Analizy

OZE w Chinach: rola sektora w ochronie środowiska i bezpieczeństwie energetycznym

Niniejszy artykuł ma na celu wprowadzenie do  polityki energetycznej ostatnich lat  w Chinach w kontekście odnawialnych źródeł energii oraz roli OZE w budowaniu bezpieczeństwa ChRL.

Instytut Boyma 10.04.2020

Chiny są obecnie największym producentem energii ze źródeł odnawialnych. Jednocześnie energia ta pokrywa jedynie niewielki ułamek zapotrzebowania energetycznego Państwa Środka (14.3%  konsumowanej energii w 2018 r. wg danych statista.org, ale z uwzględnieniem energii nuklearnej). Pomimo tego OZE stanowią ważny element polityki energetycznej ChRL, na który rząd kładzie coraz większy nacisk. W przyszłości mogą stanowić czynnik wpływający na bezpieczeństwo kraju w ujęciu nie tylko energetycznym, ale także ochrony środowiska. Niniejszy artykuł ma na celu wprowadzenie do  polityki energetycznej ostatnich lat  w Chinach w kontekście odnawialnych źródeł energii oraz roli OZE w budowaniu bezpieczeństwa ChRL.

Renewable Electricity Law

Choć Państwo Środka z energii odnawialnej korzysta w pewnym stopniu już od lat 20. XX wieku (pierwsza elektrownia wodna powstała w prowincji Yunnan w 1919 r.), a monumentalna tama Trzech Przełomów, która zaczęła działać w 2003 r. jest rozpoznawalna na całym świecie, to ChRL prawie do początku XXI wieku nie miało klarownych wytycznych dotyczących OZE, w tym odpowiednich rozwiązań prawnych i instytucjonalnych. Ważnym determinantem ustalenia takiej polityki okazało się przystąpienie do protokołu z Kioto, który był pierwszym krokiem do sformalizowania międzynarodowej współpracy na rzecz zmniejszenia emisji CO2 i zapobieganiu zmianom klimatycznym. Choć negocjacje nad protokołem odbyły się podczas konferencji w 1997 r., to jego założenia implementowano dopiero 7 lat później. Druga połowa pierwszej dekady XXI wieku okazała się zatem przełomowa dla kwestii związanych z ochroną środowiska. Była też okresem, w którym Chiny intensywnie zaczęły rozwijać politykę związaną z inwestycjami w odnawialne źródła energii. Wraz z wejśćiem w życie postanowień protokołu w ChRL ustanowiono Renewable Electricity Law (2005).

Nowe prawo wprowadziło szczegółowe regulacje dotyczące produkcji i wykorzystania „zielonej energii”.  Strategia rządu skupiała się przede wszystkim na zwiększeniu produkcji energii z OZE i współczynnika jej udziału w ogólnej konsumpcji. Co więcej, w artykule 25 i 26 aktu postanowiono, że, po pierwsze, instytucje finansowe winne są wspierać projekty związane z rozbudową infrastruktury OZE udzielając pożyczek na preferencyjncyh warunkach i po drugie, że wspomniane projekty będą objęte ulgami podatkowymi. Wszystkie założenia rządu miały służyć zwiększeniu produkcji i udziału OZE w ogólnej konsumpcji energii o przynajmniej 10% do 2020 roku.

Chiński profil energetyczny

Za formę wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego, ale i środowiskowego, można uznać również inwestycje w OZE, które pozwalają na dywersyfikację źródeł energii oraz częściowe uniezależnienie się od dostaw; OZE w wiekszości prac naukowych i analiz łączy się z koncepcją zrównoważonego rozwoju i wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego[1]. Na marginesie warto zaznaczyć, że węgiel stanowi obecnie ok. 60% ogólnej konsumpcji  źródeł energii w Chinach[2]. Co ciekawe jednak, choć jego zużycie zwiększa się, udział w ogólnym profilu energetycznym państwa maleje. Udział OZE z roku na rok wzrasta. Powoduje to rozłożenie „ciężaru” produkcji energii i zdywersyfikowanie jej źródeł. Pomimo tego, że odnawialne źródła energii również mają pewne ograniczenia i aktualnie nie są w stanie zastąpić węgla czy gazu (zależność od czynników środowiskowych, geograficznych, ograniczenia infrastrukturalne), stanowią one formę asekuracji dla chińskiego bezpieczeństwa energetycznego.

