#PolacywAzji

Tekla z Mławy czy jednak warszawskiej Pragi? Tajemnica dotycząca daty i miejsca narodzin Tekli Bądarzewskiej rozwiązana

Krótka kwerenda internetowa wykazała jak mało wiadomo o Tekli Bądarzewskiej i o jej rodzinie. Najwięcej zaś kontrowersji wzbudza kwestia daty i miejsca jej narodzin.

Instytut Boyma 27.09.2022

Pytanie w teleturnieju Milionerzy, wyemitowanym w 15 września br, dotyczące autora utworu „Modlitwa Dziewicy”, stało się przyczyną zainteresowania mało znaną w Polsce kompozytorką.

Finałowe pytanie brzmiało: Kto w połowie XIX w. skomponował słynną „Modlitwę dziewicy”, utwór grany w Europie, w Stanach Zjednoczonych, ale najbardziej i do dziś popularny w Japonii?

A) Franciszek Liszt z Raiding

B) Edward Grieg z Bergen

C) Robert Schumann z Zwickau

D) Tekla Bądarzewska z Mławy

„Prawidłową” odpowiedzią jest D czyli Tekla Bądarzewska. Słowo prawidłową, zostało celowo wzięte w cudzysłów, a o przyczynie poniżej.

Krótka kwerenda internetowa wykazała jak mało wiadomo o Tekli Bądarzewskiej i o jej rodzinie. Najwięcej zaś kontrowersji wzbudza kwestia daty i miejsca jej narodzin. I właśnie głównie na tej kwestii chciałbym się skupić.

Według różnych publikacji Tekla urodziła się około roku 1829 albo 1834. Czasami pojawia się pełniejsza data, tj. 17 września 1829 r.  i również 17 września ale roku 1823. Jako miejsce narodzin czasami wskazuje się Warszawę lecz ostatnimi czasy za pewnik przyjęto jednak, iż była to Mława.

Największy wkład w wydobycie z niepamięci losów kompozytorki i jej krewnych włożyła Pani Beata Michalec. Owocem jej prac jest publikacja pt. Tekla z Bądarzewskich Baranowska. Autorka nieśmiertelnej „La Priere d’une Vierge”[1].

Pomimo bardzo szerokiej kwerendy genealogicznej, autorce w ramach prac nad ww. publikacją nie udało się odnaleźć metryki urodzenia/chrztu Tekli Bądarzewskiej ani jej siostry Julianny. Nie odnaleziono również metryki ślubu Tekli z Janem Baranowskim.

Wśród dokumentów parafii Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny szczęśliwie natrafiła na tzw. alegatę będącą aneksami lub dowodami dołączanymi do akt małżeństw. Dokumenty te miały zasadniczo potwierdzać informacje zawarte we właściwym akcie małżeństwa[2]. Wśród nich brak jest metryki urodzenia Tekli, odnajdujemy natomiast tzw. akt znania jej dotyczący. Dokumenty te sporządzano na podstawie zeznań świadków, którzy znając osoby wstępujące w związek małżeński, oświadczali o ich wielu albo roku urodzenia, miejscu urodzenia i stanie cywilnym. Sporządzano go, gdy z jakichś przyczyn niemożliwe było dostarczenie do parafii odpisu aktu urodzenia[3]. Poniżej transkrypcja tego dokumentu. W nawiasach kwadratowych […] oznaczono miejsca nieczytelne.

 

Działo się w Warszawie d. 18/30 kwietnia 1852 r.

Przede mną [pisarzem] Sądu Pokoju Okręgu  i Miasta Warszawy Wydziału 1

Stawił się osobiście W. Andrzey Bądarzewski Kommisarz Cyrkułu 4 w Warszawie N 2257 mieszkający upraszał o sporządzenie aktu znania w mocy za akt urodzenia […] Córki swej Tekli Bądarzewskiej lat 23 mającej w mieście Mławie mieszkającej, która do ślubu małżeńskiego jest potrzebną i na ten cel przedstawił dwóch stawających świadków.

