Hallyuwood na wznoszącej fali – historia sukcesu filmu Parasite
Historia kinematografii koreańskiej liczy 100 lat i sięga roku 1919, kiedy po raz pierwszy pokazano koreański film „Walka o sprawiedliwość”. W sto lat później kino koreańskie może mówić o światowym sukcesie swoich filmów. W 2019 roku film „Parasite” (Pasożyt) reżysera Bong Joon-ho otrzymał nagrodę główną, „Złotą Palmę”, na Festiwalu Filmowym w Cannes we Francji. Była to pierwsza nagroda dla kinematografii koreańskiej na tym festiwalu. W 2019 roku film został zaproszony na 52 międzynarodowe festiwale filmowe i zdobył łącznie 30 nagród.
Na 35-tym Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Incheon w Korei Południowej (listopad 2019), film “Parasite” otrzymał nagrody Blue Dragon Awards w 11 kategoriach zgarniając prawie całą pulę nagród (przyznano 12).
Film doceniono w Hollywood na 23-cim Hollywood Film Awards, gdzie otrzymał nagrodę dla najlepszego reżysera. Film nominowany w trzech kategoriach zdobył statuetkę Złotego Globu 2020 za najlepszy film zagraniczny. Jest to również pierwsza nagroda zdobyta przez film koreański w tym konkursie.
Ukoronowaniem triumfalnego marszu filmu po festiwalach było zdobycie roku czterech Oscarów za 2019 rok dla najlepszego filmu, najlepszego reżysera, najlepszego filmu nieanglojęzycznego oraz najlepszego oryginalnego scenariusza. “Parasite” jest pierwszym w historii Oscarów filmem, którym zdobył jednocześnie nagrodę za najlepszy film i za najlepszy film nieanglojęzyczny. Film osiągnął nie tylko sukces artystyczny, ale także finansowy, zarabiając na świecie ponad 257 mln USD.
Kto jest pasożytem?
Film „Parasite” docenili również Polacy. Według Boxoffice.pl był on najchętniej oglądanym azjatyckim filmem w Polsce od czasów „Wejścia smoka” z Brucem Lee. Na 14. Azjatyckim Festiwalu Filmowym Pięć Smaków, który się odbył w grudniu 2020 w Polsce w formule on-line, problemy społeczne w Korei Południowej poruszono w sekcji Parasite, w ramach której pokazano 6 filmów koreańskich. Na spotkaniach ze znawcami kultury i filmu koreańskiego dyskutowano o nierównościach społecznych. Kogo w można nazwać w przenośni pasożytem: czy bezrobotne osoby, które “kombinują”, aby przeżyć czy bogacze, którzy – wedle filmowej wizji – zarabiają ogromne pieniądze dzięki układom i koneksjom.
Dobra passa kina koreańskiego dotyczyła również filmu dokumentalnego. Film „Absence” („Nieobecność”) w reżyserii Yi Seung-Jun został nominowany do Oscara. Przedstawia wydarzenia w dniu tragedii promu Sewol, w której zginęło ponad 300 osób, w tym głównie dzieci szkolne. Tytuł jest symboliczny, nawiązuje on do braku obecności ówcześnie rządzącej prezydent Park w akcji ratunkowej. Wydarzenie to stanowi największą współczesną traumę narodową społeczeństwa koreańskiego.
Koreańscy aktorzy w światowej lidze
Nagrody dla koreańskich filmów spowodowały także wzrost popularności aktorów z tego kraju. Najbardziej znanym koreańskim aktorem na świecie jest Song Kang-ho, odtwórca głównej roli w filmie „Parasite”. To ulubiony odtwórca ról tego reżysera, zagrał w jego czterech produkcjach. Jego wznosząca światowa fala zaczęła się od otrzymania w 2019 roku nagrody Excellence Award na 72-gim Festiwalu Locarno w Szwajcarii za całokształt twórczości. Było on pierwszym azjatyckim aktorem, który otrzymał tę nagrodę. Kolejna nagroda to Nagroda Stowarzyszenia Krytyków Filmowych w Los Angeles dla najlepszego aktora drugoplanowego przyznana również w 2019 (za rolę w “Parasite”). W 2020 roku otrzymał Nagrodę Gildii Aktorów Ekranowych wraz z innymi kolegami za najlepszy zespół filmowy, także za tę produkcję. Aktor znalazł się na liście 25 najlepszych aktorów XXI wieku sporządzonej przez “New York Times” w listopadzie 2020 r.
