4 kwietnia, w chińskie święto zmarłych, ustanowiono żałobę narodową, która ma uczcić i upamiętnić zmarłych – zwykłych obywateli, ale także lekarzy i pielęgniarki, którzy poświęcili własne zdrowie i życie by opiekować się pacjentami. Przez rząd i chińskie społeczeństwo według oficjalnych przekazów okrzyknięci zostali „męczennikami”. W trakcie żałoby narodowej w Chinach zostały wprowadzone bardzo surowe ograniczenia (a nawet zakazy) dotyczące rozrywki. Wszystko w celu godnego upamiętnienia ofiar zarazy.
W instytucjach państwowych, ambasadach i konsulatach flagi zostały opuszczone do połowy masztu. Wszystkie placówki dostały szczegółowe wytyczne, jak powinien przebiegać proces opuszczania flagi oraz jaka odległość powinna dzielić ją od szczytu masztu. O godzinie 10:00 prezydent Xi Jinping, premier Li Keqiang oraz wysocy urzędnicy partyjni zebrali się na placu przed siedzibą rządu w Pekinie. Symbolem żałoby były nie tylko opuszczone flagi, ale także białe kwiaty przypięte do marynarek oficjeli (biały jest w Chinach kolorem żałobnym). Jednocześnie zgodnie z rozporządzeniem, nastąpiły 3 minuty ciszy i rozbrzmiały alarmy, syreny oraz klaksony w całym kraju.
Obchody żałobne nie sprowadziły się tylko do oficjalnej części przemówień politycznych. W Chinach na 24 godziny wstrzymano działalność wszystkich miejsc związanych z rozrywką, w tym barów, klubów, karaoke, a także kin. Co więcej, producenci gier (w tym giganci tworzący gry na telefony komórkowe: Tencent i NetEase) zostali zobowiązani do wyłączenia serwerów na dzień żałoby, co uniemożliwiło graczom prowadzone przez nich rozgrywki. Podobnie przestały działać serwisy live-streamingowe, a platformy takie jak Youku czy iQiyi zapełniły się materiałami o bohaterskiej walce personelu medycznego z koronawirusem.
Każdy z serwisów internetowych zmienił szatę graficzną na czarno-białą, gdzie głównym elementem jest opuszczona do połowy masztu flaga ChRL i hasło: „Wyrazy głębokiego żalu z powodu śmierci naszych braci – męczenników w walce z nowym koronawirusem”. Stacje telewizyjne emitujące głównie programy rozrywkowe czy seriale również ograniczyły nadawanie, a wszystkie firmy, w tym giganty jakie jak Huawei, zmieniły logo na monochromatyczne.

Święto zmarłych (Qing Ming) w Chinach obchodzone jest 15 dni po przesileniu wiosennym i zwykle przypada na początek kwietnia. Jest jedną z najważniejszych form oddawania kultu przodkom w kulturze Państwa Środka. To dzień pamięci o bliskich zmarłych, upamiętnienia ich i podobnie z resztą jak w Polsce, odwiedzania i porządkowania grobów.
W tym roku święto Qing Ming jest jednak wyjątkowe, bowiem w żałobie pogrążony jest cały kraj i to nie symbolicznie, lecz oficjalnie. W ciągu ostatnich miesięcy Chiny mierzyły się z widmem epidemii nieznanego do tej pory koronawirusa SARS-Cov-2, który wywołuje chorobę układu oddechowego zwaną Covid-19. Od stycznia temat epidemii, która przerodziła się w globalną pandemię, nie schodzi z czołówek serwisów informacyjnych. Według oficjalnych danych chińskiego rządu w ChRL na chorobę zmarło ok. 3335 osób, a zarażonych zostało ponad 80 tysięcy. Wiarygodność statystyk i sprzeczne informacje krążące po sieci, wciąż są obiektem spekulacji i dyskusji analityków oraz opinii publicznej. W Europie obecnie najbardziej dotknięte epidemią są Hiszpania oraz Włochy, gdzie w wyniku powikłań Covid-19 umiera dziennie nawet kilkaset osób. Globalna sytuacja jest bezprecedensowa – zarówno pod względem gospodarczym jak i zdrowia publicznego. Wiadomości płynące z chińskich serwisów informacyjnych mówią jednak, że Chiny powoli przezwyciężają kryzys i co więcej, chcą dzielić się doświadczeniem oraz pomóc Zachodowi. W internetowej zaczął nawet funkcjonować termin „nowy zdrowotny jedwabny szlak”.
