Artykuły Tygodnia w Azji

Tydzień w Azji: 2020 – wyjątkowy rok dla kinematografii Korei Południowej

Historia kinematografii koreańskiej liczy 100 lat i sięga roku 1919, kiedy po raz pierwszy pokazano koreański film „Walka o sprawiedliwość”. W sto lat później kino koreańskie może mówić o światowym sukcesie swoich filmów.

Instytut Boyma 16.12.2020

Hallyuwood na wznoszącej fali – historia sukcesu filmu Parasite

Historia kinematografii koreańskiej liczy 100 lat i sięga roku 1919, kiedy po raz pierwszy pokazano koreański film „Walka o sprawiedliwość”. W sto lat później kino koreańskie może mówić o światowym sukcesie swoich filmów. W 2019 roku film „Parasite” (Pasożyt) reżysera Bong Joon-ho otrzymał nagrodę główną, „Złotą Palmę”, na Festiwalu Filmowym w Cannes we Francji. Była to pierwsza nagroda dla kinematografii koreańskiej na tym festiwalu. W 2019 roku film został zaproszony na 52 międzynarodowe festiwale filmowe i zdobył łącznie 30  nagród. 

Na  35-tym Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Incheon w Korei Południowej  (listopad 2019), film  “Parasite” otrzymał nagrody Blue Dragon Awards w 11 kategoriach  zgarniając prawie całą pulę nagród (przyznano 12). 

Film doceniono w Hollywood na 23-cim Hollywood Film Awards, gdzie otrzymał nagrodę dla najlepszego reżysera. Film nominowany w trzech kategoriach zdobył statuetkę Złotego Globu  2020 za najlepszy film zagraniczny.  Jest to również pierwsza nagroda zdobyta przez film koreański w tym konkursie. 

Ukoronowaniem triumfalnego marszu filmu po festiwalach było zdobycie roku czterech Oscarów za 2019 rok dla najlepszego filmu, najlepszego reżysera, najlepszego filmu nieanglojęzycznego oraz najlepszego oryginalnego scenariusza. “Parasite” jest pierwszym w historii Oscarów filmem, którym zdobył jednocześnie nagrodę za najlepszy  film i za najlepszy film nieanglojęzyczny. Film osiągnął nie tylko sukces artystyczny, ale także finansowy, zarabiając na świecie ponad 257 mln USD.

Kto jest pasożytem?

Film „Parasite” docenili również Polacy. Według Boxoffice.pl był on najchętniej oglądanym azjatyckim filmem w Polsce od czasów „Wejścia smoka” z Brucem Lee. Na 14. Azjatyckim Festiwalu Filmowym Pięć Smaków, który się odbył w grudniu 2020 w Polsce w formule on-line, problemy społeczne w Korei Południowej poruszono w sekcji Parasite, w ramach której pokazano 6 filmów koreańskich. Na spotkaniach ze znawcami kultury i filmu koreańskiego dyskutowano o nierównościach społecznych.  Kogo w można nazwać w przenośni pasożytem: czy bezrobotne osoby, które “kombinują”, aby przeżyć czy bogacze, którzy – wedle filmowej wizji – zarabiają ogromne pieniądze dzięki układom i koneksjom.

Dobra passa kina koreańskiego dotyczyła również filmu dokumentalnego. Film „Absence” („Nieobecność”)  w reżyserii Yi Seung-Jun został nominowany do Oscara. Przedstawia wydarzenia w dniu tragedii promu Sewol, w której zginęło ponad 300 osób, w tym głównie dzieci szkolne. Tytuł jest symboliczny, nawiązuje  on do braku obecności  ówcześnie rządzącej prezydent Park w akcji ratunkowej. Wydarzenie to stanowi największą współczesną traumę narodową społeczeństwa koreańskiego.