Oprócz Song Kang-ho na liście znalazła się również aktorka Kim Min-hee. Grała ona w filmie reżysera Hong Sang-soo “Right Now, Wrong Then” (2016) oraz w filmie Park Chan-wooka „Służące” (2016). Doceniono jej warsztat artystyczny – przekazywanie w minimalistyczny sposób emocji oraz różnorodność ról.
Hallyuwood w Hollywood i nie tylko
Nagrody filmowe i aktorskie otrzymane w ostatnim roku to wielkie wyróżnienie dla kultury koreańskiej. Potwierdzają one uznanie dla południowokoreańskich produkcji. O znaczeniu danej kinematografii na świecie stanowią zdobywane nagrody na festiwalach filmowych, ale również liczba filmów, do których zakupiono prawa do nakręcenia remaków. Amerykańskie studia filmowe zakupiły prawa do takich koreańskich filmów jak „Hide and Seek”, „Miss Granny”, „Merciless” oraz „Extreme job”.
Nowym zjawiskiem w kinematografii koreańskiej jest współpraca producentów koreańskich ze studiami amerykańskimi w produkcji filmów koreańskich, do których zakupiono licencje. Wejście kinematografii kraju średniej wielkości, jakim jest Korea, na rynek kinematografii amerykańskiej, która stanowi 30% światowego rynku filmowego, jest dużym osiągnięciem. Podobna strategia ko-produkcji remaków filmów koreańskich okazała się sukcesem w krajach Azji Południowo-Wschodniej.
Koreańczycy budują również swoje kina w USA, zaczęli od miast o dużych skupiskach ludności koreańskiej, Los Angeles, Hollywood i hrabstwie Orange w Kalifornii. Podobną strategię realizują również w Azji Południowo-Wschodniej, w której kultura koreańska jest znana i lubiana.
Sukces filmu Parasite niewątpliwie toruje drogę Korei Południowej do umacniania swojej pozycji w przemyśle kreatywnym, nie tylko jako producent filmów, ale także jako gracz w dystrybucji filmowej na wybranych rynkach.
Źródła sukcesu
Wraz z demokratyzacją kraju w latach osiemdziesiątych, zniesieniem cenzury oraz wprowadzeniem zasad wolnej konkurencji w przemyśle kreatywnym, nastąpił rozkwit kinematografii koreańskiej. Od 1995 roku wielkie firmy koreańskie, nazywane czebolami, zaczęły inwestować w produkcję filmów, następnie włożyły pieniądze również w rozwój ich dystrybucji, budując na przykład sieci kin. Wedle badań Kim Mye hyuna w 1997 roku było 507, a w 2005 już ponad trzykrotnie więcej (1 648). CJ Entertainment, Orion Corporation i Lotte stworzyły wertykalny system łączący produkcję, dystrybucję i promocję filmów. Przy wsparciu rządu utworzono w 1999 roku fundusz kapitałowy, który pozyskiwał fundusze na na projekty filmowe, które znalazły się w jego portfolio. Również Korean Film Council (KOFIC) pozyskiwał prywatne fundusze aby przeznaczyć je produkcję filmów. W 2019 roku wyprodukowano 609 filmów.
KIno koreańskie swój sukces zawdzięcza inwestycjom czeboli, wsparciu rządowych instytucji oraz twórcom, którzy potrafili w filmach przedstawiać problemy uniwersalne, zrozumiałe dla widzów na całym świecie niezależnie od ich kultury.Koreańczycy zrozumieli, że przemyślane inwestycje w kulturę mają konkretne przełożenie na sukces gospodarczy, jednakże nie byłby on możliwy bez wolności twórczej, którą zapewniła demokratyzacji kraju.
