Artykuły Tygodnia w Azji

Tydzień w Azji: Pandemia koronawirusa tłem kolejnego kryzysu w relacjach Pekin-Tajpej

Rozwój pandemii koronawirusa przyniósł nowe napięcia na linii Pekin-Tajpej. Jaki wpływ mają te niedawne wydarzenia na nastroje społeczne na wyspie?

Instytut Boyma 09.04.2020

Rozwój pandemii koronawirusa przyniósł nowe napięcia na linii Pekin-Tajpej. Źródeł kryzysu było w ostatnich miesiącach kilka. Pierwszy z nich związany był z tym, iż od lat Państwo Środka powołując się na zasadę jednych Chin, nie aprobuje osobnego wstąpienia Tajwanu do Światowej Organizacji Zdrowia. W obliczu epidemii koronawirusa sytuacja ta zyskuje nowy wymiar polityczny. Jak stwierdziła przedstawicielka Tajwanu w Genewie Wang Liang-yu, kanały komunikacyjne pomiędzy WHO a Tajwanem zapewniają ograniczone możliwości uzyskania informacji odnośnie rozwoju pandemii. Li Song, stały przedstawiciel ChRL przy genewskim biurze ONZ stwierdził jednak 3 lutego, że Chińska Republika Ludowa dostarcza władzom na wyspie wszystkie niezbędne informacje potrzebne w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa, a współpraca przebiega „gładko”. Następnego dnia, taki stan rzeczy podważyła rzeczniczka prasowa tajwańskiego MSZ, twierdząc, że nie tylko Tajpej otrzymywało od Chin ograniczony dostęp do informacji obarczonych opóźnieniem, ale również nie mogło uczestniczyć w technicznych spotkaniach WHO (z powodu wyżej wspomnianej zasady jednych Chin). W wyniku tego wyspa miała być zmuszona posiłkować się informacjami od zaprzyjaźnionych państw, takich jak USA i Japonia. 10 lutego dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus ogłosił, iż w dwudniowym (11-12 lutego) specjalnym posiedzeniu weźmie zdalny udział on-line delegacja z “Tajpej”.

W międzyczasie nadeszło kolejne spięcie: 6 lutego rzeczniczka podała, iż Chiny będąc pośrednikiem w przekazywaniu informacji o liczbie zarażonych na wyspie, błędnie poinformowały WHO o 13 przypadkach, podczas gdy w tamtym czasie oficjalnie potwierdzonych było 10 chorych. Chińskie MSZ, poproszone przez agencję Reutersa o komentarz, odparło iż ChRL czerpie informacje od władz na wyspie, więc to one musiały podać niezgodne informacje. Wyspa, mimo tych utrudnień, geograficznej bliskości i silnych powiązań gospodarczych z ChRL, zdołała powstrzymać szybki przyrost liczby zakażonych, reagując już w pierwszym okresie epidemii daleko idącymi środkami zapobiegawczymi.

Pomimo tego sukcesu, według Chunhuei Chi z Uniwersytetu w Oregonie, przedstawianie przez WHO w swoich raportach statystyk tajwańskich wspólnie z tymi z ChRL miało bezpośrednie skutki dla przewoźników lotniczych oraz podróżujących z wyspy. Wietnam, Filipiny oraz Włochy nałożyły na podróżujących z Tajwanu te same ograniczenia, co na latających z Chin kontynentalnych, choć w wyniku zabiegów dyplomatycznych Tajpej, Hanoi oraz Manila wkrótce wycofały się ze swoich decyzji. Ponadto, tajwański minister spraw zagranicznych Joseph Wu oskarżył 29 lutego na twitterze Chiny o prowadzenie cyberwojny, wymierzonej w podkopanie społecznego zaufania do działań rządu w walce z wirusem. Ten sam zarzut sformułowało również m.in. Biuro Śledcze przy Ministerstwie Sprawiedliwości – państwowa agencja śledcza na Tajwanie.

