Publicystyka

Polska nowym partnerem Armenii w dziedzinie obronności? Wnioski po wizycie premiera Nikola Paszyniana w Warszawie

Polskie władze nie tylko wyrażają gotowość do wsparcia unijnych aspiracji Armenii, ale ustanawiają nowe ramy prawne dla dalszej współpracy w dziedzinie obronności

Instytut Boyma 20.03.2026

Tusk Pashinyan
Gov.pl, CC BY 3.0 PL <https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/deed.en>, via Wikimedia Commons

Polskie władze nie tylko wyrażają gotowość do wsparcia unijnych aspiracji Armenii, ale ustanawiają nowe ramy prawne dla dalszej współpracy w dziedzinie obronności. Pod koniec lutego br. w Warszawie doszło do podpisania porozumienia o współpracy wojskowo-technicznej pomiędzy Polską a Armenią.  Czy oznacza to, że Polska staje się kolejnym partnerem wojskowym Armenii w procesie dywersyfikacji jej źródeł bezpieczeństwa?

Polsko-armeńskie porozumienie w sprawie bezpieczeństwa

25-26 lutego br. premier Armenii Nikol Paszynian przebywał z oficjalną wizytą w Warszawie. Spotkał się m.in. z premierem Donaldem Tuskiem, marszałek Senatu Małgorzatą Kidawą-Błońską, jak również z prezydentem Karolem Nawrockim. Rozmowy dotyczyły głównie dwustronnych relacji, aspiracji Armenii do UE oraz spraw regionalnych. 

Co istotne, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz oraz minister spraw zagranicznych Armenii Ararat Mirzojan podpisali porozumienie o współpracy wojskowo-technicznej. Jak podaje polska strona rządowa, współpraca ta będzie koncentrowała się przede wszystkim na obszarze badań naukowych, jak również na wymianie informacji w zakresie wykorzystywanego uzbrojenia oraz przyczyni się do rozwoju współpracy firm zbrojeniowych. Innych szczegółów w tym zakresie na razie nie podano, choć podpisanie umowy ramowej kładzie podwaliny pod ewentualne przyszłe konkretne umowy w dziedzinie obronności.

Czemu Armenia potrzebuje nowych partnerstw w dziedzinie obronności?

Po porażce w tzw. wojnie 44-dniowej z Azerbejdżanem o Górski Karabach w 2020 r. oraz braku odpowiedniego wsparcia militarnego ze strony rosyjskiej, rząd armeński został zmuszony do zmiany kursu w polityce zagranicznej i wojskowej, kładąc duży nacisk na dywersyfikację dostawców uzbrojenia. Sprawą palącą stało się zastąpienie nieefektywnego sprzętu postsowieckiego i modernizacja armii.

Do nowych kluczowych partnerów w tym zakresie należą Indie, z którym w ostatnich latach zostały podpisane kontrakty o wartości przekraczającej miliard dolarów. Do innych ważnych relacji można zaliczyć tę z Francją, jak również – po ostatniej wizycie wiceprezydenta USA J.D. Vance’a w Armenii (9-10 lutego) – stosunki z USA. Dla przykładu, podczas konferencji prasowej w Erywaniu wiceprezydent Stanów Zjednoczonych oświadczył, że będzie miała miejsce sprzedaż dronów rozpoznawczych V-BAT o wartości 11 mln dolarów. Jest to pierwszy w historii tych krajów  współpraca tego typu, co jest tym bardziej znamienne, że Armenia nadal jest członkiem zdominowanej przez Rosję Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ). 

Czy bliskie stosunki Erywań-Moskwa nie położą się cieniem na relacjach polsko-armeńskich?

Waszyngton zdaje sobie sprawę, że Erywań jest zależny od Moskwy, o czym zresztą mówił również premier Paszynian podczas swojej wizyty w Warszawie. Szef rządu zaznaczył także, że Armenia nie zamierza rezygnować z obecności rosyjskiej bazy wojskowej w północnej części państwa oraz podkreślił, że jego kraj łączy z Rosją współpraca polityczna oraz gospodarcza. 

Pytanie, czy fakt ten nie będzie przeszkadzał na drodze dalszego zacieśniania współpracy Warszawy z Erywaniem? Jedno jest pewne, Polska powinna podobnie jak USA strategicznie podejść do tematu i postarać się zwiększyć zakres współpracy w Armenią z przyczyn geopolitycznych. W przypadku, kiedy polskie relacje z Gruzją w ostatnich latach uległy osłabieniu (przede wszystkim pod względem politycznym), Armenia może stać się dla Polski alternatywą w regionie. Warto dodać, że Polacy i Ormianie znają się od wieków, a pewne podobieństwa kulturowo-religijne stanowią pozytywny potencjał do rozwijania dialogu i partnerstwa.

Armenia-Unia Europejska

Mówiąc o dywersyfikacji polityki zagranicznej, należy zatrzymać się na współpracy Armenii z Unią Europejską. Rok temu parlament Armenii przyjął ustawę o integracji z UE, co można odczytać jako wolę rozpoczęcia procesu akcesyjnego. 

