Chiny

Chiński System Zaufania Społecznego – Jak wpłynie na polskie firmy w Chinach?

Wdrażany w Chinach System Zaufania Społecznego stanowić może istotne wyzwanie organizacyjne i prawne dla podmiotów zagranicznych prowadzących działalność w tym kraju. Zapraszamy do zapoznania się z raportem powstałym we współpracy Instytutu Boyma i Kancelarii Kochanski & Partners.

  Pobierz ten materiał w  PDF

Instytut Boyma 05.04.2021

Wdrażany w Chinach System Zaufania Społecznego (Social Credit System) stanowić może istotne wyzwanie organizacyjne i prawne dla podmiotów zagranicznych prowadzących działalność w tym kraju. System ten dotknie również działające w Chinach polskie przedsiębiorstwa. Polskie firmy powinny zwrócić szczególną uwagę na weryfikację swoich chińskich partnerów biznesowych, już nie tylko pod kątem badania jakości produkcji towarów czy zgodności ich działania z prawem, ale również weryfikacji ich ratingu w Systemie Zaufania Społecznego. System jest wciąż wdrażany, co daje polskim przedsiębiorcom czas na dostosowanie się do jego wymogów. Polskie firmy powinny jednak już dziś pomyśleć o dostosowaniu swoich wewnętrznych procesów i struktur, tak aby sprostać wymaganiom korporacyjnego SCS i zapewnić sobie dobrą ocenę w ramach Systemu w przyszłości.

 

Na czym polega chiński System Zaufania Społecznego?
System Zaufania Społecznego to wdrażany obecnie w Chinach system monitorowania i oceny zachowania obywateli pod kątem zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego. System opiera się na bazach danych, do których trafiają informacje z wszelkiego rodzaju rejestrów państwowych, sądów, organów administracji publicznej, ale również z monitoringów miejskich czy aplikacji mobilnych.

W założeniu celem tworzenia Systemu Zaufania Społecznego w Chinach jest zbudowanie społeczeństwa o wysokim poziomie zaufania, w którym osoby i organizacje będą przestrzegać prawa oraz pozaprawnych standardów życia społecznego.

Dokonuje się tego, przypisując obywatelom oceny społeczne na podstawie ich zachowania, które bezpośrednio przekładają się na ułatwienia lub niedogodności w życiu codziennym.

Wysokie oceny dają możliwość uzyskania ułatwień w dostępie do wszelkiego rodzaju świadczeń publicznych, niskie oceny zaś powodują utratę zaufania społecznego i w rezultacie utrudniony dostęp do świadczeń, rynku mieszkaniowego czy kredytowego, a w skrajnych przypadkach prowadzić mogą do ograniczenia możliwości podróżowania, w tym wyjazdu z Chin.

System Zaufania Społecznego, wciąż rozwijany i dopracowywany, oprócz monitorowania oraz oceny zachowań i wiarygodności kredytowej obywateli, swoim zasięgiem kompleksowo obejmuje działania przedsiębiorstw. Uczestnictwo w Systemie jest obowiązkowe, a jego działaniem objęte są wszystkie spółki zarejestrowane na terenie Chin, w tym również zagraniczne. Działalność firm jest stale monitorowana pod kątem zgodności z prawem i pozaprawnymi normami współżycia społecznego, a brak znajomości obszarów, w których podmiot musi spełnić wymogi Systemu, może narazić go na ryzyko utraty zaufania społecznego, a nawet wpisanie na tzw. czarną listę.

 

Rating firm w Systemie Zaufania Społecznego

Punktacja przedsiębiorstwa obejmuje informacje dotyczące przestrzegania prawa, niezalegania z płatnością podatków czy wdrażania w organizacji polityk rządowych. Ocenie podlegają również prowadzone w przeszłości projekty, szczególnie te związane z sektorem publicznym. Kontroli poddawane są roczne sprawozdania finansowe i raporty. Dodatkowym elementem jest ocena posiadanych przez firmę licencji, dbałości o środowisko naturalne, przestrzegania praw pracowników, a także działalności w Internecie (szczególnie w zakresie e-commerce).