Tegoroczne wyjątkowe obchody święta zmarłych spotkały się z poparciem większości Chińczyków, którzy również aktywnie wyrażali swoją solidarność z ofiarami. Wszystkie ograniczenia potraktowano ze zrozumieniem, a wielu internautów wyrażało opinię, że choć jeden dzień zdecydowanie należy się pamięci wszystkich, którzy poświęcili życie w walce z niewidzialnym przeciwnikiem. Wśród internautów na platformach WeChat i Weibo pojawiły się też nieliczne opinie, że restrykcyjne obchody żałoby narodowej to nie odruch serca, tylko scenariusz ustawiony „pod publikę” a rozrywki domowe nie mają żadnego związku z uczczeniem pamięci rodaków.
W Wuhanie, gdzie niedawno znów potwierdzono nowe zarażenia, rodzinne obchody Qing Ming Jie i odwiedzanie grobów zmarłych zostały zakazane do 30 kwietnia.
Karolina Załęgowska Absolwentka sinologii oraz stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim. Aktualnie wiceprezes i ekspertka Instytutu Boyma ds. Chin kontynentalnych i Hongkongu. W kręgu jej zainteresowań badawczych znajdują się stosunki międzynarodowe w regionie Azji i Pacyfiku, historia i kultura Chin oraz językoznawstwo wschodnioazjatyckie.
czytaj więcej
Kwartalnik Boyma – nr 1 (15)/2023
W nowym numerze Kwartalnika Boyma prezentujemy teksty poświęcone najwyższym kręgom władzy w Kazachstanie, relacjom albańsko-koreańskim, nauce dla Tajwanu z inwazji na Ukrainę, czy kryzysom nawozowym i gazowym.
T. Łukaszuk: Jaka polska polityka wobec Indo-Pacyfiku?
Rada Unii Europejskiej przedstawiła w kwietniu tego roku „Strategię dla Indo-Pacyfiku”. Przy decydującej roli Francji, Niemiec i Niderlandów państwa członkowskie UE, w tym Polska, przyjęły dokument, który ma być odpowiedzią na wyzwania trzeciej dekady XXI wieku w regionie stającym się politycznym i gospodarczym centrum współczesnego świata.
80-ta rocznica Deklaracji Niepodległości Indonezji i 70-ta rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych Polska-Indonezja. 23 kwietnia, godz. 10:00, aula im. prof. Waldemara Michowicza, ul. Lindleya 5A, Łódź
Konferencja „Kierunek Azja – polskie szanse i biznesowy potencjał”
Konferencja ma na celu popularyzowanie kierunku azjatyckiego jako bardzo perspektywicznej destynacji dla polskich przedsiębiorców. Została objęta patronatem Instytutu Boyma.
Tydzień w Azji #212: Filipiny budują koalicje, by stawiać czoła chińskim roszczeniom
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
RP: Indie – o czym warto pamiętać przygotowując pierwsze spotkanie biznesowe
W fazie dynamicznego indyjskiego odbicia po zeszłorocznym pandemicznym załamaniu, wielu eksporterów spogląda ponownie na Subkontynent. Tym, którzy stawiają tam pierwsze kroki, przypominamy kilka prostych zasad, o których warto pamiętać w biznesie.
Krzysztof ZalewskiTydzień w Azji #149: Litwa solą w oku Chin
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Environmental problems transcend not only national borders but also historical periods. And yet debates on the necessary measures and timelines are often constrained by considerations of election cycles (or dynastic successions) in any given country.
Dawid JuraszekAzjatech #203: Kazachstan wprowadza elektroniczny system kontroli przepływu towarów
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Forbes: Czego nie wiemy o rewolcie w Kazachstanie?
Zamieszki w najbogatszym i jednocześnie dotychczas najbardziej stabilnym kraju Azji Środkowej były zaskakujące dla olbrzymiej większości ekspertów. Jeszcze dziwniejsze jest to, że po dwóch tygodniach od rozpoczęcia protestów tak mało wiadomo o powodach, przebiegu i skutkach kryzysu
Magdalena Sobańska-CwalinaForbes: Chińczycy tracą w Polsce wpływy polityczne. Czy warto nadal z nimi współpracować?