Analizując produkcję i konsumpcję energii w Chinach w ostatniej dekadzie można wysunąć następujące wnioski:

  • Konsumpcja węgla ponownie wzrasta od 2017 roku. W 2013 zaczęła spadać; w 2017 r. wynosiła 1890. 083 tony oleju ekwiwalentnego (toe), w 2018 już 1906.725 toe i wykazuje tendencję wzrostową[3]
  • Udział węgla w ogólnej konsumpcji paradoksalnie zmniejsza się,
  • Konsumpcja gazu ziemnego i ropy zwiększa się,
  • Udział gazu ziemnego i ropy w ogólnej konsumpcji rośnie,
  • Konsumpcja i udział energii pochodzącej z OZE zwiekszają się[4].

Bezpieczeństwo energetyczne a niskoemisyjna gospodarka

Zwiększenie inwestycji w zrównoważone źródła energii jest również efektem aktywnego uczestnictwa Chin w życiu międzynarodowym. Jako sygnatariusz porozumienia Paryskiego z 2016 roku Państwo Środka zobowiązało się zwiększyć udział zrównoważonej energii w ogólnym modelu konsumpcji do 20% do 2030 roku[5]. Dołączenie do porozumienia przede wszystkim zmusza Chiny do ponownej ewaluacji aktualnego modelu gospodarki energetycznej i wprowadzenia istotnych zmian. Aktualnie jedyną alternatywą dla węgla i gazu, która wydaje się w podobnym stopniu zaspokajać zapotrzebowanie energetyczne w ChRL i jednocześnie zmniejszyć emisje CO2 jest energia nuklearna. Po wydarzeniach w japońskiej Fukushimie w 2011 roku rząd chiński jak na razie wstrzymał nowe inwestycje w atom[6].

Obecnie niskoemisyjna gospodarka nie jest już nierealną idyllą, a staje się koniecznością. Pekin sam dostrzega problemy związane z ochroną środowiska i zanieczyszczeniem powietrza w Chinach. W 2016 roku Ministerstwo Ekologii i Środowiska implementowało plan pięcioletni majacy na celu zmniejszenie zanieczyszczenia smogiem. Degradacja środowiska naturalnego i jej skutki mogą znacząco odbić się na wydajności służby zdrowia i innych sektorów – Pekin zatem stara się przeciwdziałać, choć istotne kroki podjęto w tej sprawie bardzo późno[7].

Aktualnie Chiny są pierwszym krajem na świecie jeśli chodzi o inwestycje w „zieloną energię”. W 2015 roku  roku stały się największym na świecie producentem paneli fotowoltaicznych. Kwotę inwestycji w odnawialne źródła energii szacowano na blisko 280 mld USD w 2017 roku, który był rekordowy pod tym względem. W 2018 r. w porównaniu do ubiegłego kwota ta spadła o 8%, a w 2019 aż o 14%. To pokazuje, że choć chińskie inwestycje w OZE stanowią blisko 45% globalnej sumy, przyszłość chińskiej energetyki i rozwoju zrównoważonej energiii nie jest do końca jasna, a polityka Pekinu może ulec zmianie.

