Współpraca polsko-indyjska w obszarze technologii i handlu

W dniu 18 grudnia 2025 r. w Ambasadzie Indii w Warszawie odbyła się druga edycja warszawskiego spotkania ekspertów relacji polsko-indyjskich, zorganizowana przez Ambasadę Indii we współpracy z Indyjsko-Polską Izbą Gospodarczą (IPCCI). Spotkanie zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, biznesu, środowisk analitycznych oraz ekspertów zajmujących się Indiami i relacjami UE–Indie.

Dyskusja koncentrowała się na:

• współpracy technologicznej i handlowej Polski i Indii w kontekście trwających negocjacji nad umową o wolnym handlu UE–Indie (FTA);
• tworzeniu inicjatyw promujących wymianę wiedzy o Indiach w Polsce (knowledge sharing);
• wspólnej ocenie ryzyk i wyzwań dla biznesu, w tym problemów konkretnych sektorów, takich jak branża ceramiczna, oraz identyfikacji możliwych rozwiązań.

FTA UE–Indie jako warunek ramowy współpracy

Tematem przewodnim spotkania  była umowa o wolnym handlu UE–Indie, której negocjacje znajdują się obecnie w zaawansowanej fazie i – jak podkreślano podczas dyskusji – mogą zostać sfinalizowane w najbliższym czasie. Zwracano uwagę, że zarówno po stronie Unii Europejskiej, jak i Indii widoczna jest silna wola polityczna, aby doprowadzić proces negocjacyjny do końca i nadać relacjom gospodarczym nową, bardziej strategiczną dynamikę.

W tym kontekście uczestnicy spotkania odwoływali się do zapowiedzi planowanego przyjazdu liderów Unii Europejskiej do Nowego Delhi na obchody Dnia Republiki Indii, przypadające 26 stycznia 2026 r. Wydarzenie to postrzegane jest jako symboliczny i politycznie istotny moment, który może stać się okazją do ogłoszenia przełomowych decyzji w relacjach UE–Indie, w tym potencjalnego domknięcia negocjacji FTA lub wyznaczenia jasnej mapy drogowej dla jej finalizacji.

Podkreślano, że umowa o wolnym handlu powinna być postrzegana nie tylko jako instrument liberalizacji handlu, lecz także jako szerokie ramy strategiczne obejmujące współpracę technologiczną, inwestycyjną oraz regulacyjną. W ocenie uczestników FTA może stać się jednym z kluczowych filarów długofalowego partnerstwa UE–Indie, wzmacniając odporność łańcuchów dostaw, ułatwiając transfer technologii oraz tworząc nowe możliwości dla przedsiębiorstw po obu stronach.

Z perspektywy Polski FTA ma szczególne znaczenie w kontekście dywersyfikacji rynków, wzmacniania odporności łańcuchów dostaw oraz zwiększania obecności polskich firm na rynkach pozaeuropejskich.

Podkreślano, że Indie postrzegane są w Brukseli jako kluczowy partner strategiczny w regionie Indo-Pacyfiku, największa demokracja świata oraz jeden z głównych motorów globalnego wzrostu gospodarczego w nadchodzących dekadach. Jednocześnie zwracano uwagę, że potencjalne korzyści z FTA będą w dużej mierze zależeć od zdolności państw członkowskich, w tym Polski, do jej aktywnego wykorzystania.

Obawy polskich przedsiębiorców wobec FTA UE-Indie

Podczas spotkania przedstawiciele administracji publicznej odnieśli się do obaw zgłaszanych przez polskich przedsiębiorców, w szczególności produentów płytek ceramicznych, dotyczących napływu tańszych produktów z Indii..

Polska branża ceramiczna zatrudnia kilka tysięcy osób i odpowiada za znaczną część europejskiej produkcji. Jednak rosnący import płytek z Indii prowadzi do coraz silniejszej presji konkurencyjnej i stwarza nierówne warunki rywalizacji. Przedstawiciele sektora wskazywali, że konkurencja cenowa z producentami indyjskimi staje się coraz trudniejsza, co w dłuższej perspektywie może osłabiać stabilność krajowych przedsiębiorstw.
Szczegółowe informacje na ten temat prezentuje Polska Unia Ceramiczna.

Przedstawiciele administracji podkreślali, że są świadomi zgłaszanych wyzwań i obaw, a odpowiednie działania regulacyjne będą kluczowe, aby umożliwić polskim przedsiębiorstwom skuteczne funkcjonowanie w warunkach pogłębiającej się liberalizacji handlu.

Znaczenie knowledge sharing w relacjach Polska–Indie

Drugim istotnym wątkiem spotkania była potrzeba systematycznego dzielenia się wiedzą oraz długofalowego budowania kompetencji po obu stronach, ze szczególnym uwzględnieniem wymiaru eksperckiego i think tankowego, powiązanego z potrzebami biznesu.

Uczestnicy zgodzili się, że jednym z głównych ograniczeń rozwoju relacji polsko-indyjskich pozostaje niewystarczającawiedza o realiach gospodarczych, regulacyjnych i instytucjonalnych Indii w Polsce, a także ograniczona znajomość specyfiki polskiej gospodarkii otoczenia biznesowego w Indiach.

Podkreślano, że knowledge sharing nie powinien ograniczać się do relacji między firmami, lecz obejmować także administrację publiczną, środowiska eksperckie oraz ośrodki analityczne działające na styku polityki gospodarczej i biznesu. Wskazywano na potrzebę wzmocnienia współpracy think tankowej oraz inicjatyw eksperckich ukierunkowanych na przedsiębiorczość, praktyczne potrzeby firm i bezpośredni kontakt z biznesem, w tym na przygotowywanie analiz, rekomendacji i narzędzi wspierających decyzje inwestycyjne oraz ekspansję zagraniczną. Kluczowe zaczenie ma przy tym rzeczywista, dwusttronna  współpraca polsko-indyjska.

