W programach wyborczych ogólnopolskich komitetów, które wystawiły swoich kandydatów do Sejmu, temat Azji jest potraktowany bez należytej staranności. Można uwagę tę rozszerzyć wobec całego zagadnienia polskich polityki zagranicznej, której w programach wyborczych poświęcono zdecydowanie zbyt mało przestrzeni. Programy wyborcze, skupiając się przede wszystkim na sprawach wewnętrznych, pokazują jednocześnie zaściankowość myślenia polityków o Polsce i jej miejscu na świecie. Wśród programów wyborczych wyróżnia się Prawo i Sprawiedliwość, które jako jedyne wspomina o Azji. Jako Instytut Boyma chcielibyśmy zaznaczyć, że tekst ten jest apolityczny, a sama organizacja jest neutralna politycznie – tekst powstał na podstawie analizy opublikowanych na początku i w połowie września programów wyborczych.
PiS zauważa rosnącą rolę rozwoju technologicznego na świecie, zaznaczając przy tym Azję, i upatruje szansę dla Polski w rozwoju infrastruktury morskiej i powietrzno-lądowej z państwami azjatyckimi. W programach Koalicji Obywatelskiej, Konfederacji Wolność i Niepodległość, PSL-KP i Sojuszu Lewicy Demokratycznej (Lewicy) temat Azji (a także myślenia strategicznego wobec polityki zagranicznej) jest całkowicie nieobecny. Jest to konsekwencja krótkowzrocznej perspektywy na politykę globalną i brak zrozumienia przemian społecznych, politycznych i gospodarczych zachodzących na świecie. A przecież oddziałują one na Polskę! Pozostaje jedynie głośno się zastanowić, ile osób idących na wybory w ogóle interesuje się tym, jak wpływ głosu oddanego na daną partię przełoży się na pozycję Polski na arenie globalnej.
KW Prawo i Sprawiedliwość
Współpraca
PiS obiecuje realizowanie obopólnie korzystnej współpracy, wymieniając z państw azjatyckich Japonię, Chiny i Indie. Zdaniem PiS, Polska ma potencjał do tego, aby stać się ważnym uczestnikiem międzynarodowych stosunków gospodarczych. Twierdzi również, że jest szansa na zmianę przebiegu linii transportowych w skali globalnej, które będą bardziej zgodne z interesem Polski. Wpisuje w rozwój stosunków z gospodarczych pomysł budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego i rozbudowy portów nad Bałtykiem.
Trójmorze i niejasna równorzędna rola USA i Chin
PiS określa Trójmorze jako jeden z najważniejszych strategicznych projektów w zakresie polityki zagranicznej. Trójmorze – jak rozumiem w tym kontekście łączone przede wszystkim z rozbudową połączeń infrastrukturalnych – ma przyczynić się do wzrostu UE i zwiększyć atrakcyjność tego obszaru dla Stanów Zjednoczonych i Chin.
To jest skądinąd bardzo ciekawa kwestia, że PiS zdecydował się na umieszczenie dwóch strategicznych rywali w sporze handlowym, umieścić obok siebie w kontekście Trójmorza. Ten aspekt wymaga jednak osobnego tekstu, dlatego jest na razie jedynie zasygnalizowany.
Pomoc humanitarna
Azja pojawia się również w kontekście udzielania pomocy humanitarnej w celu redukcji presji migracyjnej. Równorzędnie wymienia się Azję obok Afryki. Warto jednak zastanowić się, dlaczego nie jest obecna współpraca rozwojowa dla potrzebujących państw tych kontynentów. Czy Polska zamierza przede wszystkim działać wtedy, kiedy mleko już się rozlało? Czy jednak zadecyduje się na długoterminową strategiczną współpracę z państwami rozwijającymi się w formie tzw. współpracy rozwojowej.
Kontekst technologiczny
Azja pojawia się również w odniesieniu do potrzeby rozwoju technologicznego w Polsce. Przedstawiony jest dalekosiężny plan: „wysoki stopień cyfryzacji Polski stworzy jej możliwość konkurowania na nowych rynkach opartych o rozwój technologiczny”. Konkurować mamy z przedsiębiorstwami europejskimi, azjatyckimi i amerykańskimi. Czytamy w nim, że cyfryzacja w Polsce nie jest już możliwością, lecz koniecznością. W odniesieniu do tego wątku dominują sformułowania takie jak potencjał do zwiększenia wzrostu, zwiększenie innowacyjności czy „ponadprzeciętny efekt w postaci przyrostu produktu w porównaniu do innych sposobów jego zwiększania”. Konkludują, między wierszami PiS zauważa, że Polska jest na bakier z cyfryzacją w odniesieniu do czołowych graczy na trzech kontynentach, jest świadoma przewagi technologicznej państw azjatyckich.