OZE jako źródło inwestycji i wzrostu gospodarczego

Zrównoważona energetyka okazuje się zatem dla Chin nie tylko szansą na zdywersyfikowanie źródeł energii i ochronę środowiska naturalnego, ale także swego rodzaju żyłką złota. Wspomniane panele fotowoltaiczne są także jednym z głównych produktów eksportowych chińskiego przemysłu w ostatnich latach. Głośno było o nich także podczas sporu na linii Unia Europejska – ChrL w 2013 roku, który był związany z dumpingiem cen chińskich eksportowanych do UE i cłami antydumpingowymi wprowadzonymi przez Komisję Europejską (stawka 11,8%). Sprawa była głośna z kilku względów. Po pierwsze, była wynikiem wcześniejszych, drobniejszych konfliktów związanych z chińskim protekcjonizmem. Konflikt między UE a ChRL w 2013 r., jak pisze Coraline Gordon dla China-EU Law Journal, był o krok od przerodzenia się w wojnę handlową[8]. Ujawnił nieznajomość i ignorancję prawa UE przez stronę chińską oraz nierespektowanie zasad wolnego rynku. Po drugie, stworzył dylemat w samej Unii: wybór pomiędzy zasadami handlu międzynarodowego a ochroną środowiska, bo przecież tanie chińskie panele słoneczne umożliwiały pozyskiwanie energii słonecznej w niskokosztowy sposób[9]. Co więcej, chińsko-europejskie partnerstwo było skoncentrowane głównie na działaniu na rzecz zmniejszenia emisji CO2 i przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Ostatecznie doszło do porozumienia  w drodze negocjacji.

Oprócz inwestycji w Chinach, Pekin szuka także zagranicznych rynków zbytu dla „zielonych” technologii. Potencjalnym partnerem może być Azja Centralna, która, choć ma ogromny potencjał związany z uwarunkowaniami geograficznymi terenu, nie posiada wystarczającej infrastruktury.  Chińczycy już w ubiegłej dekadzie stali się liderami światowej produkcji paneli słonecznych. Co więcej, eksport technologii z OZE w  2016 roku osiągnał wartość 83 mld dolarów, co równa się ponad 24% udziału w światowym rynku[10].

W 2018 roku Pekin zdecydował jednak o wstrzymaniu pomocy rządowej dla producentów paneli słonecznych w ramach cięcia kosztów (rozrastający się sektor generował zbyt duże obciążenie dla budżetu państwa), co postawiło sektor w trudnej sytuacji. Co jednak ciekawe, chociaż producenci paneli solarnych na rodzimym rynku musieli odnaleźć się na nowo w gorszej sytuacji, ich eksport na rynki zagraniczne znacząco wzrósł wg danych Bloomberg (w 2018 r. o ponad 60% r/r)[11].

Wnioski

Odnawialne źródła energii pełnią coraz istotniejszą rolę w polityce energetycznej Chin. Na razie jednak nie są one w stanie zastąpić dotychczasowych źródeł energii, ani ich zrównoważyć. Pomimo tego mogą pełnić ważny czynnik w zmniejszaniu emisji CO2 i w dążeniu do ochrony środowiska i niwelacji szkodliwych skutków zanieczyszenia powietrza i wód. Jest to obecnie palący problem w Państwie Środka, a także przyczyna wielu problemów zdrowotnych, w tym onkologicznych. Jeżeli Chiny faktycznie do 2030 roku zwiększą ilość pozyskiwanej energii z OZE do 20% lub 30%, wtedy sektor ten może w pewnym stopniu odciążyć opartą na węglu energetykę oraz stanowić formę asekuracji dla bezpieczeństwa energetycznego. Co więcej, może stać się istotnym czynnikiem determinującym politykę Chin w regionie Azji i Pacyfiku. Z drugiej strony zważając na obecną sytuację z koronawirusem i gwałtowne spadki cen surowców naturalnych, może się okazać, że OZE odejdzie na jakiś czas na tor boczny ze względu na przyczyny ekonomiczne. Tania ropa może zmniejszyć inwestycje w rozwijanie technologii związanych w OZE, jednak na ocenę długotrwałych konsekwencji pandemii przyjdzie nam jeszcze poczekać kilka lub kilkanaście miesięcy.