Sama Światowa Organizacja Zdrowia nie ustrzegła się kryzysu wizerunkowego przy okazji komplikacji spowodowanych problematycznym statusem międzynarodowym Tajwanu (i to nie tylko w wyniku nieutrzymywania pełnej łączności z władzami w Tajpej i mylących raportów o stanie pandemii). Dając za przykład analizę François Godementa dla francuskiego think-tanku Institut Montaigne, zarzuty politycznej stronniczości spadły na organizację również za bezkrytyczną postawę Tedrosa wobec działań Pekinu, wymierzonych w zwalczanie wirusa, przy jednoczesnym zignorowaniu ostrzeżeń płynących z wyspy w początkowej fazie epidemii, co miało spowodować opóźnioną reakcję społeczności międzynarodowej. Inne kontrowersje wywołało zachowanie asystenta dyrektora generalnego, Bruce’a Aylwarda, podczas wywiadu on-line z reporterką z Hongkongu, w którym zapytany o ewentualne przyjęcie Tajwanu do WHO, udał że nie usłyszał pytania, a następnie się rozłączył. Po ponownym nawiązaniu połączenia i zapytaniu o to, jak wyspa sobie radzi z wirusem, odparł iż „już rozmawialiśmy o Chinach”.

Wydarzenia te spowodowały, iż wśród Tajwańczyków na nowo rozgorzała debata nad polityczną przyszłością wyspy. Jej przejawem były wypowiedzi tajwańskich polityków odnośnie zmiany nazwy państwa, obecnie formalnie noszącego nazwę Republika Chińska. Premier Tajwanu, Su Tseng-chang, należący do obecnie rządzącej, proniepodległościowej Demokratycznej Partii Postępowej (DPP), uważa, iż gdyby zaistniał ogólnonarodowy konsensus, należałoby zmienić nazwę na Republikę Tajwanu. Z kolei Chen Yu-jen, posłanka do Yuanu Ustawodawczego (Parlamentu Tajwanu) z największej partii opozycyjnej Kuomintang (KMT) twierdzi, iż państwem jest Republika Chińska, nie Tajwan.

Podejście do takich kwestii jak suwerenność czy niepodległość stanowi dla społeczeństwa Tajwanu ważny temat. Jak wynika z badania przeprowadzonego w grudniu ub.r. przez chińskojęzyczny Commonwealth Magazine, poparcie dla zjednoczenia wyspy z Chinami spadło do 5,5% – najniższej wartości od 2002 roku, kiedy magazyn zaczął prowadzić tę ankietę. Idea niepodległości w przyszłości jest najbardziej popularna wśród ludzi młodych, bowiem opowiedziało się za nią 58,5% osób do 30 roku życia. Wśród osób w wieku 40+, u 60% z nich dominuje przekonanie o potrzebie utrzymania status quo (czyli suwerenności od ChRL). Pogląd ten jest również większościowy biorąc pod uwagę całe społeczeństwo. To co łączy obie grupy wiekowe, to niemal całkowity (90% respondentów) brak poparcia dla zasady „jeden kraj, dwa systemy”, pod którą według propozycji Pekinu, na wzór Hongkongu miałoby odbyć się zjednoczenie.

Jak podaje The Economist, ubiegłorocznym wydarzeniem, które wzmocniło negatywną percepcję Chin wśród Tajwańczyków, był przebieg protestów w Hongkongu. Odbiły się one na wyspie szerokim echem, skłaniając wielu do publicznego manifestowania wsparcia dla protestujących. W ich oczach stanowią one dowód zagrożenia płynącego z oferty Pekinu. Dr. Jay Chen z Academia Sinica, największej państwowej instytucji naukowej na Tajwanie, twierdzi, iż protesty w Hongkongu stanowiły jeden z głównych czynników, które zapewniły zwycięstwo DPP (z prezydent Cai Ing-wen na czele) w wyborach generalnych w styczniu br. DPP wygrała je, prowadząc zręczną kampanię wyborczą pod hasłem „Dziś Hongkong, jutro Tajwan”. Po raz kolejny Kuomintang, będący obecnie zwolennikiem bardziej koncyliacyjnego podejścia do relacji z ChRL, zepchnięty został do opozycji.