Pierwszy świadek W. Alojzy Anasiński lat 52 mający, katolik, żonaty, adwokat N 1765[4] mieszkający.

Drugi świadek Bartłomiej Chrzanowski lat 75 mający, katolik, żonaty, N 2277[5] mieszkający, Obywatel […] zeznali

Znamy dobrze Pannę Teklę Bądarzewską. Rodziła się w Mieście okręgowym Mławie. Jest córką Andrzeja i Tekli z Chrzanowskich małżonków Bądarzewskich. Ma lat dwadzieścia trzy, zostaje w stanie wolnym panieńskim i do ślubu małżeńskiego tego aktu poszukuje.

Alojzy Anasiński

Bartłomiej Chrzanowski

Andrzej Bądarzewski

Akt niniejszy do urzędowego użycia dla małżeństwa Panny Tekli Bądarzewskiej w oryginale wydaje się.

[podpis nieczytelny][6]

Przeprowadzona kwerenda akt stanu cywilnego gminy Mława i okolicznych miejscowości dała wynik negatywny. Nie odnaleziono zarówno metryki samej Tekli jak i pozostałych członków jej rodziny. Sporządzenie powyższego aktu znania mógłby wskazywać na fakt, iż metryka chrztu/urodzenia Tekli
z jakichś przyczyn się nie zachowała.

Jednakże kwerenda dostępnych akt metrykalnych parafii i cyrkułów warszawskich pozwoliła odnaleźć ciekawy dokument, który być może przyczyni się do rozwiązania zagadki. Jest to metryka urodzenia zapisana w księgach metrykalnych Cyrkułu VIII, czyli z warszawskiej Pragi[7].

228 Roku tysiąc osiemset dwudziestego trzeciego dnia dwudziestego miesiąca września o godzinie szóstej po południu, przed nami urzędnikiem stanu cywilnego gminy pragskiej cyrkułu ósmego miasta stołecznego Warszawy, obwodzie warszawskim, województwie mazowieckim stawił się Andrzey Bądarzewski lat trzydzieści cztery liczący z własnego majątku utrzymujący się, przy ulicy Brukowej[8] pod numerem trzysta siedemdziesiątym siódmym, na Pradze zamieszkały, i Adam Bobrzecki lat pięćdziesiąt dwa mający, Obywatel w Warszawie, przy ulicy Białoskórskiej, pod numerem dwa tysiące sześćset dwadzieścia trzy zamieszkały, i oświadczyli nam iż na dniu siedemnastym miesiąca i roku bieżącego, o godzinie w pół do piątej po południu urodziło się dziecię płci żeńskiej, oświadczając iż jest spłodzone z pierwszego oświadczającego Andrzeja Bądarzewskiego, i Tekli z Chrzanowskich lat dwadzieścia cztery mającej, jego małżonki i że życzeniem jego jest nadać mu imię Tekla, po uczynieniu powyższego oświadczenia, i okazaniu nam dziecięcia, akt niniejszy przeczytany przez nas i strony podpisany został.

Andrzej Bądarzewski                                                                            Jan Wejchert Urzędnik Stanu Cywilnego

Adam Bobrzecki

Dla pełnego obrazu konieczne jest jeszcze pozyskanie metryki chrztu sporządzonej w kościele Matki Bożej Loretańskiej na Pradze ale wydaje się, że powyższy dokument definitywnie rozwiewa istniejące wątpliwości dotyczące miejsca i daty narodzin Tekli.