Koreańscy aktorzy w światowej lidze

Nagrody dla koreańskich filmów spowodowały także wzrost popularności aktorów z tego kraju. Najbardziej znanym koreańskim aktorem na świecie jest Song Kang-ho, odtwórca głównej roli w filmie „Parasite”. To  ulubiony odtwórca ról tego reżysera,  zagrał w jego czterech produkcjach. Jego wznosząca światowa fala zaczęła się od otrzymania w 2019 roku nagrody Excellence Award na  72-gim Festiwalu Locarno w Szwajcarii za całokształt twórczości. Było on pierwszym azjatyckim aktorem, który otrzymał tę nagrodę. Kolejna nagroda  to Nagroda Stowarzyszenia Krytyków Filmowych w Los Angeles dla najlepszego aktora drugoplanowego przyznana również w 2019 (za rolę w  “Parasite”). W 2020 roku otrzymał Nagrodę Gildii Aktorów Ekranowych  wraz z innymi kolegami za najlepszy zespół filmowy, także za tę produkcję. Aktor znalazł się na liście 25 najlepszych aktorów XXI wieku sporządzonej przez “New York Times” w listopadzie 2020 r. 

Oprócz Song Kang-ho na liście znalazła się również  aktorka Kim Min-hee. Grała ona w filmie reżysera Hong Sang-soo  “Right Now, Wrong Then”  (2016) oraz w filmie Park Chan-wooka „Służące” (2016). Doceniono jej warsztat artystyczny – przekazywanie w minimalistyczny sposób emocji oraz  różnorodność ról.

Hallyuwood  w Hollywood i nie tylko

Nagrody filmowe i aktorskie otrzymane w ostatnim roku to wielkie wyróżnienie dla kultury  koreańskiej. Potwierdzają one uznanie dla południowokoreańskich produkcji. O znaczeniu danej kinematografii na świecie stanowią zdobywane nagrody na festiwalach filmowych, ale również liczba filmów, do których zakupiono prawa do nakręcenia remaków. Amerykańskie studia filmowe zakupiły prawa do takich koreańskich filmów jak „Hide and Seek”, „Miss Granny”, „Merciless” oraz „Extreme job”

Nowym zjawiskiem w kinematografii koreańskiej jest współpraca producentów koreańskich ze studiami amerykańskimi w produkcji filmów koreańskich, do których zakupiono licencje. Wejście kinematografii kraju średniej wielkości, jakim jest Korea, na rynek kinematografii amerykańskiej, która stanowi 30% światowego rynku filmowego, jest dużym osiągnięciem. Podobna strategia ko-produkcji remaków filmów koreańskich okazała się sukcesem w krajach Azji Południowo-Wschodniej.  

Koreańczycy budują również swoje kina w USA, zaczęli od miast o dużych skupiskach ludności koreańskiej, Los Angeles, Hollywood i hrabstwie Orange w Kalifornii. Podobną strategię realizują również w Azji Południowo-Wschodniej, w której kultura koreańska jest znana i lubiana.

Sukces filmu Parasite niewątpliwie toruje drogę Korei Południowej do umacniania swojej pozycji w przemyśle kreatywnym, nie tylko jako producent filmów, ale także jako gracz w dystrybucji filmowej na wybranych rynkach.

Źródła sukcesu

Wraz z demokratyzacją kraju w latach osiemdziesiątych, zniesieniem cenzury oraz  wprowadzeniem zasad wolnej konkurencji w przemyśle kreatywnym,  nastąpił rozkwit kinematografii koreańskiej.  Od 1995 roku wielkie firmy koreańskie,  nazywane czebolami, zaczęły inwestować w produkcję filmów, następnie włożyły pieniądze  również w rozwój ich dystrybucji, budując na przykład sieci kin. Wedle badań Kim Mye hyuna w 1997 roku było  507,  a w 2005 już ponad trzykrotnie więcej (1 648). CJ Entertainment, Orion Corporation i Lotte  stworzyły wertykalny system łączący produkcję, dystrybucję i promocję filmów. Przy wsparciu rządu  utworzono  w 1999 roku fundusz kapitałowy, który pozyskiwał fundusze na na projekty filmowe, które znalazły się w jego portfolio. Również Korean Film Council (KOFIC) pozyskiwał prywatne fundusze aby przeznaczyć je produkcję filmów.  W 2019 roku wyprodukowano 609 filmów.

