Artykuły Tygodnia w Azji

Tydzień w Azji: Korea Południowa w obliczu największego wyzwania gospodarczego od czasu Azjatyckiego Kryzysu Finansowego

W drugim kwartale b. r. odnotowano w tym kraju spadek PKB  wysokości 3,3%, czego głównymi przyczynami są drastyczne zahamowanie eksportu oraz spadek konsumpcji gospodarstw domowych.

Instytut Boyma 16.09.2020

Jak wynika z najnowszej prognozy OECD, czwarta największa gospodarka Azji doświadczy w tym roku pierwszej recesji gospodarczej od czasu Azjatyckiego Kryzysu Finansowego w 1997 r. W drugim kwartale b. r. odnotowano w tym kraju spadek PKB  wysokości 3,3%, czego głównymi przyczynami są drastyczne zahamowanie eksportu oraz spadek konsumpcji gospodarstw domowych. Bieżący kryzys gospodarczy może dotknąć przede wszystkim najsłabsze grupy społeczeństwa, które już teraz cechuje się niezwykle wysokim rozwarstwieniem. To właśnie do nich skierowane zostały pierwsze pakiety pomocowe, uruchomione w niezwykle szybkim tempie- zaledwie kilka tygodni od pierwszego przypadku zachorowania na COVID-19 w tym kraju.  

Korea Południowa należy do największych eksporterów na świecie. Sprzedaż zagraniczna jest jednym z głównych motorów napędowych tamtejszej gospodarki- odpowiada bowiem za prawie 40% PKB kraju. Drastyczny spadek globalnego popytu, a także załamanie światowych łańcuchów dostaw niezwykle boleśnie doświadczyło południowokoreański eksport. Jego wartość w drugim kwartale b. r. spadła aż o 16,6%. Tak dużej regresji eksportu nie odnotowano w tym kraju od 1963 r., co miało także bezpośredni wpływ na poziom produkcji przemysłowej – jego wyrównana sezonowo wartość spadła w drugim kwartale b.r. o 31,5%.  

Na spadek PKB Korei Południowej składa się także wyraźna redukcja konsumpcji gospodarstw domowych związana ze spadkiem dochodów Koreańczyków oraz ich ostrożnością zakupową w obliczu niepewnej przyszłości. W maju tego roku poziom bezrobocia sięgnął w tym kraju najwyższego poziomu od 10 lat- 4,5%. Bieżący kryzys gospodarczy i spowodowany nim spadek zatrudnienia mogą dodatkowo wzmocnić pogłębiające się już od wielu lat nierówności społeczne w tym kraju.

Rynek pracy w Korei Południowej charakteryzuje się niezwykle wyraźnym podziałem na dwie klasy pracowników- stałych oraz na umowach nieregularnych (krótkoterminowych, kontraktowych itp.). Ich pozycje pod względem wielkości przychodów, warunków pracy czy stabilności zatrudnienia diametralnie różnią się od siebie, na niekorzyść tych drugich. Choć obecnie urzędujący prezydent Moon Jae-in zapewniał, że poprawa warunków zatrudnienia będzie jednym z priorytetów jego kadencji, to udział tych najsłabiej usytuowanych sięgnął w zeszłym roku aż 36,4% wszystkich zatrudnionych w Korei Południowej, co stanowi najwyższy poziom od 12 lat.

Wysokie rozwarstwienie społeczeństwa południowokoreańskiego potwierdza także współczynnik Ginniego, zwany również Współczynnikiem Nierówności Społecznej. Wśród krajów członkowskich organizacji OECD, a jest ich 37, Korea Południowa plasuje się w czołówce państw o najwyższej wartości tego współczynnika (7 miejsce).  Jak wskazuje dalej raport OECD poświęcony gospodarce tego kraju, nierówności społeczne objawiają się także na innych płaszczyznach, takich jak płeć i związana z nią dysproporcja w dochodach, podział na wielkie i bogate konglomeraty biznesowe (czebole) oraz małe i średnie przedsiębiorstwa o znacznie słabszej pozycji rynkowe, a także wiek- ponad 40% Koreańczyków powyżej 64 roku życia plasuje się poniżej progu relatywnego ubóstwa, co stanowi w tej grupie wiekowej najwyższy odsetek wśród państw członkowskich OECD.