Z pewnością rząd w Erywaniu, jak również politycy w Brukseli i państwach członkowskich zdają sobie sprawę, że osiągnięcie tego celu przez Armenię jest bardzo trudne i przynajmniej na chwilę obecną mało prawdopodobne. Armenia nie złożyła oficjalnego wniosku o członkostwo w UE. Kraj jest związany z UE poprzez umowę partnerską (CEPA), która zacieśnia współpracę polityczną i gospodarczą. Jednak Armenia pozostaje członkiem zdominowanej przez Rosję Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EUG), co utrudnia integrację z UE. Premier Nikol Paszynian sygnalizował również gotowość do opuszczenia EUG, aby umożliwić pełną integrację z UE.

Dla obu stron ten proces zbliżenia Erywania i Brukseli jest strategiczną kartą przetargową, jeżeli chodzi o realizację własnych agend politycznych. Paszynianowi zależy m.in. na poprawie własnego wizerunku przed wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na czerwiec tego roku. Co ciekawe, miesiąc przed wyborami, a dokładnie 5 maja w stolicy Armenii odbędzie się pierwszy w historii szczyt UE-Armenia, zaś dzień wcześniej zaplanowany jest VIII Szczyt Europejskiej Wspólnoty Politycznej, który gromadzić będzie elity europejskie także spoza UE, w tym Brytyjczyków, Norwegów oraz przywódców krajów kandydujących. Powstała sytuacja przypomina nieco przedwyborcze działania w Mołdawii z zeszłego roku, kiedy integracja europejska była kluczowym argumentem rządzących w walce o przedłużenie ich mandatu.  

Z punktu widzenia Unii Europejskiej Armenia jest obecnie jedynym państwem na Kaukazie Południowym, któremu zależy na zacieśnieniu współpracy z Brukselą. Po zawieszeniu rozmów akcesyjnych przez Gruzję, kraj ten stracił ogromne wsparcie z Zachodu, które przez lata otrzymywał w różnych formach. Z kolei Azerbejdżan nie wykazuje wielkiego zainteresowania UE i widzi w niej bardziej partnera gospodarczego.

Czy Armenia i Polska będą bliżej współpracować?

Paszynian bardzo świadomie postawił na Polskę i na Donalda Tuska. Już w 2019 r. obecny premier Polski złożył wizytę w Armenii jako przewodniczący Rady Europejskiej. W jej trakcie podkreślił gotowość UE we wspieraniu Armenii na drodze prowadzenia demokratycznych reform. Kolejne spotkanie przywódców odbyło się w marcu 2020 r. w Brukseli.

11 marca br. odbyła się rozmowa telefoniczna pomiędzy ministrem spraw zagranicznych Armenii Araratem Mirzojanem a wiceprermiem Polski Radosławem Sikorskim, co jeszcze raz pokazuje, że rośnie intensywność dialogu. Relacje Polska-Armenia wchodzą na inny etap, a to jak ostatecznie zostaną one ukształtowane będzie zależało od wielu czynników wewnętrznych i zewnętrznych. Kluczową rolę może odgrywać współpraca wojskowa, co ma ogromne znaczenie w kontekście bezpieczeństwa. Jest to ważny sygnał dla polskich firm zbrojeniowych oraz dla polskiego eksportu. 

Ani Minasyan

Magister Politologii oraz Studiów Eurazjatyckich Uniwersytetu Warszawskiego. Aktualnie studentka studiów magisterskich na kierunku Zarządzanie. Główne obszary zainteresowań to kultura Azji, historia powszechna, ze szczególnym uwzględnieniem XX wieku, a także historia i polityka regionu Zakaukazia.

TAGI: /

czytaj więcej

Roman Husarski w wywiadzie dla Nowej Konfederacji o książce „Kraj niespokojnego poranka”

W rozmowie z Jakubem Kamińskim nasz analityk opowiedział o realiach politycznych, społecznych, kulturalnych, religijnych na Półwyspie Koreańskim.

Konferencja „Kierunek Azja – polskie szanse i biznesowy potencjał”

Konferencja ma na celu popularyzowanie kierunku azjatyckiego jako bardzo perspektywicznej destynacji dla polskich przedsiębiorców. Została objęta patronatem Instytutu Boyma.

Tydzień w Azji #214: Rząd Kanady chce wyjaśnić ingerencję Chin w ostatnie wybory

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

„Przywództwo” w organizacjach regionalnych: relacja między interesami a tożsamością kolektywną – projekt Anny Grzywacz

Z radością informujemy, iż analityczka Instytutu Boyma dr Anna Grzywacz została zwyciężczynią finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki konkursu Miniatura 4.

Tydzień w Azji #195: Wybuchowa granica. Konflikt Tadżykistanu z Kirgistanem może się rozlać

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Dr Nicolas Levi dla portalu PolskieRadio24.pl o próbach rakietowych Korei Północnej

Informujemy, że nasz analityk dr Nicolas Levi udzielił wywiadu dla portalu PolskieRadio24.pl. Tematem rozmowy były próby rakietowe Korei Północnej, ich wpływ na amerykańską politykę w regionie i zachowanie chińkich władz.