KIno  koreańskie swój sukces zawdzięcza  inwestycjom czeboli, wsparciu rządowych instytucji oraz twórcom, którzy potrafili w filmach przedstawiać problemy uniwersalne,  zrozumiałe dla widzów na całym świecie niezależnie od ich kultury.Koreańczycy zrozumieli, że przemyślane inwestycje w kulturę mają konkretne przełożenie na sukces gospodarczy, jednakże nie byłby on możliwy bez wolności twórczej, którą zapewniła  demokratyzacji kraju.

Wioletta Małota

Analityk ds. Korei Południowej oraz trendów społecznych zachodzących w Azji. Doktor nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauk o zarządzaniu na Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, magister ekonomii specjalizacji handel zagraniczny w SGH w Warszawie. Wykładowca akademicki. Autorka książki o Korei Południowej ”Korea Południowa. Gospodarka. Społeczeństwo. K-kultura”. W latach 2015-2020 prezes Fundacji Polski Instytut Mentoringu. Zainteresowania naukowe: wpływ kultur narodowych na rozwój społeczeństwa oraz na kształtowanie międzykulturowych relacji biznesowych oraz soft power państw. Pasjonatka kina i fotografii ilustrujących zmiany zachodzące w społeczeństwach.

czytaj więcej

Chiny – USA na Morzu Południowochińskim

Wojna handlowa jest tylko jednym z aspektów konfrontacji między Stanami Zjednoczonymi i Chińską Republiką Ludową. Wiele aspektów tej rywalizacji zbiega się na Morzu Południowochińskim.

Forbes: Jeden stek, bez krwi, poproszę. Nowe specjały kuchni azjatyckiej

Najnowsze technologie pozwalają coraz wydajniej produkować mięso w laboratorium. Przedsiębiorcy z Azji znajdują się wśród najaktywniej poszukujących alternatywnych rozwiązań w dziedzinie technologii spożywczych i odważnie stawiają na nowinki w tej dziedzinie

Tydzień w Azji #187: Narasta po cichu spór Chin z Indonezją na Północnym Morzu Natuna

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #151: Japońscy naukowcy pokryli robota żywą skórą

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Plastikoza – wstydliwy problem Korei Południowej

W Korei panuje szalona „plastikoza”.  Przybyszom z Europy ciężko tego nie zauważyć. Plastik jest wszędzie, poczynając od plastikowych gadżetów, opakowań, rurek, torebek, kubków… to tylko część problemu. Kraj, który lubi chwalić się ekologicznymi innowacjami i technologiami, ma poważny ekologiczny kryzys, którego nie może dłużej ignorować.

Relacja Macieja Lipińskiego, analityka Instytutu Boyma, z trzeciej edycji International Seminar on Belt and Road Initiative and Energy Connectivity

Program obejmował również udział w VIII Globalnym Forum Bezpieczeństwa Energetycznego w Pekinie oraz Warsztacie Zrównoważonego Rozwoju Korporacyjnego i Innowacyjnego Zarządzania w Szanghaju.

Forbes: Chiny kopiują unijne rozwiązanie. Przełomowe zmiany na rynku gazu i ropy

(...) Wydzielenie systemu rurociągów do osobnej spółki jest najbardziej doniosłą reformą w chińskim sektorze energetycznym od dziesięcioleci. Jak może wpłynąć na krajową produkcję, z udziałem chińskich i zagranicznych inwestycji?

Debata o Morzu Południowochińskim – fotorelacja

11 lipca odbyła się debata na temat przyszłości Morza Południowochińskiego organizowana wspólnie z Instytutem Socjologii UW.

Forbes: Chińczycy tracą w Polsce wpływy polityczne. Czy warto nadal z nimi współpracować?