Według różnych publikacji, w tym najlepiej udokumentowanej pracy Pani B. Michalec, Tekla miała starszą siostrę Juliannę. Julianna dnia 2 lutego 1845 r. poślubia trzydziestoczteroletniego Józefa Jana Walentego Bednarskiego kontrolera komory Nieszawa zamieszkałego w Warszawie przy ulicy Dobrej, urodzonego w Warszawie z Wincentego i Józefy z Kozłowskich. W metryce ślubu o Juliannie zapisano, iż mieszka przy rodzicach Andrzeju i Tekli z Chrzanowskich w Warszawie przy ulicy Nalewki, ma lat dwadzieścia cztery i, że urodziła się w Mławie[9]. Ceremonia zaślubin miała  miejsce w kościele św. Krzyża.

Po śmierci męża, 14 października 1855 r. ponownie wychodzi za mąż, tym razem za Pawła Józefa Lewandowskiego kawalera, Urzędnika Zarządu Pocztowego, urodzonego w mieście Mławie z Piotra Lewandowskiego i Marianny ze Stadnickich, mającego lat dwadzieścia osiem. Ceremonia odbyła się w kościele Nawiedzenia NMP[10].  Również w tej metryce zapisano Mławę, jako miejsce jej narodzin.

Jak wspomniano wcześniej, wykonana kwerenda w mławskich księgach metrykalnych, również w przypadku Julianny dała wynik negatywny. Udało się jednak potwierdzić fakt jej narodzin w tym mieście. Potwierdza go metryka urodzenia/chrztu sporządzona w mieście Pułtusku[11].

35 Działo się w mieście Pułtusku dnia siódmego lutego tysiąc osiemset dwudziestego szóstego roku o godzinie szóstej wieczorem. Stawił się Andrzej Bądażewski Burmistrz Miasta Pułtuska lat trzydzieści sześć mający tu w Pułtusku zamieszkały, w obecności Xsiędza Wawrzyńca Żendziana Kanonika Pułtuskiego Proboszcza Jonieckiego lat pięćdziesiąt trzy, tudzież Xiędza Ignacego Kołakowskiego Wikariusza przy Kolegiacie pułtuskiej lat dwadzieścia dziewięć liczący, w Pułtusku zamieszkałych, i okazał nam dziecię płci żeńskiej urodzone w Mławie dnia dziewiątego grudnia tysiąc osiemset siedemnastego roku z jego małżonki Tekli z Chrzanowskich lat dwadzieścia sześć mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym nadane zostało imię Julianna a rodzicami jego chrzestnymi byli wyżej wspomniany Xiądz Wawrzyniec Żędzian i Józefa Kamińska. Akt ten stawającemu i świadkom przeczytany i przez nich podpisany został.

Xiądz Wawrzyniec Żędzian           Xiądz Kajetan Sadajski Septymanarz

Xiądz Ignacy Kołakowski               Andrzej Bądażewski

W kontekście całej historii szczególną uwagę należy zwrócić na wzmiankę o tym, że Andrzej Bądarzewski, ojciec sióstr Tekli i Julianny, pełnił funkcję burmistrza miasta Pułtuska.

Andrzej Bądarzewski w armii rosyjskiej służył w latach 1805–1815, za udział w kampanii przeciw Napoleonowi w 1812 r. został odznaczony. 25 kwietnia 1815 r. został zwolniony ze służby wojskowej na własną prośbę[12]. Być może wtedy zamieszkał na warszawskiej Pradze, gdzie urodziła mu się córka Tekla. Niedługo później pełnił obowiązki burmistrza Pułtuska – prawdopodobnie w latach 1824-1827[13]. W tym okresie na świat, w Mławie, przychodzi jego druga córka Julianna. Od 1827 r. służył zaś w warszawskiej policji, gdzie na świat przychodzi jego jedyny znany syn Wawrzyniec Hipolit Andrzej (ur. 1837 r).

Jak wynika z powyższego, udało się bezsprzecznie ustalić, że Tekla Bądarzewska urodziła się 17 września 1823 r. na warszawskiej Pradze, a ochrzczona została w kościele pod wezwaniem Matki Bożej Loretańskiej na Pradze. Tym samym zastanowienia wymaga czy „prawidłowa” odpowiedź w Milionerach faktycznie była prawidłowa.