Obecnie w kwestiach bezpieczeństwa OZE nie spełnia jednak kluczowej roli, choć oczywiście może się to zmienić w przyszłości, jeżeli sektor rozwinie się. OZE nie są aktualnie kluczowe dla chińskiego bezpieczeństwa, ponieważ:

  • energia produkowana ze wszystkich źródeł nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania 7890-energetycznego ChRL (dlatego konieczny jest import). Choć energia z OZE sama w sobie nie jest w stanie zapewnić bezpieczeństwa Chinom, w przypadku problemów z dostawami, stanowić będzie ograniczoną formę zaplecza energetycznego kraju,
  • energia z OZE stanowi niewielką część konsumowanej energii, co więcej, sektor energetcyzny wciąż zdominowany jest przez węgiel. Dodatkowo, pomimo spadku udziału węgla w ogólnym profilu produkcji i konsumpcji energii w ChRL, Pekin wciąż inwestuje w nowe elektrownie węglowe[12].

Odnawialne źródła energii w Chinach są jednak istotnym sektorem dla rozwoju gospodarczego i technologicznego, a także wykazują ogromny potencjał w kształtowaniu polityki energetycznej Chin w przyszłości, między innymi dlatego, że Pekin coraz bardziej rozwija politykę środowiskową (patrz: Kwartalnik Boyma nr 1 (3)/2020).

Niniejszy materiał znajdą Państwo Kwartalniku Boyma nr – 4/2020

Przypisy:

[1] Np.: Alojzy Z. Nowak, Mariusz Szałański, Władysława Zborowska, ,Rola Odnawialnych Źródeł Energii W Rozwoju Społeczno-Ekonomicznym Kraju I Regionu, Wydawnictwo Naukowe Wudziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016, Online Http://Www.Wz.Uw.Edu.Pl/Portalefiles/6133-Wydawnictwo-/Rola_Odnaw._Zrodel_Energii_Druk.Pdf Dostęp 5.04.2020.

[2] How is China energy footprint changing?, online https://chinapower.csis.org/energy-footprint/ dostęp 26.03.2020

[3] https://www.ceicdata.com/en/indicator/china/coal-consumption

[4] źródło I więcej danych statystycznych : CEIC data: https://www.ceicdata.com/en/indicator/china/natural-gas-consumption , https://www.ceicdata.com/en/indicator/china/oil-consumption)

[5] Paris agreement – China’s pledges and targets, online https://climateactiontracker.org/countries/china/pledges-and-targets/  dostęp 04.04.2020

[6] Impacts of the Fukushima Daiichi Accident  on Nuclear Development Policies, OECD Nuclear Development Agency, 2017, online  https://www.oecd-nea.org/ndd/pubs/2017/7212-impacts-fukushima-policies.pdf, dostęp 04.04.2020

[7] 中国环境空气质量管理报告online https://wenku.baidu.com/view/92a96fb52e60ddccda38376baf1ffc4fff47e2df.html dostęp 03.04.2020

[8] Więcej na temat sporu i jego rozwiązania w kontekście niskoemisyjnej gospodarki: Goron Coraline, Fighting against climate change and for fair trade: finding the EU’s interest in the solar panels dispute with China, China-EU Law Journal, online https://link.springer.com/article/10.1007/s12689-018-0080-z dostęp 05.04.2020

[9] Tamże.

[10] X. Cao, A. Rajarshi, J. Tong, Technology Evolution of China’s Export of Renewable Energy Products, International Journal of Environment  Research and Public Health, 2018, online https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6121901/    dostęp 5.04.2020

[11]https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-12-06/china-ramps-up-solar-panel-exports-after-policy-hits-home-market

[12] https://www.reuters.com/article/us-china-coal-climate/china-coal-mine-approvals-surge-despite-climate-pledges-idUSKCN1UW0EM

 

Bibliografia:

Alojzy Z. Nowak, Mariusz Szałański, Władysława Zborowska, ,Rola Odnawialnych Źródeł Energii W Rozwoju Społeczno-Ekonomicznym Kraju I Regionu, Wydawnictwo Naukowe Wudziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016, Online Http://Www.Wz.Uw.Edu.Pl/Portalefiles/6133-Wydawnictwo-/Rola_Odnaw._Zrodel_Energii_Druk.Pdf Dostęp 5.04.2020.

