Subiektywny przewodnik po wyborach i kampanii w Indiach

Organizacja wyborów w drugim najludniejszym kraju świata stanowi ogromne wyzwanie logistyczne. Jak głosuje się w największej demokracji świata, gdzie zarejestrowanych jest ponad dwa tysiące partii politycznych, elektroniczne urządzenia zastępują drukowane karty wyborcze, a urzędnicy przemierzają tysiące kilometrów, by utworzyć lokal wyborczy nawet dla jednego obywatela?

Siedmioetapowy proces wyborczy do niższej izby parlamentu indyjskiego (Lok Sabha) rozpoczął się w czwartek 11 kwietnia i zakończył 19 maja. Wyniki ogłoszono 23 maja. Wyborcy z 29 stanów i 7 terytoriów zarządzanych przez władze federalne wybrali 543 członków do niższej izby parlamentu. Indie stoją przed obliczem poważnych wyzwań – niedawnego konfliktu z Pakistanem, bezpieczeństwa narodowego i bezrobocia.

Obecne wybory to bez wątpienia największy „festiwal demokracji” na świecie a zarazem ogromne logistyczne wyzwanie dla kraju:

• ponad 900 mln zarejestrowanych wyborców
• 1 mln lokali wyborczych
• 11 mln urzędników wyborczych
• prawie 2,5 tys zgłoszonych partii politycznych
• ponad 2 mln elektronicznych urządzeń do głosowania

Za zarządzanie procesami wyborczymi w kraju odpowiada Indyjska Komisja Wyborcza, która jest autonomicznym organem konstytucyjnym.

Prawa wyborcze

Zgodnie z indyjską konstytucją prawa wyborcze przysługują wszystkim obywatelom Indii, którzy ukończyli 18 lat – niezależnie od kasty, religii, statusu społecznego czy ekonomicznego. Każdy wyborca ​​może oddać jeden głos w okręgu, w którym się zarejestrował. Wymagane jest posiadanie karty identyfikacyjnej wyborcy (Electors Photo Identity Card, EPIC) wydawanej uprawnionym przez Indyjską Komisję Wyborczą.

W celu wyeliminowania oszustw wyborczych i nadużyć, palec wskazujący lewej ręki osoby
głosującej oznaczany jest nieusuwalnym tuszem, tzw. atramentem wyborczym. Znak pozostaje na palcu przez prawie 20 dni. Jedynym autoryzowanym dostawcą niezmywalnego tuszu jest firma Mysore Paints and Varnish Limited, współpracujaca m. in. z Indyjską Komisją Wyborczą i rządem Indii.

Komisja Wyborcza orzekła, że żaden wyborca nie powinien mieć dalej niż dwa kilometry do okręgu wyborczego, by móc oddać głos. Urzędnicy wyborczy muszą być w świetnej kondycji fizycznej, aby przekraczać góry, rzeki, pustynie, lasy i parki narodowe. Ich praca polega również na żmudnych podróżach pociągiem, helikopterem czy łodzią. Tragarze noszą na plecach maszyny do głosowania, rejestry, atrament i inne akcesoria wyborcze.

W stanie Gudźarat w wiosce Banedź w Parku Narodowym Gir Forest National Park lokal wyborczy został utworzony tylko dla jednego głosujacego – kapłana świątynnego Mahanta Bharatdasa Darshandasa.

Elektroniczne maszyny do głosowania

Głosowanie odbywa się z wykorzystaniem elektronicznych maszyn (Electronic Voting Machine, EVM). Po raz pierwszy zostały użyte one w Kerali w 1982 roku. Urządzenia nie wymagają energii elektrycznej, działają na zwykłej baterii. Niezależny system VVPAT (Voter paper audit trail), dołączony do elektronicznych urządzeń, pozwala wyborcom sprawdzić, czy ich głosy zostały oddane zgodnie z zamierzeniami.

System elektroniczny umożliwia rezygnację z drukowania milionów kart do głosowania, przyspiesza proces liczenia głosów – wyniki dostępne są już po 3-5 godzinach. Liczenie głosów w konwencjonalnym systemie zajmowało około 30-50 godzin.

Przebieg wyborów

Głosowanie podzielone zostało na siedem etapów w zależności od regionu – w celu zapewnienia lepszej obsługi bazy wyborczej oraz bezpieczeństwa obywateli. Ostatnia tura głosowań odbyła się 19 maja.

Plan wyborów do izby niższej parlamentu indyjskiego w 2019 roku

W pierwszych czterech fazach frekwencja wyborcza wyniosła prawie 70%: (1) 69,50%; (2) 69,44%; (3) 68,40%; (4) 65,51%. W fazie piątej, szóstej i siódmej ponad 60%: (5) 62,56% (6) 63,49%, (7) 63,98%.