Bez odpowiedzi pozostaje natomiast kwestia przyczyn sporządzenia aktu znania, zaniżającego wiek Tekli oraz podającego nieprawdziwe miejsce jej urodzenia. W chwili ślubu z Janem Baranowskim miała niespełna dwadzieścia dziewięć lat. Umarła w wieku lat trzydziestu ośmiu.

Potwierdzono również fakt, że siostra Tekli Julianna faktycznie urodziła się w Mławie lecz zaskoczenie budzi data, tj. 19 grudnia 1817 r. Metrykę urodzenia/chrztu sporządzono w kolegiacie pułtuskiej dopiero 20 września 1823 r. Nie jest to odosobniony przypadek w tej rodzinie, gdyż jak zauważyła już Pani B. Michalec brat Tekli urodził się 10 sierpnia 1837 r., a dopełnienia wcześniej dokonanego chrztu z wody, jak i rejestracji narodzin, dokonano dopiero 2 lutego 1845 r[14].

Tym samym Andrzej Bądarzewski i Tekla Chrzanowska pobrać się musieli na początku roku 1817 albo wcześniej. Metryka ślubu rodziców Tekli Bądarzewskiej Baranowskiej wciąż czeka na odnalezienie.

W dniu 29 września br. przypada 161 rocznica śmierci kompozytorki. Z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Warszawy w tym dniu złożono kwiaty i zapalono znicze na jej grobie na cmentarzu powązkowskim. Liczę jednak, że dzięki dokonanemu odkryciu, w przyszłym roku uda się uczcić okrągłą, dwusetną rocznicę jej narodzin.

W ramach czystej ciekawostki poniżej prezentuję również zdjęcia podpisów Andrzeja Bądarzewskiego składanych pod aktami stanu cywilnego, dotyczącymi  jego rodziny.

Rys. 1 Podpis Andrzeja Bądarzewskiego pod metryką urodzenia córki Tekli – 1823 r.
Rys. 2 Podpis Andrzeja Bądarzewskiego pod metryką urodzenia córki Julianny – 1826 r.
Rys. 3 Podpis Andrzeja Bądarzewskiego pod aktem znania córki Tekli – 1852 r.
Rys. 4 Podpis Andrzeja Bądarzewskiego pod metryką urodzenia wnuczki Marii Walerii Baranowskiej – 1855 r.
Rys. 5 Podpis Andrzeja Bądarzewskiego pod metryką urodzenia wnuczki Bronisławy Marii Baranowskiej – 1856 r.

Zdjęcie: Rafał Krupa, CC BY 3.0 <https://creativecommons.org/licenses/by/3.0>, via Wikimedia Commons

Przypisy:

[1] Tekla z Bądarzewskich Baranowska Autorka nieśmiertelnej „La Priere d’une Vierge”. Miejsca, czas i ludzie, Beata Michalec, Wyd. Ebkin Studio PR, Warszawa 2012.

[2] Wpis eksperta: Załączniki do aktów ślubów. Co w nich znajdziemy?, Alan Jakman, blog.myheritage.pl, przeglądano 26.09.2022 r.

[3] pl.wikipedia.org

[4] ul. Świętojerska 6.

[5] ul. Miła 23.

[6] APW. ASC Parafia Nawiedzenia NMP w Warszawie, aneks, r. 1852, sygn. 98, s 214, skan: genealodzy.pl

[7] APW. ASC Cyrkuł VIII (Praga), metryka urodzenia, r. 1823, sygn.. 228., skan: szukajwarchiwach.gov.pl.

[8] Pierwotnie ul. Brukowana, później ul. Brukowa, obecnie ul. Stefana Okrzei.

[9] APW, ASC par. św. Krzyża w Warszawie, r. 1845, sygn. 61, skan: szukajwarchiwach.gov.pl.