Chen Aizhu, China’s 2019 annual crude imports set record for 17th year, 2020, online: https://www.reuters.com/article/us-china-economy-trade-crude/chinas-2019-annual-crude-imports-set-record-for-17th-year-idUSKBN1ZD0CI dostęp 4.04.2020.

China solar industry struggles through sudden subsidy cuts https://www.climatechangenews.com/2018/08/15/china-solar-industry-struggles-sudden-subsidy-cuts/, dostęp 05.04.2020.

Dudley Dominic, China Is Set To Become The World’s Renewable Energy Superpower, According To New Report w: Forbes, 11.01.2019, online: https://www.forbes.com/sites/dominicdudley/2019/01/11/china-renewable-energy-superpower/#2993033a745a, dost. 28.03.2020.

Goron Coraline, Fighting against climate change and for fair trade: finding the EU’s interest in the solar panels dispute with China, China-EU Law Journal, online https://link.springer.com/article/10.1007/s12689-018-0080-z dostęp 05.04.2020

How is China energy footprint changing?, online https://chinapower.csis.org/energy-footprint/ dostęp 26.03.2020

https://www.ceicdata.com/en/indicator/china/coal-consumption)

https://www.ceicdata.com/en/indicator/china/natural-gas-consumption ,

https://www.ceicdata.com/en/indicator/china/oil-consumption)

IEA Report May 2017, Contribution of Renewables to Energy Security, online https://www.iea.org/reports/contribution-of-renewables-to-energy-security  dostęp 4.04.2020.

Impacts of the Fukushima Daiichi Accident  on Nuclear Development Policies, OECD Nuclear Development Agency, 2017, online  https://www.oecd-nea.org/ndd/pubs/2017/7212-impacts-fukushima-policies.pdf, dostęp 04.04.2020

Liu Jialu, Understanding China’s renewable energy technology exports, Energy Policy Volume 52, January 2013, online: https://doi.org/10.1016/j.enpol.2012.09.054 dostęp 5.04.2020,

Paris agreement – China’s pledges and targets, online https://climateactiontracker.org/countries/china/pledges-and-targets/  dostęp 04.04.2020

Scott Victor Valentine, Emerging symbiosis: Renewable energy and energy security, Renewable and Sustainable Energy Reviews 15(2011), online: http://www.scottvalentine.net/wp-content/uploads/2016/05/valentine-emerging-symbiosis.pdf, dostęp 4.04.2020.

United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific, Energy Security and Sustainable Development in Asia and The Pacific, online: https://www.unescap.org/sites/default/files/energy-security-ap.pdf, dostęp 4.04.2020.

Wang, Feng ; Yin, Haitao; Li Shoude, China’s renewable energy policy: Commitments and challenges. Energy Policy, 2010, online:  38. 1872-1878. 10.1016/j.enpol.2009.11.065, dost. 28.03.2020.

Workman Daniel, Top 15 Crude Oil Suppliers to China, online http://www.worldstopexports.com/top-15-crude-oil-suppliers-to-china/ dostęp 4.04.2020

Cao, A. Rajarshi, J. Tong, Technology Evolution of China’s Export of Renewable Energy Products, International Journal of Environment Research and Public Health, 2018, online https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6121901/ dostęp 5.04.2020

Karolina Załęgowska

Absolwentka sinologii oraz stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim. Aktualnie wiceprezes i ekspertka Instytutu Boyma ds. Chin kontynentalnych i Hongkongu. W kręgu jej zainteresowań badawczych znajdują się stosunki międzynarodowe w regionie Azji i Pacyfiku, historia i kultura Chin oraz językoznawstwo wschodnioazjatyckie.

czytaj więcej

Patrycja Pendrakowska dla Observer Research Foundation o sytuacji w Polsce w czasie pandemii

W swoim artykule Patrycja Pendrakowska opisuje najważniejsze wydarzenia w Polsce, towarzyszące pandemii koronawirusa.

