Hun Sen, premier Kambodży, mógłby krzyknąć za Indiana Jonesem [1] ,,To należy do muzeum!” (kto nie chciałby tego powiedzieć choć raz, mając przed sobą starożytne artefakty?). Z tego co wiadomo nie wykorzystał szansy. W specjalnej ceremonii w marcu przywitał natomiast odzyskane dobra kulturowe – setki artefaktów, które kambodżański minister kultury określił jako ,,bezcenne dziedzictwo kulturowe”, a które zostały Kambodży skradzione (kradzież dotknęła wiele antyków m.in. podczas barbarzyńskich rządów Czerwonych Khmerów)[2].
W czasie pandemii, nielegalny handel skradzionymi dobra dziedzictwa kulturowego przeniósł się w znacznej mierze do sieci, co stanowiło wyzwanie dla pracy służb [3]. Światowa Organizacja Celna nie dysponuje dostatecznie dobrymi danymi za ten okres by móc przeprowadzić ich analizę, ale publikowała dane przed COVID-em.
Na pierwszy rzut oka wniosek płynie z nich takich, że i liczba zatrzymań i rozmiar zatrzymanych dóbr są w regionie Azji-Pacyfiku jednymi z najmniejszych w porównaniu z innymi częściami świata. Niska pozycja niekoniecznie świadczy o niewielkim problemie. Raz, w grę może wchodzić np.: nie najlepsza skuteczność służb celnych tamtejszych państw, albo niechęć do raportowania spraw. Dwa, Azja-Pacyfik, mimo względnie niskiej liczby spraw w r. 2019, miała całkiem sporą ,,mobilność” tj. przerzucano z niej nielegalnie artefakty do czterech innych regionów [4]. Chiny z kolei znalazły się w 2019 w najwyższej kategorii ponad 15 przypadków bycia punktem pochodzenia, przeznaczenia albo tranzytu [5]. W końcu trzy, dane Światowej Organizacji Celnej nie są kompletne.
Legalny rynek sztuki i antyków wniósł w 2019 roku 64,1 mld $, przy czym Wielka Brytania, USA i Chiny odpowiadały za 82 proc. światowej sprzedaży (Chiny za 18 proc.)[6]. Nie wiadomo natomiast ile tak naprawdę wynosi wartość czarnego rynku antyków, a szacunki mają w tym przypadku swoje znaczne ograniczenia.
Przypisy:
[1] Trudno powiedzieć czy Indiana Jones to bardziej archeolog i naukowiec, czy łowca skarbów, złodziej grobowców i przemytnik w jednym. Choćby takie dialogi rzucają cień na jego intencje:
Chattar Lal: Doktorze Jones, wszyscy jesteśmy podatni na złośliwe plotki. Pamiętam, że w Hondurasie był pan oskarżony o bycie bardziej hieną cmentarną niż archeologiem.
Indiana Jones: Cóż, gazety znacznie wyolbrzymiły ten incydent.
Chattar Lal: I czy przypadkiem to nie Sułtan Madagaskaru groził obcięciem pańskiej głowy, jeśli kiedykolwiek wróci pan do jego kraju?
Indiana Jones: Nie, nie chodziło o moją głowę.
Chattar Lal: Być może o pańskie ręce?
Indiana Jones: Nie, nie o moje ręce. Chodziło o moją… pomyłkę.
