Tydzień w Azji: Bogini COVID-19, czyli indyjski sposób na koronawirusa

COVID-19 zbiera śmiertelne żniwo na całym świecie. Masowe rozprzestrzenianie się koronawirusa sprawiło, że w wielu krajach trwa wyścig z czasem, którego zwieńczeniem ma być stworzenie szczepionki na tę chorobę. Bez niej wiele społeczności żyje w lęku przed pandemią i poszukuje odpowiedzi na kryzys, która odwołuje się do zamierzchłych praktyk i wierzeń.

W niektórych wiejskich społecznościach indyjskich COVID-19 zaczęto utożsamiać z boginią, która manifestuje swoje złowrogie i okrutne oblicze zsyłając nieuleczalną chorobę. W tym aspekcie można ją przyrównać do “ospowej mateczki”, czyli bogini Marijamman, zajmującej bardzo ważne miejsce w ludowym panteonie hinduskim. Marijamman, podobnie jak bogini COVID-19, sprowadza na ludzkość choroby, przede wszystkim ospę.

Od tysięcy lat odprawianie pudźi, czyli obrzędu, podczas którego wyznawcy składają w ofierze pożywienie albo żywe zwierzęta, uznaje się za jeden ze sposobów pozwalających na nawiązanie kontaktu z bóstwem. Nie dziwi zatem fakt, że w obliczu zwiększającej się liczby zachorowań w Indiach, wielu wyznawców hinduizmu postanowiło prosić o łaskę boginię COVID-19 w mniej konwencjonalny sposób, ale właściwy tradycji hinduskiej.

Na początku czerwca mieszkańcy północno-wschodniego stanu Asam, zamieszkujący dystrykty Biswanath, Darrang i miasto Guwahati, tłumnie gromadzili się na brzegu rzeki, twierdząc, że to jedyny sposób na zakończenie śmiertelnej pandemii. Podobnie w Rańći, stolicy stanu Dźharkhand leżącego na wschodnich krańcach Indii, kobiety z czerwonym proszkiem sindur i świeżymi kwiatami zgromadziły się wokół drzewa, uznawanego za łącznik między przestworem ziemskim a boskim, i czciły boginię COVID-19. Oprócz odprawiania pudźi intonowano również pieśni religijne, które miały wyrazić uwielbienie dla bóstwa. Pomimo że uczestniczki zgromadzenia nie zachowały dystansu społecznego, zgodnie twierdziły, że tylko w ten sposób można odwrócić gniew bogini, a tym samym zatrzymać rozprzestrzenianie się choroby. Zdaniem wyznawczyń te działania ochronią członków ich rodzin przed zachorowaniem.

Inną magiczną odpowiedź znaleziono w maju w stanie Orisa, graniczącym z Dźharkhandem. Siedemdziesięciokilkuletni kapłan Sansari Odźha, pełniący posługę w świątyni Brahmani Dewi w okręgu Katak, skrócił o głowę pięćdziesięcioletniego mieszkańca tego dystryktu. Podczas oficjalnego przesłuchania zeznał, że tej zbrodni dokonał na wyraźny rozkaz bogini Durgi, która objawiła się w jego śnie. Ta bogini w hinduskiej mitologii objawiała się zwykle, kiedy inni bogowie nie mogli zwalczyć zagrożenia (demona), który zagrażał całemu światu. Pogromczyni demona Mahiszy rzekomo wyjawiła kapłanowi, że jedynie złożenie człowieka w ofierze pozwoli na zatrzymanie rozprzestrzeniającego się wirusa SARS-CoV-2 w Indiach.

Do niedawna kraje Azji Południowej, idąc śladem wielu innych krajów świata, stosowały na swoich terytoriach ogólnonarodową kwarantannę, dzięki czemu udało się spowolnić tempo rozprzestrzeniania się koronawirusa. Niestety liczba odnotowanych przypadków zachorowań stale rośnie. Wedle ostatnich danych, udostępnianych przez Observer Research Foundation (ORF), 267 000 osób w Indiach zostało zarażonych wirusem SARS-CoV-2. Od początku pandemii na chorobę zmarło 7 400 ludzi. Stale rosnące słupki zachorowań sprawiły, że w strachu niektórzy mieszkańcy Subkontynentu, szczególnie zamieszkujący tereny wiejskie, postanowili odwrócić ten niekorzystny trend odwołując się do starych wierzeń, otaczając kultem boginię COVID-19. Być może wychodzą z założenia, że zagrożenia, którego nie można zrozumieć i powstrzymać, należy obłaskawić.

Iga Bielawska Doktorantka Kolegium Gospodarki Światowej w SGH i członkini Zarządu Instytutu Studiów Azjatyckich i Globalnych im. Michała Boyma. Tłumaczka języka tamilskiego. Specjalizuje się w analizach dotyczących konkurencyjności i innowacyjności gospodarki indyjskiej, a także doradza w kwestiach wprowadzania polskiego biznesu na rynki Azji Południowej.