Firmy niespełniające wymogów i posiadające niski wynik punktowy w ratingu mogą znaleźć się na tzw. czarnej liście, co przełożyć się może na ich bieżącą działalność, w tym prowadzić do ograniczenia dostępu do kapitału na rynku, możliwości udziału w zamówieniach publicznych czy korzystania z pomocy publicznej. Pojawienie się danej firmy na czarnej liście ma również konsekwencje dla jej partnerów biznesowych, ponieważ utrzymywanie relacji biznesowych z taką spółką obniża rating współpracujących z nią podmiotów.

Na obecnym etapie wdrożenia System nie jest jeszcze skonsolidowany. W chwili obecnej poszczególne organy administracji publicznej prowadzą odpowiednie rejestry i ratingi firm. Do czasu pełnej konsolidacji i scentralizowania Systemu jako tymczasowy mechanizm wykonawczy wprowadzono tzw. „wspólne sankcje”, nakładane na jeden podmiot przez kilka organów administracji publicznej jednocześnie w związku z działalnością niezgodną z prawem w więcej niż jednym obszarze. Sankcje takie mogą rozciągać się na szereg obszarów działalności firmy.

W praktyce oznaczać to może przyznanie firmie niskiej punktacji w związku z opóźnieniami w płatności podatków i skutkować nie tylko sankcjami podatkowymi, ale także ograniczeniem możliwości uzyskania zezwoleń lub prawa do użytkowania gruntów przedsiębiorstwa.

System Zaufania Społecznego obejmuje bezpośrednio wszystkie firmy zarejestrowane w Chinach, zarówno krajowe, jak i zagraniczne. Pośrednio natomiast może mieć wpływ na wszystkie przedsiębiorstwa, których działalność związana jest z Chinami w zakresie, w jakim ich partnerzy biznesowi w Chinach objęci będą tym systemem.

Polska firma posiadająca przedstawicielstwo, oddział lub spółkę córkę w Chinach będzie objęta bezpośrednio Systemem i będzie musiała w tym zakresie zapewnić zgodność swojej działalności z jego wymogami. Jej działalność  będzie bowiem przedmiotem oceny w ramach Systemu, czego konsekwencją mogą być omawiane wcześniej udogodnienia lub ograniczenia w dostępie do rynku chińskiego.

W przypadku polskiej firmy nieposiadającej stałej obecności w Chinach, która jedynie importuje towary z Chin, System będzie miał do niej zastosowanie pośrednie.

Wynikało to będzie z faktu, że Systemem objęci będą chińscy dostawcy polskiego importera, co oznacza że ich pozytywny lub negatywny rating będzie wpływał rating polskiej firmy (gdyby ta zdecydowała się na obecność w Chinach w przyszłości).

Ponieważ System Zaufania Społecznego jest nadal tworzony, na obecnym etapie nie jest jeszcze przesądzone, jakie wymogi będzie on nakładał na podmioty z branż technologicznych, szczególnie w zakresie obowiązku przekazywania danych użytkowników do rejestrów prowadzonych przez Państwo. Kwestia ta może być szczególnie istotna dla firm z branż takich, jak IT i gaming, czy dostawców usług technologicznych, którzy zarządzają dużą ilością wrażliwych danych o swoich użytkownikach, w tym często ich zachowaniach konsumenckich.

 

Na co zwrócić uwagę już dziś – kluczowe kwestie

Korporacyjny System Zaufania Społecznego będzie miał głęboki wpływ na funkcjonowanie i rozwój firm działających w Chinach. Dlatego na obecnym etapie ważne jest, aby przedsiębiorstwa określiły swoje obowiązki związane z wprowadzanym Systemem i odpowiednio przygotowały się do wdrożenia jego wymogów. Poniżej przedstawiamy kilka kluczowych kroków:

1. Ustalenie ram regulacyjnych obowiązujących na obszarze i w sektorze, w którym działa firma

Ponieważ System nie jest jeszcze ujednolicony na poziomie krajowym, regulacje mające wpływ na rating przedsiębiorstw mogą różnić się w zależności od prowincji lub miasta, bądź branży, w której firma działa (inne dla branży farmaceutycznej, a inne dla żywnościowej). Poza ramami regulacyjnymi istotne jest również poznanie faktycznych oczekiwań organów administracji publicznej względem firm działających na obszarze lub w sektorze podlegającym danemu organowi;

2. Weryfikacja partnerów biznesowych

Ponieważ współpraca z firmami posiadającymi niski rating obniża ocenę ich kontrahentów, kluczowe jest zbadanie ratingu chińskich partnerów biznesowych w ramach Systemu Zaufania Społecznego;