Krzysztof Zalewski dla portalu PolskieRadio24.pl o problemach gospodarczych w Azji Południowej

Informujemy, że nasz analityk dr Krzysztof Zalewski udzielił wywiadu dla portalu PolskieRadio24.pl. Tematem rozmowy były wywołane pandemią problemy gospodarcze krajów Azji Południowej.

Relacja Macieja Lipińskiego z trzeciej edycji International Seminar on Belt and Road Initiative and Energy Connectivity

Program obejmował również udział w VIII Globalnym Forum Bezpieczeństwa Energetycznego w Pekinie oraz Warsztacie Zrównoważonego Rozwoju Korporacyjnego i Innowacyjnego Zarządzania w Szanghaju.

Prawa kobiet w Indonezji i ich partycypacja w życiu politycznym

Korzenie indonezyjskiego feminizmu sięgają końca XIX wieku, a pierwsze działaczki skupiały się w swoich postulatach na równym dostępie do edukacji. W kolejnym stuleciu kobiety stopniowo wywalczyły sobie poprawę statusu społecznego, a w ciągu ostatnich kilkunastu lat zwiększył się ich udział w polityce. Mimo to ich pozycja pozostaje relatywnie słaba, zaś jej wzmocnienie wymaga przemyślanych zmian systemowych.

Forbes: Quad. Sojusz niezdecydowanych, których połączyły Chiny

(...) I tak USA proponują sformalizowanie związku. Indie dziękują, ale obiecują, że regularnie będą grać w piłkę, choć uprzedzają, że w innych konfiguracjach uprawiać będą inne sporty. Australii zależy, by strony więcej grały, niż gadały. Japonia twierdzi, że ważne, by do spotkań w ogóle dochodziło.

The unification of the two Koreas: an ASEAN perspective

The aim of the paper is to discuss the role of the ASEAN as a critical component of the solution to the Korean unification.

Wodne wyzwania Azji Centralnej szansą dla rozwoju współpracy biznesowej z regionem

Celem niniejszego opracowania jest w oparciu o analizy przypadków zwrócenie uwagi na możliwości biznesowe jakie wynikają z nierozwiązanego póki co problemu wodnego Azji Centralnej.

Polski program akceleracyjny na miarę Azji. Jakiego wsparcia potrzeba branży IT?

Analizujemy istniejące polskie rozwiązania i zestawiamy je z praktykami naszych bliższych i dalszych sąsiadów. Prezentujemy również konkretne wnioski dla Polski w zakresie stworzenia rodzimego akceleratora ukierunkowanego na Azję.

RP: Korea Południowa, czyli ciastko z fasoli może być słodkością

Południowokoreański cud gospodarczy to szansa dla polskich eksporterów. Jak przygotować się do wejścia na południowokoreański rynek? Warto poznać panujące tam trendy, które promieniują na całą Azję Wschodnią.

Tydzień w Azji #96: W Azji dla Azji: o konsekwencjach nowej umowy handlowej

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Handel ciągnie w dół gospodarki Dalekiego Wschodu

Eksport i import w większości najważniejszych gospodarek regionu maleje. Źle wróży to globalnej koniunkturze. Szczególne problemy dotyczą przemysłu elektrycznego i technologicznego.

Forbes: Wszystkie role Tenzina Gjaco. Nowego Dalajlamy nie będzie?