Tak duże nierówności społeczne i zagrożenia z nimi związane mogły być kluczowym powodem, dla którego południowokoreański rząd zdecydował się skierować swoją pomoc w pierwszej kolejności do najsłabszych, czyli do najbiedniejszych gospodarstw domowych oraz małych i średnich firm, a także sektorów turystycznego, usług oraz pozostałych najmocniej dotkniętych epidemią. Środki te trafiły do potrzebujących niezwykle szybko.

Korea Południowa jest jednym z pierwszych państw, w których potwierdzono występowanie wirusa COVID-19. Kraj ten jest także jednym z pierwszych, które uruchomiły środki pomocowe na rzecz ratowania rodzimej gospodarki przed globalnym kryzysem. Już na początku lutego, czyli niewiele ponad dwa tygodnie od zarejestrowania pierwszego przypadku zachorowania na COVID-19 w kraju, uruchomiona została pierwsza transza środków na rzecz wsparcia systemu kwarantannowego oraz pomocy dla najbardziej potrzebujących gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.  

Pierwsze programy pomocowe o łącznej wartości ok. 17 mld USD już w lutym zostały skierowane do sektora małych i średnich przedsiębiorstw w formie pożyczek i gwarancji oraz do najbardziej dotkniętych pandemią rodzin, które otrzymały kupony zakupowe oraz wsparcie finansowe z tytułu opieki nad dziećmi, które nagle musiały pozostać w domach. Część tej kwoty trafiła także do sektora finansowego na rzecz zapewnienia jego płynności, którą zachwiało załamanie handlu. W marcu bank centralny Korei Południowej obniżył stopę procentową do rekordowo niskiego 0,75% (z 1,25%). W maju nastąpiła kolejna obniżka, tym razem do 0,5%, co stanowi jej najniższy poziom od ponad 20 lat. Elementem ekspansywnej polityki monetarnej banku centralnego Korei Południowej było także skupowanie lokalnych obligacji, co stanowiło kolejny środek ochrony przed utratą płynności sektora finansowego.

W kolejnych miesiącach rząd Korei Południowej sukcesywnie uruchamiał dodatkowe środki z budżetu państwa, a ich wartość w okresie od lutego do początku lipca, według podsumowania OECD sięgnęła łącznie ponad 230 mld USD, co odpowiada za około 14,4% PKB tego kraju. Część tych środków (ok. 50 mld USD, 3,1% PKB) stanowiły bezpośrednie transfery ze strony państwa, co ujęto w trzykrotnie przyjmowanych przez parlament budżetach uzupełniających, natomiast pozostałą ich część stanowiło przede wszystkim wsparcie w formie pożyczek, gwarancji, działań na rynkach finansowych oraz ulg podatkowych. Południowokoreański rząd zadeklarował również działania na rzecz zabezpieczenia bezpieczeństwa socjalnego Koreańczyków, chociażby w formie zainicjowanych przez sektor publiczny programów stymulujących powstanie nawet 550 tys. miejsc pracy. Według szacunków IMF dług publiczny Korei Południowej wzrośnie w przyszłym roku z poziomu 40,7% (2019 r.),  do około 46% PKB kraju, co wciąż stanowi niezwykle niski poziom w porównaniu z pozostałymi największymi gospodarkami świata i daje Koreańczykom szerokie pole do działań łagodzących skutki recesji.   

Choć Korea Południowa niewątpliwie znajduje się w stanie kryzysu gospodarczego, jej wyniki wciąż wypadają niezwykle dobrze na tle pozostałych największych gospodarek świata. Z danych opublikowanych przez OECD dla 13 największych gospodarek członkowskich organizacji oraz Chin wynika, że wśród nich to właśnie Korea Południowa zanotowała najmniejszy spadek PKB w drugim kwartale b.r. Dla porównania, gospodarki USA, Niemiec czy Francji zmalały kolejno aż o 9,5%, 10,1% i 13,85%.  W zestawieniu wyprzedziły ją jedynie Chiny, które jako jedyne odnotowały w tym samym okresie wzrost o 11,5% w porównaniu do kwartału poprzedzającego.