KKW KOALICJA OBYWATELSKA
Niestety brak programu prowadzenia polityki zagranicznej wobec państw azjatyckich.
KW Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL-Koalicja Polska)
Niestety brak programu prowadzenia polityki zagranicznej wobec państw azjatyckich.
KW Konfederacja Wolność i Niepodległość
W momencie pisania nie byłam w stanie znaleźć programu wyborczego poza spotem wyborczym, który nie zawierał informacji o polityce wobec Azji.
KW Sojusz Lewicy Demokratycznej (Lewica)
Niestety brak programu prowadzenia polityki zagranicznej wobec państw azjatyckich.
Partia Lewica Razem w swoim programie partyjnym umieściła bardzo ciekawe postulaty stawiające na rozwój relacji z krajami Azji Środkowej. Lewica Razem silnie wstawia się za terenami spornymi, na przykład otwarcie pisze o braku swojego przyzwolenia na sytuację w Górskim Karabachu, krytykując postawy Turcji, Rosji i Iranu.
Lewica Razem wspiera również wzmocnienie dla Partnerstwa Wschodniego (na tym polu mogłaby prowadzić wspólną politykę np. z PiS, który też podkreśla rolę tego formatu). O Chinach w zasadzie nie wspomina w ogóle w programie. Partia odwołuje się jedynie do dominacji rosyjsko-chińskiej w Azji Środkowej i uważa, że pogłębione zaangażowanie Unii Europejskiej w tym regionie może zrównoważyć obecną sytuację.
W Instytucie Boyma 4 października planujemy zorganizować debatę „Dlaczego warto wprowadzić myślenie o Azji do programów wyborczych i politycznych partii i jak to zrobić?” Kiedy ustalimy finalny termin, niezwłocznie o tym Państwa poinformujemy!
Patrycja Pendrakowska Założycielka i wiceprezes zarządu Instytutu Boyma oraz analityk polityki zagranicznej i gospodarki Chin. Z ramienia Instytutu zajmuje się relacjami UE-ASEAN w ramach projektu EANGAGE koordynowanego przez KAS Singapore oraz metodą Betzavta z Instytutem Adama na rzecz Pokoju i Demokracji w Jerozolimie. Jest jednym z członków założycieli rady biznesowej WICCI w Indiach-UE z siedzibą w Bombaju. Koordynowała także transkulturową grupę badawczą dot. Inicjatywy Pasa i Szlaku zorganizowaną przez Leadership Excellence Institute Zeppelin. Jest doktorantką na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie, gdzie prowadzi badania nad filozofią polityczną w Chinach. Ukończyła studia licencjackie na Wydziale Sinologii, Socjologii i Filozofii na Uniwersytecie Warszawskim oraz posiada dwa tytuły magistra prawa finansowego oraz etnografii i antropologii kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego.
czytaj więcej
Na marginesie koronawirusa. Co dalej z irańskim kryzysem narkotykowym?
Bezzębni mężczyźni zaciskający sznurkiem ramiona przed wstrzyknięciem heroiny, nieobecny wzrok bezdomnych dzieci i prostytutek oraz wszechobecne ubóstwo (...) Podobne widoki stały się codziennością w Iranie, który według szacunków Biura Narodów Zjednoczonych ds. narkotyków i przestępczości (UNODC) posiada dziś najwyższy na świecie odsetek uzależnionych od heroiny w populacji.
Antoni JakubowskiTydzień w Azji #199: Drogi Niemiec i Chin zaczynają się rozchodzić
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Tydzień w Azji #128: Chiny przykręcają śrubę prywatnym rafineriom
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Paweł Behrendt z wywiadem dla OtokoClub o porozumieniu RCEP
Na łamach portalu OtokoClub ukazało się nagranie wywiadu z Pawłem Behrendtem, w którym opowiada o Regional Comprehensive Economic Partnership - porozumieniu o wolnym handlu części państw Azji i Oceanii.
Paweł BehrendtTydzień w Azji #170: Antykorupcyjna ofensywa prezydenta Tokajewa
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Tydzień w Azji #155: Czy szczyt potęgi Chiny mają już za sobą?
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Azjatech #234: Indie otworzą trzy strategiczne fabryki, by stać się elektroniczną potęgą
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Patrycja Pendrakowska dla Observer Research Foundation o sytuacji w Polsce w czasie pandemii
W swoim artykule Patrycja Pendrakowska opisuje najważniejsze wydarzenia w Polsce, towarzyszące pandemii koronawirusa.