Wioletta Małota Analityk ds. Korei Południowej oraz trendów społecznych zachodzących w Azji. Doktor nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauk o zarządzaniu na Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, magister ekonomii specjalizacji handel zagraniczny w SGH w Warszawie. Wykładowca akademicki. Autorka książki o Korei Południowej ”Korea Południowa. Gospodarka. Społeczeństwo. K-kultura”. W latach 2015-2020 prezes Fundacji Polski Instytut Mentoringu. Zainteresowania naukowe: wpływ kultur narodowych na rozwój społeczeństwa oraz na kształtowanie międzykulturowych relacji biznesowych oraz soft power państw. Pasjonatka kina i fotografii ilustrujących zmiany zachodzące w społeczeństwach.
czytaj więcej
Kurs on-line: “Conflict Resolution and Democracy”
Instytut Adama zaprasza do udziału w nowym kursie poświęconym rozwiązywaniu konfliktów i wspomaganiu procesów demokratycznych z pomocą metody Betzavta. Zajęcia prowadzone będą za pośrednictwem platformy ZOOM.
RP: Polska-Indie. Uchylone okno gospodarczych możliwości
Pierwsza od 45 lat wizyta indyjskiego premiera w Polsce była ważnym sygnałem rosnącego wzajemnego zainteresowania. Deklaracja o strategicznym partnerstwie otwiera nowe możliwości. Polscy przedsiębiorcy mają szansę wypełnić tę deklarację treścią.
Krzysztof ZalewskiRP: Jak dobrze zaplanować wizytę biznesową w Chinach?
Chińskie realia różnią się od europejskich, choćby systemy płatności są inne niż w Europie, co sprawia, że nawet proste zakupy mogą być wyzwaniem. Bariera językowa, tłumy ludzi oraz korki mogą spowodować trudności w poruszaniu się po miastach.
Tydzień w Azji #335: Krwawe zamieszki w Indonezji. Dymisje w rządzie i tysiące zatrzymanych
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
W spójności siła – wywiad z ministrem Marcinem Przydaczem
"Współpraca - tak, obecność inwestycyjna - tak, ale raczej z pewną dozą ostrożności przy transferze technologii i w infrastrukturze krytycznej. Bezpieczeństwo Polski i UE powinno tutaj wyprzedzać myślenie o ewentualnych, choćby największych, zyskach gospodarczych..."
Nie tylko testy i maseczki: historia polsko-wietnamskiej wzajemnej pomocy
Z inicjatywy podjętej przez społeczność wietnamską w Polsce oraz wietnamskich absolwentów polskich uczelni, do naszego kraju popłynęło wsparcie ze strony Wietnamu - kraju, który z zagrożeniem płynącym ze strony Sars-Cov-2 radzi sobie niezwykle skutecznie.
Grażyna Szymańska-MatusiewiczTrwający kryzys energetyczny to olbrzymie wyzwanie dla poszczególnych przedsiębiorstw i całych gospodarek, także polskiej i rodzimych firm. Może on jednak stać się szansą na rozwój nowych technologii i rynków.
Magdalena Sobańska-CwalinaOd kiedy świat pogrążył się w pandemicznych lockdownach i kryzysie, wycena jego majątku wzrosła ponad 15-krotnie.
Krzysztof ZalewskiCoronavirus and climate policies: long-term consequences of short-term initiatives
As large parts of the world are gradually becoming habituated to living in the shadow of the coronavirus pandemic, global attention has turned to restarting the economy. One of the most consequential impacts of these efforts will be that on our climate policies and environmental conditions.