Te stosunkowo dobre wyniki południowokoreańskiej gospodarki są także zasługą skutecznej strategii przeciwdziałania rozprzestrzeniania się koronawirusa. Dzięki szerokiemu wykorzystaniu technologii oraz niezwykle zdyscyplinowanej postawie Koreańczyków, udało się im uchronić przed zamknięciem gospodarki w formie (lockdown`u), do jakiej doszło w wielu pozostałych państwach świata. Choć metody podejmowane przez południowokoreański rząd budzą wiele wątpliwości w kontekście poszanowania praw człowieka, o czym szerzej w swoim artykule pisze Roman Husarski, to jego skuteczność w walce z pandemią zdaje się być niepodważalna. Znajduje to swoje odbicie w danych o poziomie handlu w tym kraj, które pokazują, że choć konsumpcja prywatna w pierwszym kwartale b.r. zmalała o 6,5%, to w kolejnym nastąpiło już lekkie odbicie i wzrost o 1,4%. Łączna wartość transakcji zarejestrowanych na kartach płatniczych wskazuje także, że już w maju poziom sprzedaży dóbr w tym kraju powrócił do poziomu sprzed pandemii.

Koreański Bank Centralny przewiduje, że dla całego 2020 roku spadek PKB wyniesie ok 1,3%. Z kolei prognoza zawarta w najnowszym raporcie OECD zakłada dwa możliwe warianty. W przypadku zaistnienia drugiej fali pandemii wirusa COVID-19 i ponownego spowolnienia rozwoju gospodarczego na świecie, PKB Korei Południowej zmaleje na koniec roku o 2%. Gdyby jednak miało dojść do zahamowania pandemii, co w raporcie określono wariantem pojedynczego uderzenia (w przeciwieństwie do wariantu dwóch uderzeń w przypadku drugiej fali), to roczny spadek wyniósłby jedynie 0,8%. W każdym z tych wariantów będziemy mieli do czynienia z pierwszą recesją gospodarczą w Korei Południowej od 1998 r., kiedy to kraj ten mierzył się ze skutkami Azjatyckiego Kryzysu Finansowego.

Andrzej Pieniak

Absolwent Zarządzania na Uniwersytecie Warszawskim oraz E-Biznesu w Szkole Głównej Handlowej. Studiował także na Ludwig Maximilian Universität w Monachium oraz Sogang University w Seulu. Do jego głównych obszarów zainteresowań należą gospodarcze, technologiczne oraz społeczne aspekty rozwoju państw Azji Wschodniej, w szczególności Korei Południowej i Chin. Autor pracy naukowej na temat technologicznego rozwoju i transformacji południowokoreańskich czeboli. Pasjonat podróży i obcych kultur, starający się poznawać je od jak najautentyczniejszej strony.

czytaj więcej

Azjatech #93: Wietnam chce zawojować zagraniczne rynki samochodami elektrycznymi

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Czas ekologicznych wyzwań

Inicjatywy i programy o charakterze stricte proekologicznym, jakkolwiek przychylnie przyjęte przez rządy i środowiska naukowe republik Azji Centralnej, nie doczekały się wymiernych efektów w postaci rzeczywistego wpływu na procesy gospodarcze, zwłaszcza w kwestii gospodarowania zasobami. Wciąż niestety, w państwach określanych wspólnym mianem emerging markets, dominuje bowiem aksjomat podporządkowania kwestii ekologicznych zapewnieniu stałego rozwoju ekonomicznego.

Utrata twarzy na rzecz maseczki – chińska dyplomacja maseczkowa

Trudno wyobrazić sobie inny symbol pandemii Covid-19 niż maseczka ochronna. Niepozorny kawałek materiału stwarza nie tylko poczucie bezpieczeństwa i ochrony przed wirusem, ale także staje się elementem polityki zagranicznej. Czy dyplomacja maseczkowa spełni pokładane w niej nadzieje, a może przyczyni się do utraty twarzy Chin na arenie międzynarodowej?

