Publicystyka

Armenia: Trwa instytucjonalna walka z korupcją

Po aksamitnej rewolucji 2018 roku nowa władza Armenii podjęła kroki i działania, by zwalczyć korupcję, która przez kilkadziesiąt lat zakorzeniona była w sferze instytucjonalnej i w sferze społecznej. W celu pełnego przeciwdziałania występowaniu takiej patologii w państwie Zgromadzenie Narodowe opracowało nową strategię na lata 2019-22 (...)

Instytut Boyma 29.01.2020

Po aksamitnej rewolucji 2018 roku nowa władza Armenii podjęła kroki i działania, by zwalczyć korupcję, która przez kilkadziesiąt lat zakorzeniona była w sferze instytucjonalnej i w sferze społecznej. W celu pełnego przeciwdziałania występowaniu takiej patologii w państwie Zgromadzenie Narodowe opracowało nową strategię na lata 2019-22, pozwalającą na powołanie nowych, specjalnych instytucji, które będą zajmować się zwalczaniem i karaniem korupcji.

  • Zaczęła już działać Komisja Antykorupcyjna, która ma za zadanie przygotowanie potrzebnych materiałów, do kontynuowania śledztwa już przez Komitet Antykorupcyjny
  • Nowy Premier Armenii twierdzi, iż korupcja w sferze instytucjonalnej została wykorzeniona
  • Według raportu Transparency International z 2019 roku, Armenia poprawiła swój wynik, jeżeli chodzi o dostrzeganie korupcji
  • Kilku byłych polityków zostało oskarżonych o defraudację i działania korupcyjne

W październiku zeszłego roku, Zgromadzenie Narodowe Republiki Armenii opracowało i ogłosiło nową strategię antykorupcyjną na lata 2019-22. W konsekwencji przewidziano powstanie kilku nowych instytucji, które mają pomóc w zwalczaniu korupcji, co wskazuje na przyjęcie modelu separacji w tej kwestii. Główne organy, które mają zająć się zwalczaniem korupcji to przede wszystkim Komisja Antykorupcyjna, i Komitet Antykorupcyjny, którego utworzenie jest przewidywane na przyszły rok.

Wszystkie próby zwalczania korupcji miały jak do tej pory charakter fasadowy. Nowa Komisja Antykorupcyjna miała już powstać za czasów starego rządu w ciągu 50 dni, od  kwietnia  2018. Jednak po aksamitnej rewolucji zdecydowano się przyjąć zupełnie inną metodę działania.

Przewodniczącym nowopowstałej Komisji została członkini opozycyjnej partii “Bright Armenia”. Najwyraźniej nowy rząd nie ma problemu podjęcia współpracy z opozycją, by przeciwdziałać  nieprawidłowościom. Utworzona instytucja przede wszystkim będzie się zajmować ujawnianiem różnych spraw, związanych z korupcją w wymiarze instytucjonalnym. Materiały, które zostaną przez ten organ przygotowane, trafią dalej do Komitetu Antykorupcyjnego. Do czasu powstania Komitetu, śledztwa będą prowadzone nadal przez Specjalną Służbę Śledczą, która po utworzeniu i pełnym funkcjonowaniu nowego organu zmieni sposób działania. Komitet w przyszłości będzie więc jedyną instytucją, która będzie prowadziła śledztwa w sprawach korupcyjnych. Przewiduje się również, iż wraz z powstaniem Komitetu Antykorupcyjnego powstaną inne organy m.in. Sąd Antykorupcyjny.

Członkowie Komitetu, jak również przewodniczący powstającej instytucji będą wybierani według konkursów, które będą prowadzone przez specjalne komitety. Będą się składały po jednym przedstawicielu ze Zgromadzenia Narodowego, Rządu, Najwyższej Rady Sądownictwa, Ombudsmana i Przedstawiciela Społeczeństwa Obywatelskiego. Ostatecznie po różnych weryfikacjach, wyboru m.in. na stanowisko przewodniczącego Komitetu na 8 lat dokona Premier RA.

Co przyczyniło się do podejmowania zmian instytucjonalnych w sprawie zwalczania korupcji?

Rok 2018 był dla Armenii rokiem przełomowym. Od kwietnia wybuchły liczne protesty w Erywaniu i w innych częściach kraju. Wszyscy się zmobilizowali do walki z autokratycznym reżimem, którego ówczesnym “przedstawicielem” był  Serż Sargsyan. Na początku nikt  nie wierzył w koniec starego systemu. Jednak dzięki motywacji Pashinyana i innych aktywistów społeczeństwo uwierzyło w swoją siłę. Uwierzyło, że jest jedynym suwerenem i “Panem swojego państwa”.