AzjaTech#2: nadchodzi przełom w technologiach uznawanych za przyszłość informatyki

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości. W tym numerze piszemy m.in. kamerach samochodowych Hitachi, nowym rekordzie wydajności fotonowej pamięci kwantowej oraz pomysłach na przeniesienie stolicy Indonezji.

Krótka relacja z forum biznesu Polska – Mongolia 2019

W dniu 9 lipca 2019 r. w stolicy Mongolii, Ułan Bator, miało miejsce Forum Biznesu Polska-Mongolia zorganizowane przez Polską Agencję Inwestycji i Handlu pod patronatem polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Na miejscu obecny był reprezentant Instytutu Boyma, analityk ds. Mongolii Paweł Szczap.

Tydzień w Azji #335: Krwawe zamieszki w Indonezji. Dymisje w rządzie i tysiące zatrzymanych

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

RP: Indie – o czym warto pamiętać przygotowując pierwsze spotkanie biznesowe

W fazie dynamicznego indyjskiego odbicia po zeszłorocznym pandemicznym załamaniu, wielu eksporterów spogląda ponownie na Subkontynent. Tym, którzy stawiają tam pierwsze kroki, przypominamy kilka prostych zasad, o których warto pamiętać w biznesie.

Tydzień w Azji #253: Rozboje na Morzu Czerwonym będą nas dużo kosztować

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji #79: Chiny łączą gaz z ropą

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Życzenia bożonarodzeniowe

Szanowni Państwo! Jako zespół Instytutu Boyma pragniemy życzyć spokojnych i radosnych Świąt Bożego Narodzenia oraz szczęśliwego Nowego Roku.

Gra strategiczna „Jak nie rozpętać Trzeciej Wojny Światowej, czyli spór o Kaszmir” – zmiana terminu

W trosce o bezpieczeństwo wszystkich uczestników, podjęliśmy decyzję o przełożeniu terminu gry strategicznej, gdy tylko zagrożenie epidemiczne zostanie zażegnane.

Azja – integracja. Raport po spotkaniu o wyzwaniach polskiej polityki wobec krajów Azji

Przedstawiamy raport ze spotkania 23 października: "Azja – integracja. Wokół polityki Polski wobec Azji". Raport powstał w oparciu o wnioski z okrągłego stołu z przedstawicielami polskiej diaspory, dyplomacji, biznesu i akademii.

Tydzień w Azji #245: Indie rzucają wyzwanie Dubajowi i Singapurowi. Nowy port będzie kosztować miliard dolarów

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Instytut Boyma dla PAP o pożarze chińskiego śmigłowcowca desantowego

Informujemy, iż analitycy Instytutu Boyma udzielili komentarza dla Polskiej Agencji Prasowej na temat pożaru na chińskim śmigłowcowcu desantowym typu 075, który wybuchł 11 kwietnia w stoczni Hudong-Zhonghua Shipbuilding w Szanghaju.

Forbes: Czas Indopacyfiku. Tak 2021 r. przejdzie do historii

Mijające dwanaście miesięcy będziemy wspominać głównie jako okres smutku i niepokoju. Miliony ludzi opłakuje stratę swoich bliskich, którzy odeszli z powodu pandemii. Straszy kryzys klimatyczny, przejawiający się suszami, powodziami, huraganowymi wiatrami i innymi gwałtownymi zjawiskami pogodowymi. Rywalizacja Chin i USA grozi przerodzeniem się w otwarty konflikt.

RP: Jak chronić znaki towarowe i wzory w Indiach?

Polskie firmy, dla których Indie są często największym rynkiem w Azji Południowej powinny tam chronić swoją własność intelektualną. Znaki towarowe (trademark) i wzory przemysłowe (design) należy rejestrować w indyjskich instytucjach jak najwcześniej.

Tydzień w Azji #314: Ustawa „eksportowa” miała uderzyć w Rosję i Białoruś. Stracą jednak polskie firmy

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Kobiety w debacie publicznej – jak organizować inkluzywne i merytoryczne dyskusje. Przewodnik dobrych praktyk

Z okazji Dnia Kobiet serdecznie zapraszamy do lektury naszego przewodnika dobrych praktyk: "Kobiety w debacie publicznej – jak organizować inkluzywne i merytoryczne dyskusje"

Tydzień w Azji #360: Chiny nie siedzą bezczynnie. Walka o kosmiczną dominację nabiera rumieńców

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Największa, ale czy demokracja? Indyjska potęga i nasze dylematy

Wedle przewidywań ONZ w ciągu najbliższego miesiąca Indie staną się najludniejszym państwem globu. To symboliczne zdetronizowanie Chin przychodzi w momencie, kiedy rola Nowego Delhi wydaje się znacząca jak nigdy wcześniej w historii najnowszej. Tekst publikujemy dzięki uprzejmości "Krytyki Politycznej".

RP: Azja Centralna – jak biznes robią tam Brytyjczycy?

Azja Centralna, choć odgrywa istotną rolę w światowej geopolityce, nadal nie jest postrzegana w wielu państwach jako rynek opłacalnych inwestycji. Również polscy przedsiębiorcy operują tam w niewielkim stopniu.