W 2012 r. z inicjatywy Pekinu rozpoczęto spotkania reprezentantów ChRL z ich odpowiednikami w państwach Europy Środkowej i Wschodniej. Dziesięć lat później kolejne stolice wycofują się jednak ze współpracy w tym formacie. Do Wilna, które odeszło w zeszłym roku, dołączyły ostatnio Tallin i Ryga

Azjatech #30: Samsung globalnym liderem 5G

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji #164: Chiny „dobrą siłą” dla Ukrainy?

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji #146: W Japonii zaskoczenia nie było

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Coronavirus and climate policies: long-term consequences of short-term initiatives

As large parts of the world are gradually becoming habituated to living in the shadow of the coronavirus pandemic, global attention has turned to restarting the economy. One of the most consequential impacts of these efforts will be that on our climate policies and environmental conditions.

Czy walka o równouprawnienie kobiet w Korei Południowej jest wyjątkowa?

Celem artykułu jest pokazanie walki kobiet południowokoreańskich o równouprawnienie w społeczeństwie, przedstawienie czynników budujących ruch feministyczny, omówienie aktualnego stanu prawnego dotyczącego zabezpieczenia praw kobiet jak również pokazanie rzeczywistej sytuacji zawodowej kobiet w Korei Południowej w 2020 roku.

Forbes: Kres Chinameryki. Czy reszta świata rozluźni więzi gospodarcze z Chinami?

Nowa rzeczywistość zweryfikowała modną dziesięć lat temu koncepcję „Chinameryki”. Dziś nie ma po niej śladu. Dwie największe gospodarki wydają się od siebie oddalać.

Tydzień w Azji #27: Konflikty handlowe przyspieszają zmiany w gospodarce światowej

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #124: Rekordowy lot chińskiego drona

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Forbes: Trzeci światowy rynek gospodarki cyfrowej? Młode Indie płacą Paytm i idą na giełdę

Indie przechodzą gwałtowną rewolucję w gospodarce cyfrowej. Pozostając jednym z liderów usług informatycznych, rozwijają własne produkty konsumenckie.

Forbes: Hongkong jeszcze bliżej Pekinu. Zagraniczny kapitał powoli wycofuje się z regionu

Pekin umacnia kontrolę nad Hongkongiem, uzależniając miasto od władzy centralnej. Przegłosowane niedawno nowe prawo o bezpieczeństwie narodowym (...) może znacząco ograniczyć zagwarantowaną po 1997 roku niezależność miasta i swobody obywatelskie jego mieszkańców

“Vademecum przedsiębiorcy. Jak sprzedawać w Chinach?” nowym tytułem Wydawnictwa Instytutu Boyma!

Ogrom doświadczeń w zakresie rozwijania i prowadzenia działalności gospodarczej w Chinach połączony z eksperckim zapleczem Polskiego Centrum Studiów nad Prawem i Gospodarką Chin doprowadził do powstania tej unikalnej na polskim rynku pozycji wydawniczej.

Tydzień w Azji #173: Zbliża się kryzys gospodarczy w Chinach. Już od 20 lat.

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji: Jak z mapy drogowej zrobić plan podróży. Co nowego wiemy po szczycie UE-Indie o wzajemnych relacjach i jak Polska mogłaby się w nie pełniej włączyć?

15 lipca w formie wideokonferencji odbył się 15. szczyt UE-Indie, zastępując przełożone w marcu z powodu pandemii spotkanie w Brukseli.

Forbes: Singapur coraz bardziej zielony. „Jadalne ogrody” w globalnym centrum finansowym

Ogródki na dachach wysokościowców, uprawy bez światła słonecznego i w dawnym więzieniu, kury w jednym z przodujących centrów finansowych świata – to bogactwo rolnictwa miejskiego w Singapurze...

Setny numer “Tygodnia w Azji”

Od prawie dwóch lat analizujemy trendy, wskazujemy problemy i ich możliwe rozwiązania. Dziękujemy Czytelniczkom i Czytelnikom serwisu wnp.pl i Instytutu Boyma, że są Państwo z nami w tym wspólnym przedsięwzięciu!