Od uzyskania niepodległości w 1991 roku Armenia przeżyła różne okresy przełomowe. Liczne osoby, które sprawowały rządy, nie były w stanie zapewnić dobrobytu ludziom. Dla nich liczył się tylko własny interes i własny pieniądz. W każdym zakątku rozprzestrzeniała się korupcja, która nie była efektywnie zwalczana. Dopiero po rewolucji, nowo powstały rząd kładł wielki nacisk na walkę z korupcją. Najważniejszym celem było zlikwidowanie korupcji w sferze instytucjonalnej. Profesjonalne podejścia pokazują, że jeżeli w instytucjonalnych kręgach władza nie jest skorumpowana, to o 50% obniża się korupcja w systemie. Sam Pashinyan wielokrotnie podkreślał, że on sam nie wyłudza żadnych pieniędzy od innych i zwłaszcza ci, którzy wraz z nim doszli do władzy, nie mają prawa tak postępować. Zaznaczył również, iż nie ma już korupcji w przestrzeni rządu, jak i w innych organach państwowych, a jeżeli są podjęte jakieś pojedyncze próby w tym kierunku, są one od razu zwalczane.

Próbując rzeczywiście zrozumieć, jaki jest progres w zwalczaniu korupcji albo czy w ogóle zmiany, o których jest mowa, są realne, warto sięgnąć po dane opublikowane przez Transparency International, który co roku publikuje raport, jaką jest Indeks Percepcji Korupcji. W zestawieniu za rok 2019 Armenia zajęła 77 miejsce, otrzymując tym samym 42 punkty. Porównując z ostatnimi latami, zdecydowanie można stwierdzić, iż państwo to zarejestrowało znaczny progres, jeżeli chodzi o samo dostrzeganie zjawiska korupcji. W poprzednich raportach Armenia otrzymała zazwyczaj około 35 punktów. Jeżeli chodzi o sam region Kaukazu, Armenia zajmuje drugie miejsce, co może świadczyć o sukcesie “aksamitnej rewolucji”. Patrząc na wyniki państw europejskich, może się wydawać, iż to nie jest znaczący sukces, natomiast nie należy zapomnieć, jak wyglądała Armenia przed 2018 rokiem i jak trudno jest zmienić postrzeganie korupcji w takiej skali. Dla tego również w nowo przyjętej strategii kładziono nacisk na utworzenie nowych specjalnych instytucji, które będą szczegółowo badać sprawy korupcyjnie i karać winnych.

Przypadki polityków, czy innych znanych osób, które po 2018 usłyszały zarzuty

Wielu byłych polityków, jak i wojskowych zostało oskarżonych o korupcję i w konsekwencji zostało aresztowanych po rewolucji. Jednak jeden przypadek w szczególny sposób poruszył całe społeczeństwo. W czerwcu 2018 roku niespodziewanie został zatrzymany były poseł i generał Manwel Grigoryan. Zarzuty między innymi dotyczą przywłaszczanie własności, którą wycenia się na około 101 mln drama, jak również unikanie płacenia podatków w skali 1 mld drama. Jak pokazały nagrania Narodowej Służby Bezpieczeństwa, w różnych nieruchomościach, należących do niego znaleziono różne rodzaje broni, specjalne jedzenie przeznaczone dla żołnierzy, artykuły higieniczne, a nawet listy napisane przez uczniów z różnych szkół, których adresatami byli chłopcy walczący na froncie podczas wojny czterodniowej w 2016 roku. Został zastosowany wobec niego areszt, który trwał ponad 1,5 roku. Kilka tygodni temu sąd zmienił jednak środek zapobiegawczy ze względu na krytyczny stan zdrowia.

Pod koniec 2019 roku były prezydent Serż Sargsyan został także oskarżony o defraudację i aktualnie dostał zakaz opuszczenia kraju. Dochodzenia i śledztwa w zwalczaniu korupcji trwają dalej.

Problemy nowego rządu / podwójne standardy nowego rządu

Państwowy Komitet Skarbowy otrzymywał podwyżki pod koniec 2018 i w 2019 roku, co wzbudziło krytykę wobec nowego rządu. Jednak władza tłumaczy działania tym, iż w ten sposób próbuje się przeciwdziałać korupcji w instytucjach państwowych. Godziwe wynagrodzenie dla urzędnika ma zapobiec defraudacji.

Podczas ostatnich sesji pytań i odpowiedzi Zgromadzenia Narodowego premier podkreślił, że rząd przeznaczył 71 mld drama na podwyższenie wynagrodzeń różnych grup socjalnych, w tym wynagrodzeń wojskowych czy nauczycieli. Wynagrodzenia dla urzędników państwowych wynosiły jedynie 1 mld drama. Jednak nie da się nie zauważyć, że wynagrodzenie nauczyciela w stosunku do wynagrodzenia urzędnika jest  minimalne.

