Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne w Wietnamie

BIZ w Wietnamie

Najnowsze dane przedstawione przez wietnamską Agencję Inwestycji Zagranicznych (FIA) pokazują, że BIZ w Wietnamie w pierwszych pięciu miesiącach 2019 roku osiągnęły najwyższy poziom od czterech lat, wynoszący 16,74 mld USD. Napływ ten jest wyższy o 69,1% niż w zeszłym roku. Wietnamski rząd w okresie styczeń-maj, dał zezwolenia na 1 363 nowych projektów o łącznym kapitale zakładowym 6,46 mld USD, co stanowi wzrost o 38,7% w porównaniu do tego samego okresu w ubiegłym roku[1].

Spośród 19 sektorów otrzymujących kapitał inwestycyjny, produkcja i przetwórstwo znalazły się na pierwszym miejscu z 10,5 mld USD – co stanowi blisko ¾ łącznych BIZ. Następny w klasyfikacji jest sektor nieruchomości, o łącznej wartości inwestycji na poziomie 1,1 mld USD. Na trzecim miejscu pojawił się sektor sprzedaży detalicznej i hurtowej, o wartości inwestycji na poziomie 742,7 mil USD[2].

Głównym katalizatorem tak mocnego wzrostu BIZ w Wietnamie jest tocząca się wojna handlowa między USA a Chinami. W połączeniu z niedawnym wejściem w życie Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP)[3] oraz umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a Wietnamem (EVFTA), zapewni to znaczące możliwości zarówno dla przychodzących, jak i wychodzących inwestycji na najbliższe lata. Ponadto jest dość prawdopodobne, że Wietnam będzie nadal ulepszał swoje normy prawne, tak aby sprostać wymogom nałożonym przez wyżej wymienione umowy, zwłaszcza w odniesieniu do ochrony praw własności intelektualnej (IPR).

Kraje sąsiadujące z Wietnamem bezpośrednio i pośrednio, stanowią znaczącą cześć wspomnianego BIZ. Hongkong kieruje BIZ na poziomie 5,08 mld USD, co stanowi 30,4% całkowitych inwestycji w pierwszych pięciu miesiącach 2019 roku. Na drugim i trzecim miejscu plasują się Korea Południowa i Singapur, a następnie Chiny i Japonia[4]. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż Chiny szybko zwiększały swoje inwestycje w Wietnamie, zaczynając od siódmego miejsca w generalnej klasyfikacji z 2017 roku. W 2018 przesunęły się na piąte miejsce, a obecnie są na miejscu czwartym. Można to częściowo przypisać wojnie handlowej między USA a Chinami, ale można też zaryzykować stwierdzenie, że Chiny również inwestują w Wietnamie via proxy, którym stał się Hongkong.

Hanoi zachowuje tytuł najbardziej atrakcyjnego miejsca docelowego dla inwestorów zagranicznych, z całkowitym udziałem BIZ w wysokości 2,78 mld USD. Drugim faworyzowanym miejscem jest prowincja Binh Duong, która w tym roku otrzymała 1,25 mld USD. Północny Wietnam szybko umacnia swoją pozycję głównego centrum dla przemysłu elektronicznego i ciężkiego. Wszystko za sprawą globalnych konglomeratów, takich jak Samsung, Canon i Foxconn. Swoje „bramy” otworzył port Lach Huyen w północnym Wietnamie – dzięki odpowiedniemu pogłębieniu i nowym żurawiom może on podejmować super kontenerowce. W efekcie statki z towarem dla Wietnamu nie muszą płynąć do Singapuru lub Hongkongu, co daje oszczędność około tygodnia, jeżeli chodzi o transport dóbr.

Zarówno Binh Duong, jak i miasto Ho Chi Minh w Wietnamie południowym, są głównymi węzłami przemysłowymi specjalizującymi się w przemyśle tekstylnym, skórzanym, obuwniczym, mechanicznym, elektrycznym, elektronicznym i obróbce drewna. Wietnam południowy stał się głównym celem projektów w zakresie energii odnawialnej (OZE)[5].

Inwestycje wietnamskich przedsiębiorstw

Firmy wietnamskie na przełomie 2018 i 2019 roku zainwestowały prawie 183 mln USD w 69 projektach za granicą, co pokazuje, że lokalne firmy stawały się również bardziej konkurencyjne na arenie międzynarodowej. Inwestowano głównie w sektor naukowo-technologiczny, bankowy oraz IT. Największą ilość inwestorów przyciągnęły takie kraje jak Hiszpania, USA i Kambodża. Na tegorocznej liście Forbes Global 2000 wymienia się cztery wietnamskie firmy, w tym Vietcombank, BIDV, Vingroup i VietinBank, co pokazuje, jak daleko dotarły wietnamskie firmy[6]. Tymczasem niedawny raport banku DBS stwierdza, że ​​gospodarka Wietnamu może stać się większa niż Singapuru do 2029 r., jeśli Wietnam utrzyma obecny wzrost gospodarczy[7].