3. Przeprowadzenie audytu wewnętrznego

Sprawdzenie czy informacje, które zostaną przekazane organom, pozostają w pełnej zgodności z przepisami. Oznacza to, że firmy muszą upewnić się, że ich wewnętrzne procesy i struktury są skonfigurowane w sposób pozwalający na efektywne stosowanie się do wymogów Systemu Zaufania Społecznego, zabezpieczając podmiot przed negatywnymi ocenami i sankcjami. Na tym etapie należy zrozumieć przede wszystkim, czego system wymaga od spółki i ocenić poziom wdrożenia odpowiednich procedur compliance;

4. Wdrożenie odpowiednich procedur

Jeżeli w wyniku audytu okaże się, że procedury obowiązujące w firmie są niewystarczające, należy wdrożyć procedury zapewniające zgodność z wymaganiami Systemu;

5. Wdrożenie programu naprawczego (opcjonalnie)

W przypadku uzyskania niskiej oceny w Systemie Zaufania Społecznego firma może wdrożyć program naprawczy, którego celem będzie poprawa ratingu firmy – dla przykładu, w systemie podatkowym firmy otrzymują ocenę A, B, M, C lub D, gdzie A jest oceną najwyższą.

 

W przypadku, gdy firma otrzymała ocenę B, np. w wyniku opóźnień w płatności podatków (co skutkowało niemożnością aplikowania o rządowe wsparcie), może ona podnieść uzyskaną ocenę poprzez poprawę terminowości składania sprawozdań w przyszłości, zaś w przypadku błędów w składanych zeznaniach podatkowych, spółka może poprawić w przyszłości sprawozdania przy wsparciu wyspecjalizowanych biur podatkowych. Podniesienie poziomu punktowego firmy trwa od 1 do 3 miesięcy. Jeśli jednak firma jest na czarnej liście, wyjście z niej może trwać 2-5 lat.

 

Perspektywy

Od niedawna w prace nad stworzeniem jednej centralnej bazy danych na potrzeby Systemu zaangażowało się również kilku chińskich gigantów technologicznych, w tym Huawei, Alibaba, Tencent, VisionVera i Taiji Computer Corporation.

Kochański & Partners China Desk
Dedykowany Zespół China Desk posiada bogate doświadczenie w obsłudze zarówno podmiotów chińskich na rynku polskim, jak i przedsiębiorstw polskich w Chinach. Nasze doświadczenie zdobywaliśmy przy okazji obsługi podmiotów i projektów z branż energetycznej, transportowej, farmaceutycznej czy nowych technologii. Członkowie naszego Zespołu są absolwentami wydziałów prawa zarówno w Polsce, jak i w Chinach, z doświadczeniem życia zawodowego w Chinach. Zrozumienie chińskiej kultury biznesowej i prawnej pozwala na wsparcie przedsiębiorców na każdym etapie działalności, oferując rozwiązania dostosowane do ich potrzeb biznesowych i oczekiwań. Nasz Zespół jest aktywnym uczestnikiem wszystkich istotnych wydarzeń gospodarczych związanych z Chinami, dzięki czemu może kompleksowo, profesjonalnie i indywidualnie doradzać klientom we wszelkich obszarach prowadzenia działalności biznesowej zarówno w Polsce, jak i w Chinach.

Chiński System Zaufania Społecznego – jak możemy pomóc?
Naszym klientom oferujemy wsparcie na każdym etapie wdrażania Systemu. Doświadczenie oraz współpraca z renomowanymi kancelariami chińskimi pozwalają nam doradzać między innymi w takich działaniach jak:

  • Przegląd profilu przedsiębiorstwa

Dla przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym kluczowe znaczenie ma dobre zrozumienie wymogów zgodności oraz sytuacji prawnej ich chińskiej spółki zależnej. W oparciu o dostępne ratingi i czarne listy zapewniamy kompleksowy przegląd społecznego ratingu spółki zarejestrowanej w Chinach, w tym wszelkich potencjalnych zagrożeń i nieprawidłowości związanych z przestrzeganiem przepisów.

  • Przegląd finansowy przedsiębiorstwa

Specjalizujemy się w przeglądzie rachunkowości i wewnętrznych procesów finansowych w celu wskazania potencjalnych zagrożeń i kwestii zgodności z przepisami, które mają bezpośredni wpływ na ocenę wiarygodności spółki. Celem takiego przeglądu jest osiągnięcie większej przejrzystości i zapewnienie nieprzerwanej zgodności z przepisami.