Premier zaznaczył również podczas przemówienia w Zgromadzeniu Narodowym, że przez pierwsze 10 miesięcy w 2019 roku zostało odzyskanych tyle pieniędzy przywłaszczonych nielegalnie, ile podczas całego istnienia Specjalnej Służby Śledczej.

Trzecia władza jako bariera w walce z korupcją

Walka z opisaną patologią dojdzie ostatecznie do skutku tak naprawdę, jeżeli sąd będzie sprawiedliwie podejmował wyroki. W tej chwili trwa kryzys w sądownictwie, gdzie również wiele lat występowała korupcja. Co prawda sprawami tego problemu będzie się zajmował w przyszłości nowo powołany organ sądowniczy, natomiast jeżeli panuje bezwład w trzeciej władzy, trudno się spodziewać, żeby nowy organ prawidłowo zaczął funkcjonować. Jedno jest pewne, iż jeżeli Armenia chce utrzymać się na nogach i walczyć z korupcję “do końca”, musi podjąć szybkie działania w kierunku usunięcia degradacji w sądownictwie. Jest to w ostatnich miesiącach jeden z największych problemów, który musi uzyskać rozwiązania. Jak widać nowy rząd zdaje sobie sprawę już z powagi sytuacji, dlatego w ostatnim tygodniu Parlament zagłosował za przeprowadzeniem referendum, aby raz na zawsze rozwiązać kryzys w sądownictwie, a dokładnie w Sądzie Konstytucyjnym. Może referendum będzie tym czynnikiem, który wpłynie na ostateczne zakończenie “budowy nowego państwa”, na bardziej demokratycznych zasadach.

Ani Minasyan

Studentka Politologii I stopnia na UW. Główne obszary zainteresowań: kultura wschodnia, historia powszechna (szczególnie XX wieku), Kaukaz- historia i polityka, religioznawstwo, malarstwo i sztuka, Języki: angielski, ormiański, podstawy rosyjskiego i arabskiego.

czytaj więcej

China’s geopolitical interests  in Kyrgyzstan – wykład

Serdecznie zapraszamy na wykład "China’s geopolitical interests  in Kyrgyzstan" 20 lutego o godzinie 18:00 przy ul. Prostej 20. Wykład odbędzie się w języku angielskim i zostanie poprowadzony przez Taalaigul Usonovę z Kirgistanu.

Tydzień w Azji #117: Korea chce dołączyć do militarnej czołówki świata

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji #64: Kazachowie idą w ślady Chińczyków: zbudują szpitale zakaźne z materiałów prefabrykowanych

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #36: Fińska technologia ociepli kazachskie samochody

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Subiektywny przewodnik po wyborach i kampanii w Indiach

Głosowanie w Indiach jest prawem konstytucyjnym. Organizacja wyborów w kraju – znajdującym się na drugim miejscu pod względem liczby ludności i siódmym pod względem powierzchni na świecie – stanowi ogromne wyzwanie. Jak zatem głosuje się w największej demokracji świata, gdzie zarejestrowanych jest ponad dwa tysiące partii politycznych, elektroniczne urządzenia zastępują drukowane karty wyborcze, a urzędnicy przemierzają tysiące kilometrów, by utworzyć lokal wyborczy nawet dla jednego obywatela?

Korea Północna – kraina jednorożców i niedomówień

Korea Północna wydaje się być jednym z najbardziej medialnych krajów całego Dalekiego Wschodu. W tym przypadku magazyny informacyjne mają ułatwione zadanie – zazwyczaj nie trzeba się specjalnie przejmować uczciwością dziennikarską, wszystkie chwyty są dozwolone. Obecnie odbiorcy nie tylko przywykli do fantastycznych newsów z najbardziej zamkniętego kraju świata, ale też rzadko wykazują potrzebę krytycznego myślenia w […]

Tydzień w Azji #60: Rosja, Stany, Arabia Saudyjska. Kto pierwszy odpuści w wojnie cenowej?

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Chińska aktywność na rynku wydobywczym w Nigerii

Jednym z ważniejszych źródeł ropy dla Państwa Środka w Afryce jest Nigeria, od lat znajdująca się w afrykańskiej czołówce państw eksportujących ten surowiec. Inwestycje prowadzone w Nigerii przez zagraniczne koncerny, niekoniecznie tylko chińskie, ale także brytyjskie i włoskie, są jednak w wielu przypadkach oceniane przez miejscowe organizacje pozarządowe jako kontrowersyjne.

Inicjatywa #KobietywBoymie

W Instytucie Boyma wychodzimy z nową inicjatywą, która ma na celu pokazanie aktywności tej - często mniej widocznej - połowy społeczeństwa. Będziemy pisać, o tym, co kobiety myślą, mówią i robią. Będziemy też nagłaśniać to, co kobiety badają i o czym piszą.