Jak po pandemii może zmienić się przestrzeń wokół nas?

Wielu dziennikarzy, ekspertów i naukowców na całym świecie publikuje obecnie szereg artykułów, opracowań dotyczących tego jak po epidemii może się zmienić się przestrzeń wokół nas. Trudno przewidzieć przyszłość, ale warto wsłuchiwać się w głosy próbujące zdiagnozować czekające nas wyzwania. To właśnie one podpowiadają nam jakie mogą być trendy w zakresie planowania przestrzennego i budownictwa.

Forbes: Chokepoints, czyli wnioski płynące z wypadku „Ever Given”

Tygodniowa blokada Kanału Sueskiego przypomniała nam o wrażliwości systemu globalnego handlu. Istnieje kilka punktów na świecie, których kontrola pozwala ustalać zasady globalnej wymiany. Gdzie leżą te chokepoints i jak zabezpieczać się przed ryzykami z nimi związanymi?

Forbes: Prostytucja i pandemia, czyli indyjskie pracownice seksualne w czasach zarazy

Wedle szacunków Havocscope, organizacji zajmującej się badaniem czarnego rynku, dochody z usług seksualnych świadczonych przez ponad 650 tys. pracownic i pracowników przemysłu erotycznego oscylują tam wokół 8,4 mld dol. rocznie.

Tydzień w Azji #104: Azjatyckie echa ataku na Kapitol

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości

Tydzień w Azji #100: Państwo ma ważną rolę do odegrania w kreowaniu czempionów. Tak to robią w Korei

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości

30-lecie kazachskiej państwowości i wyzwania na przyszłość. Raport po spotkaniu (25 maja 2021)

Instytut Boyma we współpracy z Ambasadą Republiki Kazachstanu w RP zorganizował debatę międzynarodową w formule on-line z udziałem Prezydenta RP w latach 1995-2005 r., Aleksandra Kwaśniewskiego.

Azjatech #32: Na Filipinach fintech jest (też) kobietą

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji#18: Nie tylko Huawei. Czy świat podzieli technologiczna żelazna kurtyna?

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości. W tym numerze piszemy o konkurencji o dominację w świecie infrastruktury cyfrowej, sukcesie polskiego piwa w Korei Południowej, wyborach w Indonezji i konsekwencjach wyborów w Australii oraz napływie inwestycji zagranicznych do Kazachstanu.

Forbes: O co toczy się gra w sporze o chiński Big Tech

W marcu 2021 r. UC Browser, przeglądarka należąca do chińskiego holdingu technologicznego Alibaba, została czasowo wycofana z chińskich sklepów z aplikacjami. Jest to kolejny przejaw zmian zachodzących w otoczeniu Big Tech za Wielkim Murem...

Kontrowersje związane z japońskimi podręcznikami do historii

W drugiej połowie XX i na początku XXI wieku jedną z kwestii powodujących napięcia między Japonią a innymi krajami azjatyckimi była historia okupacji i kolonizacji, a konkretnie podejście do nich współczesnych japońskich elit politycznych. Kontrowersje dotyczyły także podręczników szkolnych, które opisywały historię Japonii w sposób okrojony. Pomijały niewygodne dla Japończyków fakty, takie jak między innymi masakra w Nankinie, kwestia "pocieszycielek" i okrucieństwa popełnione przez wojska japońskie podczas inwazji na Chiny i wojny na Pacyfiku.

Forbes: Miasto samowystarczalne. Jak projekt z udziałem Polki uwiódł serca Chińczyków

Projekt „Miasto samowystarczalne” firmy Guallart Architects z siedzibą w Barcelonie wygrał w sierpniu 2020 r. organizowany w Chinach międzynarodowy konkurs architektoniczny. Wśród twórców koncepcji znalazła się również Polka, Honorata Grzesikowska...