  • Poprawa oceny przedsiębiorstwa

Po odkryciu niskiego ratingu społecznego lub wpisaniu spółki na czarną listę nasz Zespół pomaga naprawić zaległe kwestie zgodności i wspiera firmę w ubieganiu się o poprawienie ratingu u odpowiednich władz.

 

Dr Jacek Kozikowski, LL.M., specjalizuje się w obsłudze projektów z dziedziny energetyki i infrastruktury, w szczególności inwestycji typu greenfield. Jacek odpowiada za relacje chińskie w Kancelarii prowadząc dla chińskich przedsiębiorstw w Polsce projekty w dziedzinie energetyki, transportu i farmacji. Przed dołączeniem do Kancelarii spędził kilka lat w Azji, jest absolwentem studiów doktoranckich w zakresie międzynarodowego prawa inwestycyjnego na Uniwersytecie w Nagoi (Japonia).
Aleksandra Ryżkowska, LL.M., specjalizuje się w doradztwie biznesowym na rzecz polskich i chińskich podmiotów gospodarczych. Absolwentka studiów magisterskich (Master of Laws) w zakresie Chińskiego Prawa Porównawczego na China University of Political Science and Law w Pekinie. Przed dołączeniem do Kochański & Partners pracowała w jednej z największych polskich kancelarii prawnych. Podczas 2-letniego pobytu w Chinach Aleksandra zdobywała również doświadczenie zawodowe odbywając staż w Ambasadzie RP w Pekinie, gdzie skupiała się na polsko-chińskiej współpracy gospodarczej.
Patrycja Pendrakowska, prezeska i założycielka think tanku Instytutu Boyma, doktorantka na Wydziale Filozofii UW. Absolwentka sinologii, socjologii, filozofii i prawa finansowego na Uniwersytecie Warszawskim, studiowała również na LMU w Monachium, FU w Berlinie oraz odbyła staże badawcze m.in. na Chińskiej Akademii Nauk Społecznych w Pekinie. Zajmuje się przemianami politycznymi, ideologicznymi i gospodarczo-prawnymi w ChRL.

Patrycja Pendrakowska

Analityk ds. polityki Chin, Tajwanu, Hong Kongu i innowacji. Doktorantka w Instytucie Filozofii UW. Ukończyła sinologię, etnologię, Kolegium MISH (filozofię), prawo finansowe i socjologię na UW, którą studiowała również na Ludwig-Maximilians Universität w Monachium. W latach 2017-2019 prezes Centrum Studiów Polska-Azja. Na przełomie 2016/2017 roku pracowała w Centrum Badań nad Bezpieczeństwem Akademii Sztuki Wojennej. Była wolontariuszka w dziale misji PAH.  W 2011 roku badała problemy migracji w Nepalu, w Institute of Integrated Development Studies w Katmandu.

czytaj więcej

Historia sukcesu? 30-lecie kazachskiej państwowości i wyzwania na przyszłość

Jak z tymi wyzwaniami poradzi sobie Kazachstan? Jaki może być udział Polski i Unii Europejskiej w kolejnym kazachskim skoku rozwojowym? Jakie szanse znajdzie tam dla siebie nasz biznes? 

Programy wyborcze pięciu komitetów wyborczych a sprawa Azji

W programach wyborczych partii, które będą mogły wystawić kandydatów do Sejmu, temat Azji jest potraktowany bez należytej staranności. Można uwagę tę rozszerzyć wobec całego zagadnienia polskich polityki zagranicznej, której w programach wyborczych poświęcono zdecydowanie zbyt mało przestrzeni.

Chińskie prace nad wojskowym wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Intensywna modernizacja i chęć dorównania siłom zbrojnym Stanów Zjednoczonych sprawiły, że w Chinach rośnie zainteresowanie militarnym zastosowaniem futurystycznych technologii.

Azjatech #78: Toyota dostarczy hybrydowy napęd dla chińskiego producenta samochodów GAC

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #91: “Inteligentne okulary” Kuboty wyleczą krótkowzroczność?