Można się spodziewać, iż kurs na obronę suwerenności będzie przez władze w najbliższych latach kontynuowany, odzwierciedlając społeczne oczekiwania. Oznaczać to będzie również problem dla władz w Pekinie, które od wielu lat manifestują wolę przywrócenia „zbuntowanej prowincji” do macierzy. Świadczą o tym komentarze chińskich mediów, jak np. ten opublikowany przez agencję Xinhua na temat wyborów w dzień po ogłoszeniu wyników. Dominuje narracja nieuchronności zjednoczenia, przedstawiając je jako najlepszą i jedyną właściwą drogę uregulowania statusu wyspy. W podobnym tonie wypowiedział się przewodniczący ChRL Xi Jinping podczas przemówienia z okazji 40 rocznicy “Wiadomości do rodaków na Tajwanie”, rezerwując Chinom możliwość użycia siły, gdyby wszystkie inne środki pokojowego załatwienia sprawy zawiodły.

Autor: Jakub Kamiński
Redakcja:
Patrycja Pendrakowska

Jakub Kamiński

Współpracownik i publicysta Nowej Konfederacji. Współpracownik Instytutu Boyma. Student stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim. Zainteresowany m.in. regionem Indo-Pacyfiku oraz przemianami w Chinach i ich polityce zagranicznej. Z trzecim sektorem związany od 2017 roku.

czytaj więcej

Azjatech #33: Kto ma najwięcej kamer monitoringu w przeliczeniu na mieszkańca?

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Tydzień w Azji #25 : Internet made in China

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Forbes: Quad. Sojusz niezdecydowanych, których połączyły Chiny

(...) I tak USA proponują sformalizowanie związku. Indie dziękują, ale obiecują, że regularnie będą grać w piłkę, choć uprzedzają, że w innych konfiguracjach uprawiać będą inne sporty. Australii zależy, by strony więcej grały, niż gadały. Japonia twierdzi, że ważne, by do spotkań w ogóle dochodziło.

Forbes: Towary popłyną przez góry konfliktów

Afganistan znany jest w Polsce głównie z niekończących się krwawych konfliktów. Oprócz czynników wewnętrznych wynikają one również ze strategicznej konkurencji między mocarstwami globalnymi i ościennymi państwami.

Forbes: Trzeci światowy rynek gospodarki cyfrowej? Młode Indie płacą Paytm i idą na giełdę

Indie przechodzą gwałtowną rewolucję w gospodarce cyfrowej. Pozostając jednym z liderów usług informatycznych, rozwijają własne produkty konsumenckie.

Historical vs Current Emissions: Towards an Ethical and Political Synergy in International Climate Policy

Environmental problems transcend not only national borders but also historical periods. And yet debates on the necessary measures and timelines are often constrained by considerations of election cycles (or dynastic successions) in any given country.

Azjatech #106: Koreańczycy chcą dać drugie życie akumulatorom samochodów elektrycznych

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Krzysztof Zalewski dla Observer Research Foundation o polityce Luksemburga i unijnej integracji w obliczu koronawirusa

W swoim artykule Krzysztof Zalewski, na przykładzie Luksemburga opisuje dylemat integracji państw Unii Europejskiej w obliczu pandemii koronawirusa.

Patrycja Pendrakowska panelistką w debacie „Czy technologie wpędzają nas w zimną wojnę?” na Igrzyskach Wolności

Patrycja Pendrakowska uczestniczyła w tegorocznych Igrzyskach Wolności w Łodzi.