Dialog z filmu ,,Indiana Jones i Świątynia Zagłady”, tłumaczenie własne
[2] Cambodia celebrates return of 'priceless’ stolen Angkor jewellery, France 24, 17 marca 2023; Cambodia welcomes return of stolen ancient artifacts, Reuters, 17 marca 2023
[3] Illicit Trade Report 2021, World Customs Organization, 2021
[4] Illicit Trade Report 2019, World Customs Organization, 2019
[5] Illicit Trade Report 2019, World Customs Organization, 2019
[6] The Art Market 2020 za A.Bardon, Art traffickers: Pillaging peoples’ identities [w:] The Unesco Courier, october-december 2020
Adrian Zwoliński Adwokat, doktorant nauk ekonomicznych w Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH. Zajmuje się gospodarką państw rozwijających się i rynkami finansowymi. Na co dzień ekspert Konfederacji Lewiatan ds. rynków finansowych. Analityk Instytutu Boyma w obszarze ekonomii i prawa gospodarczego państw rozwijających się. Był reprezentantem Business Centre Club w Radzie Konsultacyjnej ds. Zagranicznej Polityki Ekonomicznej przy Ministrze Spraw Zagranicznych i ekspertem BCC ds. prawa handlowego, własności intelektualnej i systemu prawnego państw Azji. W latach 2013 – 2015 reprezentant w Radzie Konsultacyjnej ds. Handlu i Usług przy Ministrze Gospodarki Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kupców i Drobnej Wytwórczości.
Więcej informacji na temat: newslettera, polityki prywatności serwisu
czytaj więcej
Jeśli pandemiczne ograniczenia mogą być symbolem samoizolacji Chin, to ostra retoryka w polityce zagranicznej świadczy o coraz mniej skrywanych agresywnych planach wobec sąsiedztwa.
Zespół Instytutu BoymaRP: Gry wideo z Indii, czyli kto jest lepszy w ludo?
Wygląda na to, że wydawcy starają się na razie wciągnąć jak największą liczbę osób w świat gier wideo. Ci użytkownicy mogą z czasem nabrać apetytu na odważniejsze tytuły.
Krzysztof ZalewskiOd prawie dwóch lat analizujemy trendy, wskazujemy problemy i ich możliwe rozwiązania. Dziękujemy Czytelniczkom i Czytelnikom serwisu wnp.pl i Instytutu Boyma, że są Państwo z nami w tym wspólnym przedsięwzięciu!
Patrycja Pendrakowska dla Observer Research Foundation o sytuacji w Polsce w czasie pandemii
W swoim artykule Patrycja Pendrakowska opisuje najważniejsze wydarzenia w Polsce, towarzyszące pandemii koronawirusa.
Patrycja PendrakowskaAzjatech #36: Fińska technologia ociepli kazachskie samochody
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Wszyscy znamy muzykę Fryderyka Chopina, prawie nikt z nas - urodzonej w 1823 r. polskiej kompozytorki – Tekli Bądarzewskiej - Baranowskiej. Obecnie - 160 lat po jej śmierci – Modlitwa Dziewicy jest prawdopodobnie najbardziej znanym „produktem made in Poland” w wielu państwach Azji. Choćby z tego względu Tekla Bądarzewska-Baranowska zasługuje na naszą pamięć. A być może także szersze wykorzystanie w promocji Polski w Azji Wschodniej.
Magdalena Sobańska-CwalinaPerspektywy dla Korei Północnej w 2018 roku
1 stycznia 2018 roku północnokoreański przywódca Kim Jong-un wygłosił przemówienie z okazji rozpoczęcia nowego roku. Przemowa natychmiast została dokładnie przeanalizowana, szczególnie w mediach południowokoreańskich i japońskich. W związku z tym w tym komentarzu nie będę skupiać się na słowach młodego przywódcy Korei Północnej, a na elementach, które mogą stać się kluczowymi czynnikami kształtującymi historię polityczną […]
Nicolas LeviW ostatnich latach w regionie zachodniego pacyfiku Australia (2016), Nowa Zelandia (2018) Korea Południowa (2019) i Tajlandia (2019) kolejno zalegalizowały medyczne zastosowania marihuany. Niektóre z tych krajów rozważają dekryminalizację jej rekreacyjnego użycia. Mimo liberalizacyjnych tendencji w części państw, większość regionu surowo reguluje zastosowanie konopi.
Karolina ZdanowiczRozmowę z Ryszardem Hordyńskim, dyrektorem ds. strategii i komunikacji w firmie Huawei, poprowadziła Patrycja Pendrakowska.