[10] APW. ASC par. Nawiedzenie NMP w Warszawie, r. 1855, sygn. 176, skan: genealodzy.pl

[11] APW oddz. w Mławie, ASC par. Pułtusk, r. 1826, sygn.. 35, skan: familysearch.org.

[12] Armia rosyjska w Królestwie Polskim w latach 1815-1853, Mariusz Kulik, Instytut Historii PAN, Warszawa 2019, s. 231.

[13] M. Kulik, Armia …, op. cit.

[14] APW, ASC par. św. Krzyża w Warszawie, r. 1845, sygn. 88, skan: szukajwarchiwach.gov.pl.

czytaj więcej

Azjatech #26: Japońscy dostawcy podzespołów samochodowych łączą siły

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji #131: Nowy podatek Unii Europejskiej rozdrażnił Australię

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Dlaczego walka z korupcją w Kirgistanie nie będzie łatwa

Od momentu jesiennych wyborów parlamentarnych w Kirgistanie wydarzenia w tym kraju regularnie opisywane są przez wiodące media światowe i portale specjalistyczne zajmujące się polityką czy też dyplomacją. Kolejne w ciągu ostatnich kilkunastu lat „przemeblowanie polityczne” w Biszkeku może rodzić nadzieję na obniżenie poziomu korupcji w tej centralnoazjatyckiej republice. Czy jednak istnieją mocne podstawy ku temu aby patrzeć optymistycznie na zapowiedziane przemiany? Co podpowiadają nam dotychczasowe doświadczenia Kirgistanu i teorie naukowe?

Forbes: Utrata ideałów i chciwość, czyli o przypadkach światowego potentata stoczniowego

Chiński przemysł stoczniowy szturmem wdarł się na światowe rynki. W ciągu 20 lat zdetronizował Japonię i Koreę Południową, zaś europejskie stocznie zapędził w nisze okrętów wojennych i jednostek specjalistycznych. Jednak ostatnie doniesienia z sektora powinny gościć równie często na stronach gospodarczych światowych mediów, co w rubrykach kryminalnych.

Dlaczego Brunei wzmacnia prawo szariatu? Gospodarka napędzana strachem

Sytuacja makroekonomiczna Brunei Darussalam przypomina rumah melayu - bogaty malajski dom wzniesiony na palach, które może nie są przeżarte przez korniki i nie zawalą się w ciągu kilku tygodni, jednak co jakiś czas niepokojąco trzeszczą.

Okrągły stół: polsko-azjatycka współpraca w dziedzinie nowych technologii

Jak polskie przedsiębiorstwa z sektora nowych technologii rozwijają współpracę z Azją? Jak polskie instytucje mogą wspierać ekspansję tych firm?

Wywiad: Po co nam „17+1”?

Z Michałem Wójcikiem, Dyrektorem Departamentu Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (DWM MGMiŻŚ),  rozmawiał Krzysztof M. Zalewski.

Tydzień w Azji #163: Powyborcze przetasowania w Azji. Zyskają USA, stracą Chiny

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji #40: GoJek wchodzi do rządu

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #49: Izraelskie innowacje w walce z koronawirusem

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji: Tadżykistan i Turkmenistan nieustannie zadziwiają świat w zakresie epidemii koronawirusa

Turkmenistan i Tadżykistan przyciągają uwagę światowych mediów. (...) Jeżeli wierzyć oficjalnym statystykom przed 30 kwietnia br. oba kraje były “wolne od wirusa”. 

Zapraszamy na pierwszą debatę Instytutu Boyma i Ośrodka Badań Azji!

Partia BJP pod wodzą premiera Modiego poniosła pod koniec ubiegłego roku niespodziewaną klęskę w trzech ważnych wyborach stanowych, co wielu uznało za prognostyk przed tegorocznym głosowaniem. Dlatego komentatorzy spodziewali się w kwietniu i maju wyrównanej walki BJP o pierwszą pozycję z koalicją zbudowaną wokół Indyjskiego Kongresu Narodowego (INC) lub tylko niewielkiej przewagi prawicy. Tymczasem odniosła ona historycznie wysokie zwycięstwo przy dużej mobilizacji wyborców. Co było tego powodem? Jak dominacja jednej partii wpłynie na Indie? Jakie są plany BJP na najbliższą kadencję? Co może to oznaczać dla świata?