Trzej najwięksi beneficjenci BIZ

Według raportu FIA produkcja i przetwórstwo, nieruchomości oraz handel detaliczny i hurtowy to trzy najważniejsze sektory, które zyskują najwięcej z BIZ w Wietnamie.

Produkcja i przetwórstwo nadal stanowią główną część bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Wietnamskie Ministerstwo Handlu uważa, że ​​wspieranie przemysłu jest kluczowe dla pobudzenia rozwoju społeczno-gospodarczego. Rząd chce zrestrukturyzować przemysł, aby wesprzeć produkcję krajową. Eksperci branżowi twierdzą, że Wietnam skorzystał dzięki firmom przenoszącym produkcję do kraju, ponieważ koszty w Chinach zaczęły rosnąć. Wraz z dojrzewaniem sektora i umacnianiem się Wietnamu jako miejsca produkcyjnego, udziały inwestorów będą rosnąć. Jednakże pozostaje jeszcze kilka aspektów do poprawy. Rozwój sektora produkcyjnego jest opóźniany przez słabą infrastrukturę logistyczną, która staje się celem inwestycji rządu, aby była bardziej wydajna i pasowała do koncepcji Industry 4.0[8], do której Wietnam dąży.

Wietnamski rynek nieruchomości, podobnie jak w poprzednich latach, nadal przyciąga inwestorów zagranicznych i krajowych. Szacuje się, że zwiększony ruch turystyczny i duże projekty infrastrukturalne, takie jak metro w Hanoi i Ho Chi Minh[9], spowodują wzrost popytu na nieruchomości. Przestrzenie biurowe stają się coraz bardziej popularne, kilka firm, takich jak WeWork, Workyos, Kloud i CEO Suites, otworzyło swoje biura już w 2018 roku. Zainteresowanie pochodzi głównie z Korei Południowej, Hongkongu i Chin. Miejsca turystyczne, takie jak Da Nang, Nha Trang i wyspa Phu Quoc przeżywają gwałtowny rozwój, a liczne hotele i mieszkania są w budowie. Branża odnotowuje również silny wzrost ze względu na powiększającą się klasę średnią – co także przekłada się na inne sektory.

Wietnam ma jedną z najszybciej rozwijających się klas średnich w regionie, napędzając znaczący wzrost w sektorze detalicznym i hurtowym. Przewiduje się, że klasa średnia osiągnie poziom 33 milionów do 2020 r., co oznacza wzrost o 12 mln w porównaniu z 2012 r. Według raportu Deloitte[10], rynek detaliczny i hurtowy ma osiągnąć 180 mld USD do 2020 r. – jest to wzrost o 26% od 2018 r. Rząd uchwalił szereg regulacji, które weszły w życie w 2014 r., łagodząc pewne ograniczenia nałożone na inwestorów zagranicznych, takie jak bezpośredni udział w systemach dystrybucji. Głównymi graczami są Lotte, Vingroup i Big C. Zarówno lokalni, jak i zagraniczni inwestorzy zwiększali swoją działalność poprzez różne strategie, w tym fuzje i przejęcia, franchising i inne modele partnerstwa. Jest to najbardziej widoczne w Hanoi, Ho Chi Minh, Binh Duong, Dong Nai oraz Hai Phong. Obszary te odnotowały silny wzrost w supermarketach, sklepach spożywczych i centrach handlowych. Ponadto oczekuje się, że wzrost trendów w handlu elektronicznym i płatnościach cyfrowych stanie się bardziej wyraźny.

Co dalej z BIZ w Wietnamie?

Przewiduje się, że w najbliższych latach Wietnam nadal będzie utrzymywał wysoki poziom BIZ. Kraj przyciąga inwestorów z całego świata z powodu swojego zapotrzebowania, ale też łatwości nawiązywania kontaktów biznesowych oraz finalizacji projektów. Głównym wyzwaniem dla rządu wietnamskiego będzie odpowiedzialne zarządzanie rozwojem i reformami prawnymi. Jednak wraz z dojrzewaniem rynku, rząd zaczął faworyzować inwestycje o wysokiej wartości, takie jak zaawansowane technologie, produkcję, turystykę i rolnictwo high-tech. Ponadto rząd powinien reformować edukację i szkolnictwo wyższe, by zaspokoić zapotrzebowanie na wykwalifikowanego pracownika, które z pewnością pojawi się za kilka lat. Wietnam ma obecnie idealne warunki do rozwoju – wojna handlowa między USA a Chinami, która nie wykazuje oznak osłabienia, umowy o wolnym handlu z Unią Europejską, tania siła robocza i młoda ludność pracująca jest jak duża ilość cukru dla drożdży winnych.

Niniejszy materiał znajdą Państwo w Kwartalniku Boyma nr – 1/2019

Jakub Królczyk