Patrycja PendrakowskaTydzień w Azji #188: Najludniejsze państwo świata się wyludnia. Mocarstwo traci siły
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Obserwacja działań polityków dwóch najważniejszych partii w Stanach Zjednoczonych wskazuje na stopniowe kreowanie się wspólnej percepcji Chin, jako jednego z głównych zagrożeń dla interesów USA na świecie.
Jakub KamińskiSystemowy seksizm na Tokijskim Uniwersytecie Medycznym – niemal rok później
Mimo niezwykłego rozwoju w wielu dziedzinach Japonia wciąż pozostaje krajem, w którym rola kobiety bardzo często ogranicza się do dbania o domowe ognisko i wychowywanie dzieci, a władze wielu uczelni zdają się zapominać, że nie każda kobieta chce lub może zostać matką.
Magdalena PająkAfter the darkness of the Cultural Revolution, the times of the Chinese transformation had come. In 1978, Deng Xiaoping realised the need to educate a new generation of leaders: people proficient in science, management and politics. Generous programmes were created that aimed at attracting back to China fresh graduates of foreign universities, young experts, entrepreneurs and professionals.
Ewelina HoroszkiewiczFake newsy i farmy trolli – streszczenie spotkania
W dniu 17 grudnia br. w siedzibie Instytutu Boyma odbyła się autorska debata na podstawie reportaży wcieleniowych Anny Sobolewskiej i Katarzyny Pruszkiewicz. Dziennikarki przedstawiły w jaki sposób wygląda praca w przemyśle dezinformacji, a także wyjaśniły jak tworzenie manipulowanych i opłacanych wypowiedzi w Internecie może wpłynąć na opinię publiczną.
Ewelina HoroszkiewiczRok świni w Chinach pod znakiem ASF
Afrykański pomór świń (ASF) to choroba wirusowa, która jest przekleństwem każdego hodowcy trzody chlewnej. Chiny, kraj o najliczniejszym pogłowiu świń, mierzą się z ogromnym problemem -wirus rozprzestrzenia się w Państwie Środka w błyskawicznym tempie. Jakie będą tego skutki dla chińskiego rolnictwa i gospodarki? Co jeszcze czeka Chiny?
Maksym GdańskiTydzień w Azji #159: Bliscy sojusznicy USA milczą w sprawie Ukrainy
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Qing Ming Jie – tegoroczne święto zmarłych dniem żałoby narodowej w Chinach
W Chinach na 24 godziny wstrzymano działalność wszystkich miejsc związanych z rozrywką. Producenci gier zostali zobowiązani do wyłączenia serwerów na dzień żałoby, a serwisy video zapełniły się materiałami o bohaterskiej walce personelu medycznego z koronawirusem.
Karolina ZałęgowskaRP: Co Kazachstan oferuje inwestorom z zagranicy?
W Kazachstanie stworzono 10 specjalnych stref ekonomicznych oraz 42 strefy przemysłowe, których specjalny status prawno-finansowy ma przyciągnąć zagranicznych inwestorów.
Jerzy OlędzkiPrzegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Tydzień w Azji #25 : Internet made in China
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Tydzień w Azji#19: Kontrolowana zmiana władzy w Kazachstanie
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości. W tym numerze piszemy między innymi o przedterminowych wyborach prezydenckich w Kazachstanie, wynikach wyborów w Indiach oraz o potencjalnej konkurencji dla Chin w obróbce metali ziem rzadkich.
Assessing the New U.S. National Security Strategy: Key Takeaways on Asia
On 4th December 2025 the Donald Trump administration released the new National Security Strategy (NSS) of the United States of America. What are the key takeaways on Asia?
Jakub WitczakAzjatech #190: 100 gigabitów na sekundę. Azja przygotowuje się na 6G
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Tydzień w Azji: Japonia – niewygodny sukces Korei Południowej w zwalczaniu koronawirusa
Reakcja sąsiadów Japonii (...) na rozprzestrzenianie się pandemii była dość skuteczna (...) Na tym tle działania rządu premiera Shinzo Abe w „walce” z koronawirusem wydawały się powolne i nieefektywne...
Karolina Zdanowicz