Dawid JuraszekTydzień w Azji #196: Wietnamska gospodarka rośnie jak na drożdżach
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Tydzień w Azji #237: Koniec impasu politycznego w Tajlandii. Dawni wrogowie będą rządzić krajem
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Forbes: Czy to nasza przyszłość? Japonia stawia na wzmocnienie bezpieczeństwa w gospodarce
Po latach zaniedbań władze Japonii opracowały sprytny plan, by bronić swojego bezpieczeństwa gospodarczego. Kontrola własności intelektualnej i technologicznej stała się priorytetem. Strategi ma przynieść wymierne korzyści i pomóc zachować przewagę nad konkurencją. Zwłaszcza chińską
Paweł BehrendtAzjatech #199: Autonomiczne shinkanseny coraz bliżej
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Azjatech #210: Japończycy opracowali pierwszą na świecie wódkę z drewna
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Kwartalnik Boyma – nr 4 (6) /2020
W szczególnym momencie oddajemy do rąk – lub co najmniej na ekrany - Czytelniczek i Czytelników szósty w ogóle, a czwarty w tym roku „Kwartalnika Boyma”. Czas jest wyjątkowy, ponieważ wiele miejsc naszego globu dalej pogrążone jest w pandemii, a wyludnione ulice wielu zachodnich miast sprawiają wrażenie, jakby świat znieruchomiał...
Azjatech #111: Nawigacja niesatelitarna dla japońskich pojazdów autonomicznych
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
New Female Prime Minister Faces Thailand’s Political Turmoil
Thailand, known for military coups, political downfalls, and dashed democratic hopes, has a new Prime Minister. Paetongtarn Shinawatra is not only the youngest elected Prime Minister in the country's history and the second woman to hold this post, but she is also a member of the Shinawatra political dynasty.
Andżelika SerwatkaAzjatech #89: Koniec masztów? Japoński SoftBank pracuje nad powietrznymi przekaźnikami 5G
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Likwidacja kolonii polskiej na terenie Mandżurii (północno-wschodnich Chin)
Pani Łucja Drabczak - Polka urodzona w Harbinie, dzieciństwo spędziła w Chinach. Do Polski powróciła w wieku 10 lat. Jest autorką książki "Moje Chiny... Wspomnienia z dzieciństwa". Skontaktowała się z nami, aby przekazać wyjątkowe rodzinne wspomnienia związane z opuszczeniem Mandżurii w 1949 roku.
RP: Turkmenistan coraz mocniej pogrąża się w kryzysie
Optymistyczne prognozy dla gospodarek Azji Centralnej zdają się nie dotyczyć Turkmenistanu, którego polityka neutralności i izolacjonizmu doprowadziła do kryzysu. Aszchabad skutecznie blokuje informacje o stanie gospodarki, więc wszelkie analizy opierają się na danych szacunkowych.
Jerzy OlędzkiCentralnoazjatyckie gry wojenne
Prezentowane opracowanie ma na celu przybliżenie tematyki militarnego potencjału państw Azji Centralnej, zwłaszcza pod kątem rynku broni i inwestycji w modernizację sił zbrojnych. W opracowaniu dokonano analizy sytuacji militarnej poszczególnych republik, jak również przedstawiono zmiany jakie zachodziły w tym regionie wraz ze zmieniającymi się uwarunkowaniami geopolitycznymi od czasu upadku ZSRR.
Jerzy OlędzkiRP: Wolność gospodarcza krajów Azji Środkowej. Kazachstan nr 1
Jak kształtuje się wolność gospodarcza krajów Azji Środkowej w świetle wyników rankingu The Heritage Foundation? Kazachstan liderem regionu, a w zestawieniu wyprzedził nawet Polskę.
Magdalena Sobańska-CwalinaForbes: O co toczy się gra w sporze o chiński Big Tech
W marcu 2021 r. UC Browser, przeglądarka należąca do chińskiego holdingu technologicznego Alibaba, została czasowo wycofana z chińskich sklepów z aplikacjami. Jest to kolejny przejaw zmian zachodzących w otoczeniu Big Tech za Wielkim Murem...
Patrycja Zdybel