Tydzień w Azji #23: Długa droga do czystej wody. Kryzys i szansa w Indiach

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości. W tym numerze wiadomości z Indii, Tadżykistanu, Japonii oraz Australii.

RP: Jaki wpływ będzie miała umowa RCEP na polskich przedsiębiorców?

Od 1 stycznia br. działa największa na świecie strefa wolnego handlu. W miarę znoszenia ceł i barier pozataryfowych między jej uczestnikami w następnych dekadach będzie ona miała coraz większy wpływ na globalną wymianę i światowe łańcuchy produkcyjne.

Tydzień w Azji #96: W Azji dla Azji: o konsekwencjach nowej umowy handlowej

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Forbes: Klan nietykalnych, czyli ciemna strona południowokoreańskich czeboli

Szefowie Samsunga nie zawsze grali czysto. Zarówno syn jak i wnuk założyciela słynnego czebola mają na swoich kontach bogatą historię skandali gospodarczo-korupcyjnych, które za każdym razem mocno wstrząsały opinią publiczną.

We’re Stronger Together – an Interview with Minister Marcin Przydacz

"Cooperation and investments – we are absolutely up for it. However, we prefer to keep a certain degree of caution when it comes to entrusting the transfer of technology and critical infrastructure to external investors. The security of Poland and the EU should be considered more important than even the greatest economic gains..."

Tydzień w Azji: Korea Południowa w obliczu największego wyzwania gospodarczego od czasu Azjatyckiego Kryzysu Finansowego

W drugim kwartale b. r. odnotowano w tym kraju spadek PKB  wysokości 3,3%, czego głównymi przyczynami są drastyczne zahamowanie eksportu oraz spadek konsumpcji gospodarstw domowych.

The Boym Institute message to Chinese policymakers and analysts

The EU-China relations require common perspective on Russia’s invasion on Ukraine

Patronat medialny magazynu MILMAG

Wydarzenie "Ekonomia konfliktów zbrojnych – czy wojna się jeszcze opłaca?" objęte zostało patronatem medialnym magazynu MILMAG.

Indyjski Okrągły Stół: raport ze spotkania 9 marca

Przedstawiamy raport ze spotkania 9 marca: "Indyjski okrągły stół - wyzwania i szanse Polski na Subkontynencie". Raport powstał w oparciu o wnioski z dyskusji z przedstawicielami świata biznesu, administracji publicznej i think-tanków.

Instytut Boyma nawiązuje współpracę z Adam Institute for Democracy and Peace

Będziemy wspierać Adam Institute for Democracy and Peace z siedzibą w Jerozolimie w prowadzeniu warsztatów metodą Betzavta w Polsce. Więcej informacji o metodzie, a także pierwszych warsztatach Betzavta w Polsce o wolności słowa już wkrótce!

Spotkanie dyskusyjne on-line wokół Kwartalnika Boyma nr 3/2020

W najnowszym Kwartalniku Boyma nasi analitycy poruszyli szereg zagadnień związanych z COVID-19, w tym stan epidemii w Azji Centralnej i w Korei Południowej, relacje na linii Pekin-Waszyngton, a także uwagi dotyczące tzw. „dyplomacji maseczkowej” uprawianej przez Chiny.

Tydzień w Azji: Syn prezydenta Tadżyskistanu Emomali Rachmona został drugą osobą w państwie. Centralnoazjatyckie “prezydentury dziedziczne”?

Według ekspertów Rustam Emomali jest przygotowywany do objęcia fotela prezydenta Tadżykistanu.

Coronavirus outbreak in Poland – General information and recommendations for entrepreneurs

Kochański & Partners and the Boym Institute engaged in delivering information about latest after-effects of COVID-19 pandemia, which has begun to spread in Poland during the past days.

Azjatech #128: Duma Indii. Ósma szczepionka na Covid

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #51: Czy rośnie AmerIndia? Facebook kupuje udziały w indyjskiej Reliance Jio

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.