W 2012 r. z inicjatywy Pekinu rozpoczęto spotkania reprezentantów ChRL z ich odpowiednikami w państwach Europy Środkowej i Wschodniej. Dziesięć lat później kolejne stolice wycofują się jednak ze współpracy w tym formacie. Do Wilna, które odeszło w zeszłym roku, dołączyły ostatnio Tallin i Ryga
Patrycja PendrakowskaKierunki rozwoju ekspansji zagranicznej to niezwykle ciekawy dokument, którego największymi zaletami są chęć integracji istniejących mechanizmów wsparcia w Polsce i efektywnego informowania o nich przedsiębiorców, którzy obecnie nie orientują się często w istniejących mechanizmach wsparcia na poziomie krajowym i UE.
Zespół Instytutu BoymaAzjatech #21: Chińskie komputery z Azji Centralnej
Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Tydzień w Azji #47: Negocjacje z WTO, rozmowy o EAUE. Czy Uzbekistan musi wybrać?
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Turkmenistan i Tadżykistan przyciągają uwagę światowych mediów. (...) Jeżeli wierzyć oficjalnym statystykom przed 30 kwietnia br. oba kraje były “wolne od wirusa”.
Magdalena Sobańska-CwalinaPrezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump w niedalekiej przeszłości oświadczył, że z jednej strony pozostaje on w pełnej gotowości do podjęcia działań mających na celu rozwiązanie trapiącego społeczność międzynarodową problemu Korei Północnej, nawet wówczas, gdyby niniejsze działanie musiało przybrać charakter jednostronny. Z drugiej zaś, podkreślił, iż osobiste spotkanie z Kim Dzong – Unem, przywódcą Korei Północnej i zwierzchnikiem armii tegoż państwa, stanowiłoby dla niego zaszczyt.
Nicolas LeviIndyjscy guru. Kiedy duchowość rozczarowuje
W tradycji indyjskiej guru odgrywa kluczową rolę w procesie rozwoju duchowego człowieka. Z czasem jednak globalizacja duchowości zmieniła jego rolę i usytuowanie społeczne. Obecnie wizerunek duchowego przywódcy kojarzy się z mężczyzną w szafranowych szatach, którego zdjęcia stanowią wystrój licznych sal modlitewnych, przedsiębiorstw czy prywatnych samochodów. Wyznawców przyciąga różnorodnymi „nadprzyrodzonymi” zdolnościami...
Magdalena Rybczyńska„Żeglując w stronę jutra” – znaczenie rozbudowy australijskiej marynarki wojennej
Australia ogłosiła niedawno plan budowy największej floty od czasów II wojny światowej. Posunięcie to stanowi kolejny krok w zmianie strategii obronnej Canberry i dostosowaniu się do zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa.
Jakub WitczakChina’s geopolitical interests in Kyrgyzstan – wykład
Serdecznie zapraszamy na wykład "China’s geopolitical interests in Kyrgyzstan" 20 lutego o godzinie 18:00 przy ul. Prostej 20. Wykład odbędzie się w języku angielskim i zostanie poprowadzony przez Taalaigul Usonovę z Kirgistanu.
Tydzień w Azji #350: Na początku 2026 r. ujawnia się wielka słabość Chin. „Wiadro się przelewa”
Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.
Patrycja Pendrakowska na seminarium „17 plus czy minus 1: o współpracy Europy Środkowej z Chinami”
Wydarzenie odbędzie się w formule on-line za pośrednictwem platformy Zoom, w środę 16 grudnia o godzinie 12:00.
Patrycja PendrakowskaRP: Turkmenistan coraz mocniej pogrąża się w kryzysie
Optymistyczne prognozy dla gospodarek Azji Centralnej zdają się nie dotyczyć Turkmenistanu, którego polityka neutralności i izolacjonizmu doprowadziła do kryzysu. Aszchabad skutecznie blokuje informacje o stanie gospodarki, więc wszelkie analizy opierają się na danych szacunkowych.
Jerzy OlędzkiSan zhong zhanfa czyli Trzy Wojny. Działania hybrydowe po chińsku
Działania w sferze kognitywnej staje się coraz istotniejszym i powszechniejszym elementem niekinetycznych działań militarnych. Państwa i inni aktorzy polityczni świadomie manipulują sposobem, w jaki postrzegane są ich działania oraz działania ich sojuszników i przeciwników przez rządy i społeczeństwa innych aktorów sceny międzynarodowej.
Paweł Behrendt