Zwracano uwagę, że obecnie brakuje trwałych mechanizmów umożliwiających regularny przepływ wiedzy pomiędzy polskimi i indyjskimi środowiskami eksperckimi, w szczególności w obszarach technologii, innowacji, transformacji cyfrowej i współpracy przemysłowej. Tego typu współpraca powinna mieć charakter praktyczny i bezpośrednio użyteczny dla przedsiębiorców, co było wielokrotnie podkreślane przez przedstawicieli biznesu.

Istotnym elementem dyskusji była również potrzeba zapewnienia choćby symbolicznych, lecz stabilnych środków finansowych na rozwój wiedzy i transfer know-how pomiędzy polskimi i indyjskimi środowiskami eksperckimi oraz biznesowymi. Podkreślano, że nawet niewielkie fundusze mogłyby umożliwić realizację konkretnych działań, takich jak warsztaty dla przedsiębiorców, spotkania eksperckie z udziałem firm, wizyty studyjne czy przygotowanie wspólnych analiz sektorowych.Zwracano również uwagę na potrzebę lepszego przygotowania polskich przedsiębiorstw do funkcjonowania na rynku indyjskim poprzez dostęp do rzetelnej, aktualnej i kontekstowej wiedzy eksperckiej, obejmującej zarówno uwarunkowania prawne i regulacyjne, jak i procesy decyzyjne oraz specyfikę kultury biznesowej. Jako przykład wskazywano między innymi materiały tworzone przez Trade.gov.pl we współpracy z Polską Agencją Inwestycji i Handul (PAIH).

Równocześnie podkreślano znaczenie bardziej spójnego i systematycznego prezentowania indyjskim partnerom potencjału polskich firm technologicznych, innowacyjnych i przemysłowych, również z wykorzystaniem zaplecza think tankowego i eksperckiego.

Skuteczny przepływ wiedzy pomiędzy Polską a Indiami powinien mieć charakter dwukierunkowy i praktyczny, oparty na realnych potrzebach biznesu i przedsiębiorczości. Knowledge sharing postrzegany był jako proces ciągły, wymagający koordynacji instytucjonalnej oraz minimalnego, lecz konsekwentnego wsparcia finansowego, które pozwoliłoby przekładać wiedzę ekspercką na konkretne działania gospodarcze i inwestycyjne.

Współpraca technologiczna i nowe obszary partnerstwa

W trakcie dyskusji wielokrotnie podkreślano, że technologie stanowią jeden z najbardziej perspektywicznych obszarów współpracy polsko-indyjskiej. Dotyczy to w szczególności sztucznej inteligencji, technologii cyfrowych, półprzewodników, cyberbezpieczeństwa, zielonych technologii, ochrony zdrowia oraz edukacji.

Uczestnicy spotkania wskazywali, że Polska i Indie mogą być dla siebie partnerami komplementarnymi, łącząc indyjską skalę, kapitał ludzki i dynamikę rozwoju z polskim know how i standardami regulacyjnymi opartymi na standardzie UE.

Zwrócono również uwagę na rosnącą rolę współpracy w zakresie badań i rozwoju, wymiany studentów oraz wysoko wykwalifikowanych specjalistów, jako elementu długofalowego budowania relacji opartych na wiedzy i innowacjach.

Relacje polsko-indyjskie w szerszym kontekście UE

Dyskusja osadzona była w szerszym kontekście relacji UE–Indie oraz zmieniającego się otoczenia geopolitycznego. Kluczowe jest podniesienie relacji polsko-indyjskich do rangi partnerstwa strategicznego z 2024 r., które obecnie wymaga wypełnienia  konkretnymi działaniami.

Podkreślano, że rosnące napięcia w globalnym handlu, rywalizacja technologiczna oraz dążenie Unii Europejskiej do ograniczania nadmiernych zależności zewnętrznych sprzyjają pogłębianiu współpracy z Indiami. Dla Polski relacje te mają dodatkowe znaczenie jako element budowy strategicznego partnerstwa z rosnącym mocarstwem.

Wnioski i dalsze kroki

Uczestnicy spotkania zgodzili się, że kluczowym wyzwaniem na kolejne lata będzie przełożenie sprzyjających uwarunkowań politycznych i instytucjonalnych na konkretne projekty współpracy. W tym kontekście szczególne znaczenie ma kontynuacja dialogu eksperckiego, rozwój platform wymiany wiedzy oraz aktywne zaangażowanie administracji, biznesu i ośrodków analitycznych.

Na zakończenie spotkania zwrócono uwagę na nadchodzące wydarzenia istotne dla współpracy technologicznej, w tym India AI Impact Summit, który odbędzie się w lutym 2026 r. w New Delhi. Zaproszenie polskich firm z sektora sztucznej inteligencji do udziału w tym wydarzeniu zostało wskazane jako praktyczny przykład budowania relacji opartych na wiedzy i innowacjach.

Jednocześnie podkreślono potrzebę dalszego, systematycznego wzmacniania relacji pomiędzy środowiskami eksperckimi obu krajów. Indyjsko-Polska Izba Gospodarcza zapowiedziała kontynuację i rozwój kolejnych edycji tego typu spotkań jako stałych przestrzeni dialogu, opartych na wieloletniej pracy nad budowaniem relacji polsko-indyjskich oraz zaufania pomiędzy administracją, biznesem i środowiskami analitycznymi.

Raport przygotowany przez Patrycję Zdybel (Pendrakowska) i Adę Dyndo, wraz z uczestnikami wydarzenia.

Zespół Instytutu Boyma