“Północnokoreańscy pracownicy w Polsce” – nagranie ze spotkania z dr Nicolasem Levim

Zapraszamy do obejrzenia nagrania ze spotkania dotyczącego raportu Nicolasa Leviego "A statistical analysis of the North Korean overseas laborers in Poland during the period 2000-2017".

Forbes: Ryby, ropa i rozterki, czyli dziwne relacje rosyjsko-japońskie

Od grudnia ubiegłego roku rosyjskie jednostki zatrzymały sześć japońskich łodzi rybackich. Mimo napięć premier Shinzō Abe na pierwszy rzut oka zachowuje się nie jak polityk. Zamiast grać na nacjonalistycznej nucie, woli zachęcać japońskie firmy do inwestowania w rosyjski sektor energetyczny. O co chodzi w tym z pozoru dziwnym rosyjsko-japońskim tańcu?

Raport po spotkaniu o polsko-azjatyckiej współpracy w dziedzinie nowych technologii

Analitycy i analityczki Instytutu Boyma razem z osobami związanymi z sektorem nowych technologii oraz administracją poszukiwali wspólnie propozycji odpowiedzi na wyzwania stojące przed Polską i jej najbardziej innowacyjnymi przedsiębiorstwami. Prezentujemy wyniki pracy w formie niniejszego raportu.

Forbes: Wszystkie role Tenzina Gjaco. Nowego Dalajlamy nie będzie?

„Miłość to brak oceniania”. „Szczęście to nie jest gotowy produkt. To skutek Twoich działań”. (...). Jeśli wy, wasi rodzice lub dziadkowie byliście hipisami lub przynajmniej słuchaliście Bitelsów, znacie prawdopodobnie któryś z tych cytatów od wczesnej młodości.

AzjaTech#2: nadchodzi przełom w technologiach uznawanych za przyszłość informatyki

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości. W tym numerze piszemy m.in. kamerach samochodowych Hitachi, nowym rekordzie wydajności fotonowej pamięci kwantowej oraz pomysłach na przeniesienie stolicy Indonezji.

Forbes: Bieda jest kobietą. Indyjski rynek pracy wyjątkiem na skalę światową

Indie to jeden z nielicznych krajów świata, w którym współczynnik aktywności zawodowej kobiet maleje wraz z rozwojem gospodarczym kraju. Zgodnie z danymi opublikowanymi przez Bank Światowy, w ciągu ostatnich 30 lat udział Indusek w rynku pracy spadł o blisko 10 proc.

Zielony biznes, złoty interes

Kiedy poprzednim razem miałem okazję przyjrzeć się świadomości ekologicznej przyszłych chińskich przedsiębiorców, to, co zobaczyłem, nie było zachęcające. Wobec skali zagrożeń środowiskowych przed jakimi stoi ludzkość oraz faktu, że każdy, w tym biznes, musi przyłączyć się do wysiłków na rzecz ich zażegnania, powiem więcej: było zatrważające.

Fake newsy i farmy trolli w służbie trzeciej wojny światowej: debata wokół dokumentu Superwizjer TVN i artykułu w Newsweeku

17 grudnia zapraszamy Państwa do wzięcia udziału w autorskiej debacie na podstawie reportaży wcieleniowych Anny Sobolewskiej i Katarzyny Pruszkiewicz.

Byungjin – kolejna fasada Pyongyangu

„Kiyông wysłuchiwał ich egzaltowanych, skrajnie nieprzekonujących odpowiedzi i kiwał głową. Ich ślepa wiara w ideologię Chuch’e w rzeczywistości zaczęła odbierać mu własną pewność ideologiczną. Jak mogli wierzyć w nią bez cienia wątpliwości? Po przeczytaniu kilku cienkich broszurek? Niektórzy działacze twierdzili nawet, że jej siła polega na, ściśle mówiąc, łatwości zrozumienia. W przeciwieństwie do zagmatwanych i […]

Tydzień w Azji #61: #TydzieńwAzji pod znakiem ratowania gospodarki. Jakie pakiety od rządów?

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.