„Miłość to brak oceniania”. „Szczęście to nie jest gotowy produkt. To skutek Twoich działań”. (...). Jeśli wy, wasi rodzice lub dziadkowie byliście hipisami lub przynajmniej słuchaliście Bitelsów, znacie prawdopodobnie któryś z tych cytatów od wczesnej młodości.

Niepokój w Azji Centralnej po zakończeniu amerykańskiej interwencji w Afganistanie

Spodziewane od kilku lat ostateczne wycofanie wojsk amerykańskich z Afganistanu stanie się faktem 11 września 2021 roku. Pozostawienie tego kraju w samodzielnym zarządzaniu przez rząd w Kabulu spowodowało gwałtowny wzrost niepokoju w Azji Centralnej...

Spotkanie dyskusyjne on-line wokół Kwartalnika Boyma nr 3/2020

W najnowszym Kwartalniku Boyma nasi analitycy poruszyli szereg zagadnień związanych z COVID-19, w tym stan epidemii w Azji Centralnej i w Korei Południowej, relacje na linii Pekin-Waszyngton, a także uwagi dotyczące tzw. „dyplomacji maseczkowej” uprawianej przez Chiny.

Adrian Zwoliński dla Kultury Liberalnej: Chiny – biała plama na mapie kampanii prezydenckiej

W kampanii prezydenckiej polityka zagraniczna była traktowana po macoszemu. Szczególnie zaniedbany został wątek Chin, dla których Warszawa jest jednym z kluczowych europejskich ośrodków. Czy Andrzej Duda będzie potrafił to wykorzystać podczas drugiej kadencji?

Azjatech #75: Sztuczna inteligencja w Indiach. Wielomiliardowy rynek zdominowany przez Zachód

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Patrycja Pendrakowska panelistką w debacie “Politics of Power and Disinformation” w Karpaczu

Prezes Instytutu Boyma Patrycja Pendrakowska uczestniczyła w tegorocznym, XXX Forum Ekonomicznym w Karpaczu.

Jak prowadzić badania społeczne w Chinach? – subiektywny przewodnik po pobycie w CASS

Mimo rosnącego zainteresowania Państwem Środka, ciągle  niewielu polskich naukowców decyduje się na prowadzenie badań za Wielkim Murem.

Tydzień w Azji #145: Australia obiecuje neutralność klimatyczną. Ale bez pośpiechu

Przegląd Tygodnia w Azji to zbiór najważniejszych informacji ze świata polityki i gospodarki państw azjatyckich mijającego tygodnia, tworzony przez analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #42: Węgrzy ruszają na podbój uzbeckiego szkolnictwa wyższego

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Azjatech #90: Tajwański Foxconn wkracza na rynek samochodów elektrycznych

Azjatech to cotygodniowy przegląd najważniejszych informacji o innowacjach i technologii w krajach Azji, tworzony przez zespół analityków Instytutu Boyma we współpracy z Polskim Towarzystwem Wspierania Przedsiębiorczości.

Patrycja Pendrakowska dla Observer Research Foundation o kryzysie politycznym wokół wyborów w Polsce

W swoim artykule Patrycja Pendrakowska opisuje kryzys polityczny w Polsce, który toczy się wokół zaplanowanych w maju wyborów prezydenckich mimo panującej epidemii koronawirusa.

„Przywództwo” w organizacjach regionalnych: relacja między interesami a tożsamością kolektywną – projekt Anny Grzywacz

Z radością informujemy, iż analityczka Instytutu Boyma dr Anna Grzywacz została zwyciężczynią finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki konkursu Miniatura 4.

T. Łukaszuk: Jaka polska polityka wobec Indo-Pacyfiku?

Rada Unii Europejskiej przedstawiła w kwietniu tego roku „Strategię dla Indo-Pacyfiku”. Przy decydującej roli Francji, Niemiec i Niderlandów państwa członkowskie UE, w tym Polska, przyjęły dokument, który ma być odpowiedzią na wyzwania trzeciej dekady XXI wieku w regionie stającym się politycznym i gospodarczym centrum współczesnego świata.