Ścieżki armeńskiej armii: przełomowe momenty w historii powstania, pozycja armii i wyzwania przed którymi dziś stoi

Na początku roku Siły Zbrojne Republiki Armenii świętowały kolejną rocznicę powstania, która datuje się dokładnie na 28 stycznia 1992 roku. Przez ostatnie 28 lat armia armeńska przeżyła różne momenty przełomowe, z których, można powiedzieć, że wyszła zwycięsko.

Handel ciągnie w dół gospodarki Dalekiego Wschodu

Eksport i import w większości najważniejszych gospodarek regionu maleje. Źle wróży to globalnej koniunkturze. Szczególne problemy dotyczą przemysłu elektrycznego i technologicznego.

Patrycja Pendrakowska moderatorką debaty “China vs. West – a New Opening, or a New Cold War” w Karpaczu

Prezes Instytutu Boyma Patrycja Pendrakowska uczestniczyła w tegorocznym, XXX Forum Ekonomicznym w Karpaczu.

Adrian Zwoliński dla portalu PolskieRadio24.pl o protestach w Hongkongu

Informujemy, że nasz analityk Adrian Zwoliński udzielił wywiadu dla portalu PolskieRadio24.pl. Tematem rozmowy były protesty w Hongkongu w kontekście walk o przyszłość regionu oraz kwestia 2047 roku.

Niesamowity Pan Kim i jego fabryka marzeń. Recenzja książki „Kim Dzong Il. Przemysł propagandy”

W ostatnim czasie polski rynek wydawniczy przeżywa wzmożone zainteresowanie Koreą Północną. Wśród kolejnych relacji z podróży i spowiedzi uchodźców książka Paula Fischera zaskakuje swoją tematyką. Kim Dzong Il. Przemysł propagandy przybliża wciąż mało znane kino KRLD i obsesję filmową dyktatora zamkniętego kraju. Jest również pierwszym w Polsce reportażem przedstawiającym historię jednego z najważniejszych reżyserów filmowych Korei […]

Tydzień w Azji #61: #TydzieńwAzji pod znakiem ratowania gospodarki. Jakie pakiety od rządów?

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

RP: Uzbekistan – usługi mają być motorem rozwoju gospodarki

Uzbekistan stawia na usługi. Władze kraju oczekują, że do 2023 r. wartość usług zwiększy się dwukrotnie względem poziomu z 2020 r., w którym to wyniosła w przeliczeniu prawie 76,2 mld zł.

Tydzień w Azji #170: Antykorupcyjna ofensywa prezydenta Tokajewa

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Forbes: Ceny surowców energetycznych i nawozów przebiły sufit. Czy to szansa na rozwój biogazowni w Polsce?

Komisja Europejska daje jasny sygnał co do preferowanych źródeł energii, które mogą docelowo zastąpić import rosyjskich węglowodorów. Jednym z nich jest biometan.

Forbes: Jeśli ta wojna ujdzie Moskwie na sucho, Chiny staną się agresywne

Azja w większości nie zajmuje zdecydowanego stanowiska w wojnie ukraińskiej, przyjmując pozycję wyczekującą. W miarę upływu czasu i rosnącego wpływu konfliktu na globalne perspektywy gospodarcze, największe stolice przyglądają się jednak z rosnącym niepokojem europejskiej wojnie.

Patronat medialny magazynu MILMAG

Wydarzenie "Ekonomia konfliktów zbrojnych – czy wojna się jeszcze opłaca?" objęte zostało patronatem medialnym magazynu MILMAG.

Azjatech #153: Chiny stawiają na made in China. Czeka nas nowy podział świata?

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.