Indyjska Komisja Wyborcza odwołała wybory w dniu 18 kwietnia w okręgu Vellore w stanie Tamilnadu na południu Indii w związku z podejrzeniami o korupcję wyborczą i wpływanie na wyniki wyborów. Domniemanie łamania zasad wyborczych miało miejsce także w północno-wschodnim stanie Tripura, gdzie głosowanie przełożono z 18 na 23 maja.

Główni gracze i programy wyborcze

Główni gracze na politycznej scenie to konkurujące ze sobą dwie największe partie polityczne Indii: prawicowa Indyjska Partia Ludowa (Bharatiya Janata Party, BJP) pod przewodnictwem premiera Narendry Modiego oraz centrowa Partia Kongresowa (Indian National Congress, INC) kierowana przez Rahula Gandhiego.

Obydwa ugrupowania weszły w koalicję z partiami regionalnymi, aby zwiększyć swoje szanse na zwycięstwo. W roku 1998 z inicjatywy BJP powstał Narodowy Sojusz Demokratyczny (National Democratic Alliance, NDA), który skupia regionalne partie prawicowe lub centroprawicowe.

Członkowie NDA (sojusz przedwyborczy 2019)

Spośród 29 stanów i 7 terytoriów związkowych BJP zawarła sojusz z regionalnymi partiami politycznymi w 11 stanach: Asam, Bihar, Dźharkhand, Karnataka, Kerala, Maharasztra, Nagaland, Pendżab, Radźasthan, Tamilnadu i Uttar Pradeś oraz w jednym terytorium związkowym – Pandićeri.

Głównymi członkami sojuszu NDA są partie: Bharatiya Janata Party, Shiv Sena, All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam, Janata Dal (United), Shiromani Akali Dal, Pattali Makkal Katchi, Lok Janshakti Party, Desiya Murpokku Dravida Kazhagam, Apna Dal (Sonelal).

Członkowie UPA (sojusz przedwyborczy)

Do członków UPA należą m. in.: Indian National Congress, Dravida Munnetra Kazhagam, Nationalist Congress Party, Rashtriya Janata Dal, Janata Dal (Secular), Rashtriya Lok Samta Party, Dźharkhand Mukti Morcha, Hindustani Awam Morcha, Vikassheel Insaan Party, Communist Party of India, Rashtriya Lok Dal, Samajwadi Party.

Obecnie w niższej izbie parlamentu reprezentowanych jest 36 partii politycznych. Zdecydowana większość członków – ponad 50% – przynależy do BJP, prawie 9% do INC, niecałe 7% do socjaldemokratycznej partii All India Anna Dravida Munneta Kazhagam (AIADMK) oraz niecałe 7% do lewicowej All India Trinamool Congress (AITC).

Kampanie wyborcze

„Main bhi chaukidar vs. Ab Hoga Nyay”

Rynek polityczny wypełniały kampanie wyborcze, które pod płaszczem agitacyjnych teledysków nie kryły agresywnych haseł i oskarżeń. Wiodącym tematem wzajemnych zarzutów stała się korupcja i nadużycia finansowe.

BJP

Wśród propagandowych sloganów hasło „Main Bhi Chowkidar” [„Ja też jestem strażnikiem”] wywołało najwięcej emocji. Zostało ukute przez Modiego w ramach odpowiedzi na ostrą ofensywę partii opozycyjnej, która  zaatakowała go sloganem: „Strażnik jest złodziejem” [„Chowkidar Chor Hai”]. (Modi po wygranych wyborach w 2014 roku nazywał siebie strażnikiem „chowkidar,” obiecując, że nie dopuści do korupcji w Indiach oraz że będzie służyć krajowi – nie jako premier, ale jako strażnik.) Zamiarem lidera INC było podkreślenie, że osoba, której powierzono ochronę publicznych pieniędzy, w rzeczywistości okazała się złodziejem. Rahul Gandhi niebezpośrednio odwołuje się do rzekomych nieprawidłowości związanych z podpisaną w 2016 roku umową kontrowersyjnego zakupu myśliwców Rafale i do oszustw korupcyjnych.

Kampania Modiego „Main Bhi Chowkidar” przekonuje, że każdy zwolennik BJP jest przeciwny korupcji i złu społecznemu. Towarzyszący jej teledysk „Mai Bhi Chowkidar Hoon” rozpoczyna się słowami Modiego: „Bądź spokojny, twój strażnik jest całkowicie czujny!”

Dla celów kampanii obecny premier zmienił także nazwę swojego oficjalnego twitterowego profilu z „Narendra Modi” na „Chowkidar Narendra Modi.” Inni przywódcy oraz zwolennicy BJP również odpowiednio dostosowali nazwy swoich profili.