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

AzjaTech #5: Pojazdy przyszłości i japońscy naukowcy, którzy ratują Morze Aralskie

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości. W tym numerze najświeższe wiadomości o technologiach z Izraela, Japonii oraz Chin.

Azjatech #8: Indyjskie telekomy zaczynają rozmowy ws. budowy sieci 5G

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości. W tym numerze najświeższe wiadomości o technologiach z Indii, Japonii, Chin oraz Uzbekistanu.

Forbes: Singapur coraz bardziej zielony. „Jadalne ogrody” w globalnym centrum finansowym

Ogródki na dachach wysokościowców, uprawy bez światła słonecznego i w dawnym więzieniu, kury w jednym z przodujących centrów finansowych świata – to bogactwo rolnictwa miejskiego w Singapurze...

Tydzień w Azji: Jak z mapy drogowej zrobić plan podróży. Co nowego wiemy po szczycie UE-Indie o wzajemnych relacjach i jak Polska mogłaby się w nie pełniej włączyć?

15 lipca w formie wideokonferencji odbył się 15. szczyt UE-Indie, zastępując przełożone w marcu z powodu pandemii spotkanie w Brukseli.

Tydzień w Azji: Tanio, blisko, otwarte. Ten biznes w Indiach się kręci…

Radhakishan Damani jest jednym z dwóch indyjskich miliarderów z listy Bloomberga, których majątek w ostatnim czasie nie stopniał.

Patrycja Pendrakowska z wywiadem dla Balkan Development Support: „Państwa Europy Zachodniej skorzystały najbardziej na chińskim kapitale”

Na łamach portalu Financial Intelligence ukazał się wywiad z Patrycją Pendrakowską dla Balkan Development Support.

Współpraca Instytutu Boyma z Forbes Polska

Analitycy Instytutu Boyma od niedawna mają przyjemność współpracować z redakcją polskiego wydania magazynu Forbes. Poniżej prezentujemy listę naszych artykułów.

Tydzień w Azji: Korea Południowa w obliczu największego wyzwania gospodarczego od czasu Azjatyckiego Kryzysu Finansowego

W drugim kwartale b. r. odnotowano w tym kraju spadek PKB  wysokości 3,3%, czego głównymi przyczynami są drastyczne zahamowanie eksportu oraz spadek konsumpcji gospodarstw domowych.

Tydzień w Azji #124: Ukryty smok. Pekin chce podbić branżę chipów

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #72: Huawei rzuca rękawicę Google

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #77: Indyjska Jio Platforms chce budować z Amerykanami własną infrastrukturę sieci 5G

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Social Credit System – inteligentny panoptykon z chińską charakterystyką czy sposób na zbudowanie społeczeństwa przyszłości?

System zaufania społecznego (SCS) to zakrojony na ogólnokrajową skalę projekt realizowany na przestrzeni ostatnich lat przez chińskie władze. Wprowadziły go zarówno instytucje państwowe, jak i firmy prywatne.

Wywiad: Po co nam “17+1”?

Z Michałem Wójcikiem, Dyrektorem Departamentu Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (DWM MGMiŻŚ),  rozmawiał Krzysztof M. Zalewski.

Azjatech #50: Tadżykistan ma swój pomysł na walkę z COVID 19

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji #40: GoJek wchodzi do rządu

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Delegacja z China Network for International Exchange

Od 22 do 31 października miałam przyjemność być częścią delegacji przedstawicielskiej NGOs z Europy Środkowo-Wschodniej w Chinach.

Nicolas Levi na konferencji Asian-European Forum 2021: Przyszłość Należy do Azji

22 kwietnia o godz. 14:15 analityk Instytutu Boyma Nicolas Levi, weźmie udział panelu dyskusyjnym “Przenikanie kultur, czyli jak Wschód łączy się z Zachodem. Globalizacja kultur dziś i perspektywy na przyszłość”.

Spotkanie dyskusyjne on-line wokół Kwartalnika Boyma nr 3/2020

W najnowszym Kwartalniku Boyma nasi analitycy poruszyli szereg zagadnień związanych z COVID-19, w tym stan epidemii w Azji Centralnej i w Korei Południowej, relacje na linii Pekin-Waszyngton, a także uwagi dotyczące tzw. „dyplomacji maseczkowej” uprawianej przez Chiny.

Azjatech #30: Samsung globalnym liderem 5G

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #94: Japonia zerka na amoniak jako paliwo przyszłości

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.