Patrycja PendrakowskaGospodarka Birmy dwa lata po zamachu
Dwa lata temu wojsko przeprowadziło zamach wojskowy w Birmie/Mjnamie. Junta nie zamierza więc szybko oddawać władzy, także nad gospodarką kraju. Jak dotąd radziła sobie gospodarka Mjanmy pod rządami puczystów?
Adrian ZwolińskiForbes: O jedną platformę wiertniczą za daleko. Rosyjski Rosnieft pod ścianą
Sankcje nałożone na Rosję po aneksji Krymu w 2014 roku spowodowały, że Kreml musiał zrewidować kierunki gospodarczej ekspansji. Silniej postawił na współpracę z krajami azjatyckimi. Teraz jednak przekonuje się na własnej skórze, co oznacza chińska dominacja na azjatyckim rynku energii.
Waldemar JaszczykAdrian Zwoliński dla Kultury Liberalnej: Chiny – biała plama na mapie kampanii prezydenckiej
W kampanii prezydenckiej polityka zagraniczna była traktowana po macoszemu. Szczególnie zaniedbany został wątek Chin, dla których Warszawa jest jednym z kluczowych europejskich ośrodków. Czy Andrzej Duda będzie potrafił to wykorzystać podczas drugiej kadencji?
Adrian ZwolińskiWładze Tokio poinformowały, że spadła po raz pierwszy od 26 lat liczba mieszkańców japońskiej stolicy. Jako główna przyczyna takiego obrotu spraw wskazywana jest pandemia. Stała się ona katalizatorem zachodzących już od jakiegoś czasu zmiany w podejściu Japończyków do pracy i życia prywatnego
Paweł BehrendtTydzień w Azji #72: Nowoczesna infrastruktura ma ożywić chińską gospodarkę po kryzysie
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Help! Czyli dlaczego Korea Południowa potrzebuje Korei Północnej?
Słynny utwór Beatlesów pt. „Help” z 1965 roku stał się pretekstem do napisania poniższego komentarza. W latach 80. i przede wszystkim 90. to Korea Północna prosiła o pomoc gospodarczą, kiedy Korea Południowa błysnęła na arenie międzynarodowej dzięki wzrostowi gospodarczemu (według Światowego Banku około 4% w stosunku rocznym między 2000 a 2009). Sytuacja gospodarcza nieco się […]
Nicolas LeviTydzień w Azji #132: Talibowie z wizytą w Chinach. Co mogą ugrać Chińczycy?
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Tydzień w Azji: Dlaczego w dolinie rzeki Galwan atomowe mocarstwa biją się na pałki i kamienie?
Stosunki Chin i Indii cechuje z jednej strony kwitnąca współpraca gospodarcza, z drugiej zaś narastająca rywalizacja strategiczna. Ostatnie potyczki na granicy indyjsko-chińskiej dostarczyły argumentów tym w Delhi, którzy uważają Chiny za zagrożenie, a nie szansę dla rozwoju kraju.
Krzysztof ZalewskiTydzień w Azji #246: Korea Południowa buduje sojusze gospodarcze na Bliskim Wschodzie
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Azjatech #65: Chińska wiedza z pomocą dla domowych zwierzaków
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
RP: Jak dobrze zaplanować wizytę biznesową w Chinach?
Chińskie realia różnią się od europejskich, choćby systemy płatności są inne niż w Europie, co sprawia, że nawet proste zakupy mogą być wyzwaniem. Bariera językowa, tłumy ludzi oraz korki mogą spowodować trudności w poruszaniu się po miastach.
Azjatech #191: Azja Południowo-Wschodnia włącza się w kosmiczny wyścig
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Wiceprezydent USA z oficjalną wizytą w regionie Zakaukazia
Dokładnie pół roku po podpisaniu w Białym Domu Deklaracji Waszyngtońskiej przez przywódców Armenii i Azerbejdżanu za pośrednictwem Stanów Zjednoczonych, do regionu Zakaukazia udał się z oficjalną wizytą wiceprezydent USA, J.D. Vance.
Ani MinasyanTydzień w Azji #350: Na początku 2026 r. ujawnia się wielka słabość Chin. „Wiadro się przelewa”
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Tydzień w Azji #304: Nowa ziemia obiecana dla polskich firm. Pierwsi śmiałkowie już tam są
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
ASEAN pod przewodnictwem Wietnamu – wnioski i perspektywy
Wietnam od lat zabiega o dynamiczną i bardziej zunifikowaną współpracę regionalną w ramach formatu ASEAN. Jednym z flagowych celów Hanoi jest utrzymanie pokoju na Morzu Południowochińskim i zabezpieczenie spornych terytoriów przed roszczeniami wysuwanymi przez Pekin.
Patrycja Pendrakowska