INC

„Teraz będzie SPRAWIEDLIWOŚĆ!” [„Ab Hoga NYAY”] to hasło wyborcze partii INC. Starszy przywódca Anand Sharma zapewnił, że owa sprawiedliwość obejmować ma wszystkie grupy społeczne:  „Kampania koncentruje się na sprawiedliwości, która nie ogranicza się [jedynie] do wielkich obietnic zapewnienia dochodu minimalnego najbiedniejszym, ale gwarantuje sprawiedliwość także rolnikom, młodzieży, przedsiębiorcom i córkom tego kraju.”

INC wydał teledysk „Ab Hoga Nyay” –  teksty zostały napisane przez Javeda Akhtara:

Obietnice wyborcze

Obydwie partie polityczne opublikowały na swoich stronach internetowych manifesty, w których wymieniły podobne problemy i zagadnienia związane z bezpieczeństwem narodowym, reformami w sektorze rolnym, prawem pracy czy bezpieczeństwem kobiet.

BJP wydała Manifest o nazwie „Sankalp Patr” („List obietnic”), w którym przedstawione zostały postalutaty dotyczące m.in.:

• wzmocnienia bezpieczeństwa narodowego: zero tolerancji dla terroryzmu i ekstremizmu, przyspieszenie zakupu sprzętu i broni dla sił zbrojnych
• uchylenia art. 370 Konstytucji dotyczącego stanu Dżammu i Kaszmir
• budowy świątyni boga Ramy w Ajodhji, na miejscu zniszczonego w latach 90-tych meczetu
• podwojenia dochodów rolników do 2022 roku

Manifest partii INC zatytułowany „We will deliver” („Kongres przyniesie”) koncentrował się na:

• wprowadzeniu dochodu minimalnego dla najuboższych
• reformach dotyczących zadłużeń w sektorze rolnym
• ochronie dotychczasowych miejsc pracy i tworzeniu nowych
• przyspieszeniu programów modernizacyjnych sił zbrojnych

Komisja Wyborcza zakazała publikowania sondaży do czasu zakończenia ostatniej fazy wyborów. Zabroniono także rozpowszechniania lub emitowania w mediach przewidywań astrologów i osób

interpretujących karty tarota.

Wyniki

Wybory do niższej izby parlamentu indyjskiego zakończyły się zdecydowanym zwycięstwem koalicji NDA pod przywództwem nacjonalistycznej BJP. Partia Modiego samodzielnie zdobyła 303 z 542 mandatów, uzyskując większość w parlamencie. Modi został pierwszym indyjskim premierem, którego partia rządząca została ponownie wybrana większością głosów. Główna opozycyjna partia INC uzyskała 52 mandaty. Dla porównania, w 2014 roku BJP uzyskała 282 mandaty, natomiast INC – 44.

Na sukces tegorocznej kampanii BJP wpłynął z pewnością jej nacjonalistyczny ton i złożone obietnice wyborcze. Modi skutecznie odwrócił uwagę wyborców od codziennych problemów – rekordowego bezrobocia, trudnej sytuacji rolników, ekonomicznych skutków demonetyzacji – skupiając swoją retorykę na dumie narodowej i kwestiach bezpieczeństwa. Wywołując strach przed wewnętrznymi i zewnętrznymi zagrożeniami, przekonał obywateli o zdolności swojego rządu do zapewnienia bezpieczeństwa, na którego czele stoi „strażnik” – „chowkidar.”

Zdecydowana wygrana BJP zapewnia stabilność polityczną, przygotowuje także fundament pod dalsze zmiany gospodarcze w jednej z najszybciej rozwijających się gospodarek Azji. Nacjonalistyczne tendencje budzą jednak niepokój wśród mniejszości religinych. Pojawiają się także obawy dotyczące przyszłości indyjskiej demokracji.

Niniejszy materiał znajdą Państwo w Kwartalniku Boyma nr – 1/2019

Zdjęcie: Pixabay

Magdalena Rybczyńska Absolwentka Indologii na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Informatyki i Ekonometrii na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Koordynatorka projektu naukowo-badawczego Szlakiem Gandhiego, zrealizowanego w 2008 roku w Indiach. Posiada bogate doświadczenie w branży outsourcingowej. Główne obszary zainteresowań: przeobrażenia zachodzące w Azji, mające wpływ na gospodarkę światową; związek filozofii z ekonomią i polityką. Pasjonatka jogi, zgłębiająca osadzenie jej praktyk w indyjskich tradycjach religijnych. Znajomość języków: angielski, sanskryt, hindi, urdu oraz podstawy tamilskiego.