Chiński System Zaufania Społecznego – Jak wpłynie na polskie firmy w Chinach?

Wdrażany w Chinach System Zaufania Społecznego stanowić może istotne wyzwanie organizacyjne i prawne dla podmiotów zagranicznych prowadzących działalność w tym kraju. Zapraszamy do zapoznania się z raportem powstałym we współpracy Instytutu Boyma i Kancelarii Kochanski & Partners.

Forbes: „Fabryka świata” chętnie jeździ zagranicznymi samochodami

Chińskim władzom od lat marzy się, by rodzimy przemysł motoryzacyjny zdobył liczącą się pozycję w świecie. O ile sprzedaż samochodów w Chinach w perspektywie ostatnich dekad się rozwija, to krajowi producenci są ciągle daleko od zagranicznej konkurencji. Czy będziemy jeździć chińskimi samochodami?

Azjatech #46: Systemy promieniowania UV dezynfekują autobusy w Chinach

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji: Rewolucja, stagnacja czy powrót do przeszłości – Wyniki Trzynastego Kongresu Komunistycznej Partii Wietnamu

1 lutego zakończył się trzynasty kongres Komunistycznej Partii Wietnamu. Owiane tajemnicą zgromadzenie, na którym 1,600 partyjnych delegatów co pięć lat wybiera nowe kierownictwo i wytycza przyszły kurs kraju, jest najważniejszym politycznym wydarzeniem w Wietnamie.

Azjatech #65: Chińska wiedza z pomocą dla domowych zwierzaków

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #32: Na Filipinach fintech jest (też) kobietą

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #20: Czy miejskie niebo zapełni się taksówkami?

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Anna Grzywacz na konferencji pt. “Azja Południowo-Wschodnia jako region kontrastów – wyzwania i perspektywy”

Wydarzenie odbędzie się w formule on-line za pośrednictwem platformy Google Meet, w piątek 15 stycznia o godzinie 10:00.

Azjatech #34: Nowy sposób na walkę z komarami

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Dr Nicolas Levi z wykładami na festiwalu Animatsuri w Warszawie

21 lipca dr Nicolas Levi wygłosił dwa wykłady dotyczące nowych technologii w Korei Północnej i smart cities w Korei Południowej. Wystąpienia odbyły się w ramach Warszawskiego Festiwalu Kultury Japońskiej Animatsuri 2019.

Eskalacja napięć na linii USA – Korea Północna. Czy Półwysep Koreański może stać się teatrem działań zbrojnych?

Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump w niedalekiej przeszłości oświadczył, że z jednej strony pozostaje on w pełnej gotowości do podjęcia działań mających na celu rozwiązanie trapiącego społeczność międzynarodową problemu Korei Północnej, nawet wówczas, gdyby niniejsze działanie musiało przybrać charakter jednostronny. Z drugiej zaś, podkreślił, iż osobiste spotkanie z Kim Dzong – Unem, przywódcą Korei Północnej i zwierzchnikiem armii tegoż państwa, stanowiłoby dla niego zaszczyt.

Kobieca zmiana w Uzbekistanie

Uzbekistan pod przywództwem prezydenta Szawkata Mirzijojewa wszedł na ścieżkę reform. Niemal codziennie tamtejsze media informują o nowych inicjatywach i projektach. Nie jest to przypadek, że w grudniu 2019 r. The Economist przyznał Uzbekistanowi tytuł kraju roku.

Tydzień w Azji: Powyborcza Azja Centralna w optyce Moskwy i Pekinu

10 stycznia zakończył się wyborczy maraton w Azji Centralnej, w którym Kazachowie wybierali nowy skład parlamentu, a Tadżykowie i Kirgizowie nowego prezydenta, przy czym Kirgistan czekają jeszcze zaplanowane na maj wybory parlamentarne. Praktycznie we wszystkich republikach nie nastąpiły przetasowania we władzach.

Tydzień w Azji #93: Śmierć prezesa i wizjonera końcem ery w imperium Samsunga

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Co oznacza chińska deklaracja o osiągnięciu neutralności węglowej w 2060 roku?

Podobnie jak inne kraje Azji Wschodniej, Chiny zadeklarowały plan osiągnięcia neutralności węglowej. 22 września 2020 przewodniczący ChRL Xi Jinping zapowiedział, iż Chiny planują osiągnięcie tego celu do 2060 roku, co jest pierwszą tak dalekosiężną deklaracją tego państwa w tej sprawie. Ponieważ chińskie emisje dwutlenku węgla stanowią dużą część globalnych emisji, warto przyjrzeć się tej deklaracji.